'Vertolking Evangelie is klemmendste vraagstuk'

Briesend

De godsdienstsocioloog dr. H. C. Stoffels vertelde op de middag (van de eerste dag van de predikantenconferentie van de G.B.) over zijn studie 'Als een briesende leeuw: orthodox-protestanten in de slag met de tijdgeest'. De VU-wetenschapper verrichtte onderzoek onder groepen christenen in de samenleving die weerstand trachten te bieden aan moderne ontwikkelingen. Grof en generaliserend gesproken dacht hij aan de achterban van de Evangelische Omroep en de lezers van het RD.

De godsdienstsocioloog onderscheidde hierbinnen drie organisatorische kernen. De bevindelijk gereformeerde kern (SGP, RD), de vrijgemaakt gereformeerde kern (GPV, ND) en de evangelisch-reformatorische kern (EO, EA, EH, RPF). Uit het onderzoek is dr. Stoffels gebleken dat de verschillen in waarneming van de moderne samenleving tussen deze drie kernen niet zo groot is. De strategieën om de moderniteiten tegemoet te treden, verschillen echter aanzienlijk.

De orthodox-gereformeerden zien de tijdgeest rondwaren als een briesende leeuw, aldus de wetenschapper. Ze hebben grote moeite met de secularisatie, de relativering van waarden en normen en de individualisering.

Dr. Stoffels stelde vast dat er verschillende mogelijkheden zijn om hiermee om te gaan. Wereldmijding komt het meest voor in de rechterflank van de bevindelijk gereformeerde kring.

Een mildere variant ziet hij in de zuilvorming. Deze vorm is het populairst. Men verdedigt de eigen waarheid ten overstaan van de cultuur, maar voelt zich niet sterk genoeg die ook uit te dagen. Deze strategie past volgens dr. Stoffels het best bij groeperingen die menen invloed te kunnen uitoefenen op de samenleving. Mobilisatie hoort, aldus Stoffels, bij de groepering die ervan droomt de confrontatie met de moderne cultuur in haar eigen voordeel te beslechten. Een aantal orthodox-protestanten, kiest voor een houding van beperkte openheid jegens de cultuur.

Overdreven

Op grond van zijn onderzoek waagde dr. Stoffels zich aan 'enkele speculatieve opmerkingen'. Hij verwacht dat de zuilvorming voorlopig nog wel even doorgaat, maar dat de verhoudingen anders komen te liggen. Hij denkt dat er een brede evangelisch-reformatorische beweging groeit die delen van de bevindelijk gereformeerde kern en de vrijgemaakt gereformeerde kern in zich opneemt: reformatorisch met een evangelisch randje.

Verder stelde hij dat de orthodox-gereformeerden naar buiten toe weinig betekenis hebben. De protestants-christelijke partijen staan als het erop aankomt tamelijk alleen. Verder lijkt hem de angst voor onderdrukking in de Nederlandse sarrienleving wat overdreven. 'Het is geen antichristelijke ideologie die de orthodoxie bedreigt. Maar de moderne weigering één geloofsovertuiging als de ware te beschouwen.'

Ook stelde hij vast dat zuilvorming slechts tijdelijk bescherming biedt. Bij de derde of vierde generatie is het elan doorgaans verdwenen. Secularisatie en individualisering gaan orthodoxprotestantse deuren niet voorbij. Hij verwacht wel dat het orthodox-protestantse volksdeel zal blijven voortbestaan.

Over de Gereformeerde Bond zei de docent aan de Vrije Universiteit dat het verzet tegen Samen op Weg deze een negatief imago heeft opgeleverd. Stoffels - zelf lid van de Gereformeerde Kerken - adviseerde de Bond een bezinning te starten over haar plaats en de betekenis van de Bond in de toekomstige kerk. Landelijk, classicaal, lokaal en van mens tot mens zou het 'cooperatiemodel in plaats van of naast het conflictmodel beproefd kunnen worden'.

(R.D.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen