Torenspitsen-Gemeenteflitsen

EETHEN en DRONGELEN

Geschiedenis lijkt soms een aaneenschakeling van rampen. Drie kom ik er telkens tegen in de bronnen van informatie:

a. 1421 St. Elisabetsvloed;

b. 21 juli 1767 een 'Egyptische hagelbui' vernietigd de oogst. De storm doet zijn werk aan huizen en gebouwen;

c. 1944-1945, de laatste oorlogswinter, waarin veel van de dorpjes vernietigd worden.

Naast deze belangrijke jaartallen kom je telkens jaren tegen waarin water zijn duistere, vernietigende kracht toont. De invloeden hiervan zijn aan de geschiedenis van de kerken van Eethen en Drongelen af te lezen.

Eethen

De eerste kerk van Eethen is waarschijnlijk een houten kapel geweest. Opgravingen, na de verwoesting in de laatste oorlogswinter, hebben sporen daarvan aan het licht gebracht. Deze houten kapel is omstreeks 1200 vervangen door een tufstenen kerk. In die stijl is het schip van de kerk na de oorlog gerestaureerd. Met de kleine rondbogige ramen vormt het schip een fraaie tegenstelling met het koor van de kerk.

De eerste belangrijke aanwijzing komt na de St. Elisabethsvloed in 1421. Het schip van de kerk wordt verlengd. Bovendien wordt er een toren bijgebouwd. Nu wordt gebruik gemaakt van baksteen. Dit verschil in materiaal is bij de herbouw gehandhaafd. Op deze wijze blijft de uitbreiding na de vloed tot op de huidige dag zichtbaar.

In de tweede helft van de 15e eeuw is het koor van dit Romaanse kerkje vervangen door een koor met 5 grote spitsboogramen. Bij voornoemde opgravingen zijn sporen van het oude koor teruggevonden. Zelfs de fundering waarop vroeger waarschijnlijk een altaar stond is teruggevonden.

Interieur

In de kerk bevinden zich verschilende voorwerpen die, ondanks de verwoestingen in de laatste oorlogswinter, bewaard zijn gebleven:

a. De kasel. Deze stamt uit 1679. Dit jaartal is aan de binnenzijde ingesneden;

b. Het aan de kanseltrap bevestigde geelkoperen doopbekken uit het begin van de 19e eeuw;

c. In het koor bevindt zich een grafzerk van één van de vroegere predikanten, Marsilius Rotarius (overleden 10 december 1666);

d. Twee zilveren avondmaalsbekers. Naar de ingegraveerde meestertekens zijn deze waarschijnlijkt uit het jaar 1712.

Drongelen

In de Tweede Wereldoorlog is de toenmalige kerk van Drongelen helemaal verwoest. De verwoeste kerk was in 1700 gebouw. Over de totstandkoming van deze kerk wordt het volgende verhaal overgeleverd. Een zekere heer Jan Boll leverde in de oorlog van 1672 paarden aan de Fransen. Het duurde heel lang voor hij daar geld voor kreeg. Als het eindelijk zover is doet de heer Boll een voorstel. In Drongelen is op dat moment geen kerk. De inwoners van Drongelen moeten hun doden in Eethen gaan begraven. De heer Boll stelt het geld dat hij ontvangt ter beschikking om in Drongelen een nieuwe kerk te bouwen. Deze kerk heeft 250 jaar dienst gedaan tot ze in de laatste oorlogswinter wordt vernietigd.

De huidige kerk is in de jaren na de oorlog gebouw. Al snel bleek het nodig om deze kerk van een plafond te voorzien. Door de hoogte ging veel warmte verloren. Dit plafond is bij de laatste grote opknapbeurt (eind jaren '80) verwijderd. Daardoor is ook binnen de oorspronkelijke stijl van de kerk zichtbaar. In plaats van het plafond zijn in de nok van de kerk 3 propellers aangebracht. Op die wijze kon het warmteverlies ook worden voorkomen.

Combinatie

De gemeenten Eethen en Drongelen vormen al sinds 1618 een combinatie met één predikantsplaats. In dat jaar wordt Hendrik Willemsz. Hoeck de eerste predikant van Eethen en Drongelen. Daarvoor dienden enkele predikanten de gemeenten Eethen en Meeuwen gezamenlijk.

Op dit moment vormt Eethen de grootste gemeente met 500 zielen. Drongelen telt 175 zielen. De verhouding is in de geschiedenis wel eens anders geweest. Dat blijkt uit een discussie uit het begin van de jaren '20. Het gesprek vond plaats op een gezamenlijke vergadering van kerkenraden en kerkvoogdijen van Eethen en Drongelen. De predikantsplaats is zojuist vacant geraakt door het vertrek van ds. Frederik van Asch naar Den Ham (20 februari 1921). Nu moet opnieuw het traktement worden vastgesteld voor de nieuw te beroepen predikant. Na telling blijken er in Eethen 40 gezinnen te zijn en in Drongelen 60. Het voorstel is om Eethen ƒ 600, - te laten bijdragen en Drongelen ƒ 900, - . Deze verdeling klopt met de telling van de gezinnen. Drongelen maakt echter bezwaar Het voornaamste bezwaar is dat de dominee in Eethen woont (dat is tot op de huidige dag zo). Dit feit dient in de berekening te worden opgenomen. Hun voorstel is: Eethen ƒ 700, - en Drongelen ƒ 800, - . Onderhandelingen leveren het volgende compromis op: Eethen ƒ 650, - en Drongelen ƒ 850, - . Op 23 juli 1923 wordt ds. J. J. van den Berg als nieuwe predikant bevestigd.

Eethen: Ned. Herv. Kerk.
Romaans-gedeelte, gebouwd ca. 1200
Gotisch-gedeelte, gebouwd ca. 1450
Toren gebouwd ca. 1450,
herbouwd na brand 1755
Kerkgebouw verwoest in oorlog 1994/45
Herbouwd in oorspronkelijke stijl 1951

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen