Diaconaal geld

In september moet de diaconie weer een begroting klaar hebben voor het jaar 1997. Voor vele hervormde diaconieën betekent dat opnieuw nadenken over het omgaan met het diaconaal vermogen. De meeste diaconieën zijn van mening, dat daar geen groei meer in hoeft te zitten. Sommige diaconieën hebben een principiële keuze gemaakt dat vermogen af te romen (1% per jaar stelt weinig voor, maar kan een geweldige hulp zijn voor de allerarmsten van de wereld!). Dit artikel wil diakenen op denksporen zetten.

Inleidend

Diaconaat doe je met je hart... vanuit je hart... vanwege de hartelijke betrokkenheid op de Heere van de Kerk, de Heere Jezus Christus, en hartelijk bewogen met de andere mens... omdat het om mensen gaat... omdat het de HEERE God om mensen gaat. Het hart van de zaak vraagt om hart voor de zaak!

In Mattheüs 9 lezen we, dat dé Heere Jezus innerlijk met ontferming bewogen is aangaande de schare, omdat: ... 'zij vermoeid en verstrooid waren gelijk schapen die geen herder hebben'.

Daaraan voorafgaande zien we de Heiland de dorpen en steden doortrekken, om:

a. het Evangelie te verkondigen

b. te leren

c. genezende alle ziekte en kwaal...

Evangelisatie, onderwijs en dienstbetoon gingen (en gaan!) hand in hand... en direct daaraanvolgende leert de Heere Zijn discipelen dat zij moeten beginnen de Heere van de oogst te bidden, dat Hij arbeiders zal uitzenden. Deze bidders worden vervolgens zelf ingeschakeld. Want zo gaat dat...

Waar je voor bidt, daar raak je zelf bij betrokken. .. en wil je wat aan gaan doen. Diaconaat begint bij het hart, en wil vanuit het hart blijven werken...

Of, zoals iemand schreef: Diaconaat lijkt op het menselijk hart met twee boezems en evenzoveel kamers. Het hart verzamelt het bloed, om dat vervolgens door het lichaam te pompen. Zo werkt het in de kerk ook: door te leven met de Bron, de Bijbel, worden liefde en barmhartigheid voortgestuwd. Ze kunnen niet zonder elkaar. Diaconaat als het hart van de kerk... in ieder geval zal diaconaat dicht bij het hart van de gemeente moeten blijven, om van daaruit te staan in de samenleving. Voor mij is het de daadwerkelijke uiting van de missionaire opdracht van de gemeente. Een missionaire opdracht, die zich altijd weer moet vertalen in woordverkondiging en dienstbetoon. Woord en daad... hand in hand ten dienste van de Evangelieverbreiding...

Het hart van de zaak...

In het oude formulier tot bevestiging van ambtsdragers wordt gezegd over de diakenen, dat zij vooral en allereerst de opdracht hebben om - ik citeer - met alle getrouwheid en naarstigheid aalmoezen en goederen die voor de armen gegeven worden, te verzamelen en te bewaren.

Verder: - ik citeer wederom - vlijtig zijn om te helpen toezien dat tot hulp der armen vele goede middelen gevonden worden. Daarbij komen twee prachtige woorden tevoorschijn: getrouwheid en eenvoud. Het tweede deel concentreert zich op de daadwerkelijke hulp, waarbij onderstreept wordt, dat een diaken oplettend moet zijn bij de uitdeling, zodat de aalmoezen besteed worden waar nodig! Let op voor misbruik! En daar komen prachtige woorden tevoorschijn als: maar doe het met blijmoedigheid, eenvoudigheid, een bewogen hart, een toegenegen gemoed. Daarna wordt er gesproken over stoffelijke hulp én vertroostende redenen.

Paulus omschrijft het diaconaat als een gave van God, waarmee we werkzaam mogen zijn (1 Kor. 12 en Romeinen 12).

Blijmoedig je dienst mogen vervullen, voor de mensen in je eigen woonomgeving, voor mensen in je eigen land, of mensen wereldwijd. Oog en hart wagenwijd open voor de noden en zorgen van de ander, van je medemens. En niet te schroomvallig zijn, om daarbij een goed woord te spreken van de Heiland, in Wiens dienst je deze dingen wilt doen. Dat brengt de grondlijnen voor het diaconaat aan. Dat bepaalt ook onze positie in de kerkenraad, hoe we in de discussies onze inbreng leveren. Hoe we bij besluitvorming ook deze diaconale toetssteen aanbrengen: diaconaat vraagt om trouw op elke plaats, op elke plek, in elke situatie. Omdat ook de Heere Jezus bewogen was met het lot van mensen... omdat het de Heete God om mensen gaat!

Bestemming en besteding...

Als we collecteren voor het werk van de diakenen, dan kunnen we er in deze tijd toch niet meer omheen, dat we al de ingezamelde collectegelden besteden ten diensten van de armen en behoeftigen. In onze gemeente... en in de woonplaats waar wij wonen... regionaal... landelijk... wereldwijd.

Dat vraagt om een planmatige aanpak van het inzamelen der gaven. Daarover heb ik in 1995 een artikel geschreven in dit blad. Graag wil ik nog eens onderstrepen, dat gerichte collectes de betrokkenheid van de gemeente(leden) verhoogt.

Wij noemen dit 'levend geld'. Maar wat te doen met de opbrengsten uit vermogen, het zogenaamde 'dode geld'?

Ooit is dit vermogen geschonken aan de diaconie, om daar diaconaal werk mee te kunnen doen. Daarom kan ons eigen kerkelijke opbouwwerk daar geen beroep op doen. Het was bestemd voor het werk van de diakenen... laat het daar dan ook liggen. En: doe er dan ook wat mee! Mijn pleidooi is, om dan vooral te denken aan de allerarmsten in de wereld. En daarbij mag u in de bovengenoemde concentrische cirkels denken: de eigen gemeente, de eigen woonplaats, de eigen regio, het eigen land, wereldwijd. Met het motto van de HGJB inzake jeugddiaconaat zou ik willen zeggen: 'Kijk eens om je heen!'

Diaconaal verantwoord beleggen...

Dat is de titel van een nota, die de Provinciale Diakonale Commissie van Zuid-Holland heeft doen uitgaan. Aan alle diakonieën in de provincie Zuid-Holland is deze nota verzonden. Het doel ervan is op een rijtje te zetten, op welke wijze het diaconaal vermogen 'verantwoord belegd' kan worden. Bedoeld als een discussiestuk. Vertrekpunt daarbij blijft, dat het geld primair bedoeld is voor 'de armen' d.w.z.: mensen in nood, of lijden aan onrecht, mensen, die geen andere helper hebben. Een verplichting die we serieus zullen moeten nemen!

Welke criteria leggen we aan bij het 'tijdelijk parkeren van dat geldelijk vermogen'? - Is dat een zo hoog mogelijk rendement? Dus de hoogste rente.

- Welke risico's zijn dan aanvaardbaar om een zo hoog mogelijk rendement te halen. Of zijn verschillende risico's niet acceptabel (koersverschillen bijvoorbeeld). En: in welke bedrijven heeft u dan belegd? Is dat eigenlijk wel 'eigen aan de geloofsgemeenschap? '

- Daarmee zijn we bij het derde aandachtspunt aangekomen: hoe werd het belegde geld aangewend door dat bedrijf, die bank? Wat wordt er met dat geld gefinancierd? Kunnen we daar als diaconie, als 'pleitbezorger van de armen' wel achter staan? Het zeggenschap over het diaconaal geld tijdelijk uit handen geven is geen waardeneutraal gebeuren!

Dubbel helpen!

Dubbel helpen! Het geld tijdelijk parkeren op de kerkelijke kasgeld rekening, in het Kerkelijk Grootboek, daarmee helpen we de kerken in Nederland.

Wereldwijk kan het mens ook aan twee kanten snijden: door te denken aan de E.D.C.S., 'Ecumenical Development Coöperativ Society'. In 1974 is deze oecumenische ontwikkelingscoöperatie opgericht. In het kort werkt dat als volgt: de E.D.C.S. verstrekt leningen aan groepen armen, die een levensvatbaar plan hebben om een eigen bedrijf te beginnen. Om in eigen broodwinning te kunnen voorzien, en voor anderen werkgelegenheid te creëren. Meestal zijn lokale banken daar niet in geïnteresseerd, omdat ze arm zijn! Door hun te lenen tegen schappelijke rente met een haalbaar aflossingsplan, bied je deze mensen toekomstperspectief. De idee van lening en geen schenking geeft de mensen de idee, dat we hen als mens serieus nemen, en in hun waarde willen laten blijven. De overwegingen van de E.D.C.S. maken, dat er overwegend samengewerkt wordt met coöperaties. Gezien de structuur van de zgn. derdewereldlanden is er bijzondere aandacht voor de betrokkenheid van vrouwen bij de bedrijfsvoering.

Het financieel rendement van een aandeel E.D.C.S., nominaal ƒ 500, - is 2% dividend (de laatste 6 jaar). Het maatschappelijk rendement is veel hoger! Kansloze mensen krijgen nieuwe kansen: armen in ontwikkelingslanden worden zelfstandige, onafhankelijke mensen.

En: in de loop van de laatste tien jaar is aantoonbaar, dat er steeds meer leningen afgelost worden, hetwelk weer opnieuw uitgeleend kan worden aan nieuwe projecten! Het in de E.D.C.S. geïnvesteerde geld rouleert en is blijvend productief. Echter de vraag neemt zo toe, dat er meer beleggers nodig zijn.

Is dat iets voor uw diaconie? Eén of meer aandelen E.D.C.S. aan te schaffen?

Neem dan even contact op met de G.D.R., of maak het te beleggen bedrag (ƒ 500, of een veelvoud daarvan) over op giro 102090 t.n.v. Nederlandse Hervormde Kerk te Leidschendam, onder vermelding van 'aandelen E.D.C.S.'). Zo krijgt uw vermogen een dubbel rendement!

Calvijn erbij geroepen

In zijn Institutie, deel IV, hoofdstuk 3, par. 9 kunt u daar meer over lezen. Zoals u weet was Calvijn soms nogal radicaal in zijn uitspraken: hij zei:

'Gods wet verbiedt armoede, maar ook luiheid en bedelarij. Daarom moeten de diakenen de armen écht kennen. Eerst zullen de armen door hun eigen familie onderhouden moeten worden. Dan kan de gemeente daar helpen, waar geen helper is. Daarbij moet persoonlijke hulp vermeden worden, om bedelarij te voorkomen. Het gaat om hulp van de diaconie! Om het voluit naar de Bijbel te doen, heb je daarin een houding nodig, die gekenmerkt wordtdoor wijsheid en onbekrompenheid, maar ook door tact en voorzichtigheid om schaamte te voorkomen!'

Ik heb het even in wat eigen bewoording weergegeven, wat Calvijn bedoelde te zeggen in navolging van Bucer, bij wie hij zijn ideeën weggehaald had.

Trouwens: Paulus heeft ons al aangezet, om elke zondag te collecteren voor de diaconie (1 Kor. 16:2). We bevinden ons dus in goed gezelschap, wanneer we ons bezighouden met het diaconaal beheer, bestemmen en besteden van gelden.

Llefdedienst

Het hart van de zaak vraagt om hart voor de zaak. Het is de liefde voor mensen die ons drijft naar zorg en aandacht. Dat gaat niet buiten verantwoord omgaan met het geld, dat ons is toevertrouwd.

De P.D.C. Zuid-Holland heeft ervoor gekozen dit jaar daar handreiking bij te doen. Door een gerichte brief aan alle diaconieën, door de nota 'Diaconaal verantwoord beleggen' en door in D.V. januari 1997 een nieuw giftenadvies uit te brengen, gericht op de diaconale projecten in de regio. Elke provinciale commissie heeft een of meer consulenten in dienst, die u als diaconie graag willen helpen meedenken over wat geschreven is.

Desgewenst kunt u de nota aanvragen bij het provinciaal bureau van Zuid-Holland, tel. 010-4454302.

D. van Dijk, diaconaal consulent

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen