Globaal bekeken

In de herziene editie van Documenta Reformatorica, bij uitgeverij Boekencentrum te Zoetermeer uitgegeven onder de titel Reformatorica, troffen we een aantal coupletten van een 60-strofen tellend hekeldicht van Reinier Telle, getiteld, 'Der Contraremonstranten Kerref-stock, die nimmermeer yser wordt Aen de roomsche catholijcken' (1617). Van deze selectie volgen hier de eerste zes strofen.

1. Waer blijft ghy nu met uwen roem,
o roomsche catholijcken?
Voorwaer 't is maer een blauwe bloem,
daer ghy dus op gaet prijcken.
Want of ghy schoon van zonden
wordt door u biecht ontbonden,
soo moet ghy doch, inschocken [verorberen] noch,
veel drafs uyt heer-ooms troch.

2. Ghy moet de straf u opgheleyt,
tot een duyt toe betalen,
en doen al wat hy heeft gheseyt,
of anders uwe qualen,
die blyven onghenesen,
en ghy moet altijdt vreesen,
dat ghy van hier, suit dansen schier,
nae 't strenghe vaghevyer

3. Daer worden uwe zieltjens dan
ghesoden en ghebraden,
tot dat ghy door de paep daer van,
wordt om u geit ontladen.
Want, hoe ghy u kunt weeren,
ghy laeter van u veeren,
't sy aflaet, mis, of wat het is,
daer moet gelt by de vis.

4. Wilt ghy dan uwe leer noch by
de onse verghelijcken?
Dat scheelt te veel. O mannen.wy
zijn sonder ommekijcken,
eer dat wy zijn gheboren,
alsoo van Godt verkoren,
dat ons voortaen gheen sonde van
sijn liefde scheyden kan.

5. Als wy maer hebben eens ghelooft
dat Godt ons aenghenomen
heeft tot zijn kinders, hooft voor hooft,
soo zyn wy vry van schromen.
Hy kan ons niet versaken,
hoe grof oock dat wij 't maken,
met overspel, en roven snel,
of bloet vergieten fel.

6. Ghy hebt het met u biecht wel drock,
maer, vrienden, wy zijn wijser.
Wy hebben een goe kerref-stock,
die nimmermeer wort yser,
daer op wy mogen kerven
om niet, tot dat wy sterven.
Slaen andre vroech hant aende ploech,
wy komen tijts ghenoech.

Een lezer stuurde ons een brochure (zonder jaartal), getiteld Calvinisme en literatuur, met opstellen van dr. J. Karsemeijer en A. Wapenaar (uitgave Boekzaal Bogerman, Barneveld). Hieruit de volgende passage uit de bijdrage van A. Wapenaar Lectuur en leven'.

'Lectuur kan het leven zegenen, maar ze kan het ook vernielen. Ze kan de fantasie door frisse schoonheid adelen, maar haar ook bederven. Er zijn ook boeken voor de vergif kast.

Al wil ik geloven, dat dit werk met een goede bedoeling kan geschreven zijn. Maar ik vrees, dat hier het oude rijmpje geldt:

"Voor de ondeugd wilt gij afschuw wekken,
maar beeldt haar af met zulke trekken
dat zij zich zelf bewonderen leert."

Als dergelijk werk literaire waarde heeft - men kan ook met reden betwijfelen of kunst wel los gedacht kan worden van het zedelijk goede - als dergelijk werk literaire waarde heeft, is het er des te gevaarlijker om.

Vondel waarschuwde:

"De dingen zijn niet, als ze schijnen.
De worm zit binnen lekker ooft.
Een levend' kleur bedekt venijnen.
Hij doolt zeer licht, die licht gelooft.
In Paradijzen nest'len slangen.
De slangen hangen boven 't hoofd,
Waar goude en blozende appels hangen.
Dies wacht uw vingers, wacht uw hand.
Noch vat de dood niet met uw tand."

Ook is er lectuur, die onder goede leiding geleze waarde kan hebben voor het jonge leven, terwijl ze zonder die leiding kwaad kan doen. Zo vaak moeten de gevallen afzonderlijk beoordeeld worden. En niemand moet zo hoog staan, dat hij meent, immuun te zijn voor het zondegif'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen