Boekbespreking

Dit is het tweede deeltje in een beoogde serie van drie. Het eerste ging over de voorvragen van de christelijke geloofsleer, de openbaringsleer en de Godsleer. In dit tweede deeltje bespreekt ds. Schrijver (hervormd predikant te Woerden) drie andere thema's, nl. schepping en voorzienigheid, de zonde, en het genadeverbond inclusief Persoon en werk van Christus.

Die laatste combinatie is opmerkelijk. Zo uitvoerig als binnen zijn beknopte bestek maar mogelijk is, verdedigt de auteur zijn keuze om de christologie op te laten komen uit de bespreking van het genadeverbond. Op dit punt kiest hij bewust een andere weg dan prof. Van Genderen, die in de Beknopte gereformeerde dogmatiek juist eerst over Christus spreekt en dan pas over het verbond. Schrijver ontkent niet dat daar best een goed argument voor aan te voeren valt. Maar voor hem is toch essentieel dat we over Christus niets zinnigs kunnen zeggen wanneer we Hem niet plaatsen in het kader van het verbond der genade (106). Dat wil vooral ook zeggen: in het kader van Gods geschiedenis met Israël. Het gaat hier om de 'diepe en intrinsieke eenheid tussen Oude en Nieuwe Testament' (113). Ik moet zeggen: met zijn keur van argumenten (zes in getal) heeft ds. Schrijver mij volstrekt overtuigd. Hij beweegt zich hier ook geheel in de lijn van Calvijn en de Heidelberger Catechismus (zondag 21), die ook trachten Persoon en werk van Christus te begrijpen vanuit Gods verbond in het Oude Testament.

Dit derde deel van het boek is m.i. meteen ook het meest creatieve en originele. De beide andere hoofdstukken maken een wat statischer indruk. Bovendien gaat de auteur hier nogal eens wat kort door de bocht in zijn kritiek op hedendaagse theologen en filosofen. Zo heeft H. Berkhof bij mijn weten nooit gesteld dat schepping voor God vernedering zou betekenen (p. 28), en heeft Wittgenstein later juist afstand genomen van het logisch-positivistisch denken dat de Bijbel beoordeelt met maatstaf van de rede (p. 82). Verder lijkt me de uitspraak dat Auschwitz wel zin gehad moet hebben omdat God een redelijk God is (68), 'dogmatisch' in de negatieve zin van het woord. Uit de context blijkt dat de auteur de vragen en spanningen die wij rondom Gods voorzienigheid ervaren zeker niet zomaar wil weg-dogmatiseren, maar de vraag laat zich stellen of zo'n uitspraak toch niet te weinig ruimte laat voor het geheimenis van Gods weg met Israël. Of werkt hier misschien de invloed van Schrijvers leermeester Van Ruler door, die de zonde en het kwaad ook zo graag vanuit God en Zijn besluit benaderde? Op andere cruciale punten weet de auteur Van Ruler (evenals Barth en Miskotte, die hij veel citeert) echter wel degelijk ook tegen te spreken.

Intussen bevat dit boek ook tal van opmerkingen, die in hun kernachtigheid helemaal raak zijn. Zoals dat het verbond nooit een ander draagvlak heeft gehad dan dat van de genade (108), en dat de genade voortvloeit uit het wezen van God (130). In het algemeen is het bewonderenswaardig, hoeveel de schrijver in het korte bestek dat hem ter beschikking staat weet te zeggen. M.n. op cursussen voor theologische vorming zal men dan ook zeker z'n winst kunnen doen met dit boek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen