Globaal bekeken

Vorige week was het twaalf en een half jaar geleden dat ir. L. van der Waal zijn plaats voor de Eurofractie van SGP, GPV en RPF ging innemen in het Europees Parlement in Straatsburg. Procifiat! aan het adres van de europarlementariër, tevens gewaardeerd fiscus van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Aan zijn jubileum werd aandacht gegeven tijdens een symposium in de Oude of Pelgrimvaderskerk aan de Aelbrechtskolk te Rotterdam-Delfshaven. Tijdens die bijeenkomst, die door ongeveer 150 vrienden en bekenden en politieke verwanten werd bijgewoond, werd aan Van der Waal ook een boekje van de hand van de N.D.journalist J. W. van Houdt aangeboden, getiteld 'Plichtsbetrachting...'(uitgave J. J. Groen en Zn., Heerenveen). Uit dit boekje volgen hier twee passages:

• De zondag

'Op 18 februari 1991 komt de kortgeleden weer actueel geworden richtlijn over de werktijden aan de orde. Van der Waal bepleit terughoudendheid van regelgeving op Europees niveau. En dan: "Een element dat wij in het voorstel van de Commissie gemist hebben is een bepaling met betrekking tot de positie van de zondag als bijzondere rustdag. De formulering dat er gemiddeld één rustdag is in een tijdvak van zeven dagen, is volstrekt onvoldoende.

Het Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa stelt het in ieder geval positiever. Daarin wordt bepaald dat de wekelijkse rustdag zoveel mogelijk moet samenvallen met de dag die volgen traditie of gewoonte in het betrokken land als rust dag wordt erkend. Voor de landen van de EG is dat dan uiteraard de zondag. (...) Nu wil Ik ten aanzien van de zondag niet pleiten voor regelgeving op EG niveau. De zondagswetgeving is bij uitstek een zaak van de overheden van de lidstaten en dat dient zo te blijven. Maar het zou van belang zijn al in de voor ons liggende richtlijn duidelijk zou worden uitgesproken dat de zondag, als christelijke rustdag, als Gods dag, ook in een interne markt een aparte plaats toekomt".'

• 'De Heere regeert, er is altijd wel wat'

'Op maandag 16 september 1996 werd in het Europees Parlement in tweede lezing het verslag van Leen van der Waal behandeld over de sanering in de binnenvaart. In plaats van de eerst verantwoordelijke commissaris Neill Kinnock, die zich netjes verontschuldigd had, trad de Nederlander Hans van den Broek daar op namens de Europese Commissie.

Van den Broek herinnerde bij die gelegenheid aan zijn eerste zaak als beginnend advocaat. Die zaak betrof ook een geschil over een binnenvaarttanker Op het dossier stond, zo zei Van den Broek richting Van der Waal: "De HEERE regeert, er is altijd wat". Het verhaal kreeg in de sfeer van de wandelgangen dit vervolg: P. A. M. Cornelissen (CDA) e voorzitter van de vervoerscommissie, schreef een briefje aan Van den Broek met de vraag, hoe die zaak was afgelopen. Reactie van Van den Broek "Dat weet ik niet meer".

Cornelissen zegt: "Leen van der Waal ligt goed in de vervoerscommissie. Hij geniet er veel respect Hij is ook niet de figuur die eens flink de kachel wil aanmaken met een collega. We kennen ook het andere uiterste: de VVD'er Florus Wijsenbeek. Maar Leen is er verre van, zulke praktijken toe te passen in de politiek".

Je vraagt je dan af of de heer Van der Waal dan wellicht te netjes is voor dit parlement? Cornelissen: "Nee, hij is niet te netjes. Hij weet ook dat ten slotte het resultaat telt. Maar hij zou niet meer bereiken, indien hij minder netjes zou zijn. Door zijn wijze van optreden heeft hij veel meer kansen, dan van iemand verwacht wordt, die lid is van een kleine delegatie uit een kleine lidstaat".'

• Samenwerking

'Collega-parlementariër Hans Blokland zegt: "Hij is vooral bang voor beëindiging van de goede samenwerking tussen SGP enerzijds en GPV en RPF an derzijds. De SGP kan het niet maken de samenwerking op te breken, zolang hij in het Europees Parlement zit. Maar als je "De Banier" leest en de ontwikkelingen in die partij ziet, dan zal het veel moeite kosten en inzet vragen om die samenwerking voort te zetten. Er behoeft maar even wat te gebeuren of het gaat mis met die samenwerking".

"Leen van der Waal is in dat geheel een samenbindende figuur Hij heeft veel vrienden op belangrijke posten binnen de SGP. Ik moet het nog zien gebeuren dat ik net zo'n goede ingang bij de SGP zou krijgen, als hij eigenlijk vanaf het begin van zijn lidmaatschap van het Europees Parlement heeft gehad bij de RPF en GPV. Maar zowel RPF en GPV als partijen en ik als europarlementariër worden veel terughoudender bejegend binnen de SGP. De terughoudendheid zie je wat minder bij de actieve politici van de SGP, maar veel meer bij het hoofdbestuur. Die breuklijn ligt bij het vertrek van dominee Hovius en partijsecretaris Boender en het aantreden daarna van de heer Nieuwenhuis als bezoldigd partijsecretaris. Wat daarvoor nog wel lukte al was het moeizaam - lukt nu helemaal niet meer. Voelt de heer Van der Waal zich de gevangene van deze politieke situatie of is het meer een goede reden om zijn vertrek nog wat uit te stellen? Blokland "Hij wil in ieder geval voor zijn vertrek nog wel proberen het hoofdbestuur van de SGP voor een bezoek naar Straatsburg te halen. En hij wil ook proberen voor die tijd nog wat meer problemen die binnen de SGP tegen de Europese politiek leven, tot­ meer klaarheid te brengen. Of dat allemaal wil lukken, weet ik niet".'

Tijdens het symposium werd één-en andermaal de naam van de historicus Johan Huizinga (1872-1945) genoemd, o.a. in toespraken van drs. P.Scheffer en de heer E. van Middelkoop (Tweede Kamerlid voor het GPV). Recent verscheen een biografie van Huizinga van de hand van Léon ­Hanssen 'Huizinga en de troost van de geschiedenis' (uitgave Balans, Amsterdam). Daaruit nemen we de volgende passage over:

'Minstens zo interessant als Huizinga's exposé over het begrippenpaar patriottisme-nationalisme, is door zijn gehele betoog heen lopende pleidooi voor­ de kleine staat. De schrijver verwijst naar Augustinus die reeds geloofde dat de mensheid er gelukkiger aan toe zou zijn in een statenorde, waarin "alle rijken klein zouden zijn, zich in eendrachtige nabuurschap verheugende, zodat er in de wereld zeer vele rijken van volken zouden zijn, evenals er in een stad zeer vele huizen van burgers zijn". De kerkvader schreef zijn De civitate Dei op het moment dat het gezag van het Romeinse Rijk in het ­westen ineenstortte. In de paragraaf waaruit Huizinga bij Augustinus citeert, spreekt deze over oorlogvoeren als iets wat voor "behoorlijke mensen" hoogstens een "noodzakelijkheid" kan zijn, willen zij niet door "slechte", onrechtvaardige mensen onder de voet worden gelopen. Maar het is

 "ongetwijfeld een groter geluk in eendracht te leven met een goede nabuur dan een kwade te onderwerpen als hij een oorlog begint. Het is een verwerpelijke wens iemand te willen hebben die men kan haten of kan vrezen, om op die manier iemand te krijgen die men kan overwinnen".

Ook hier het onderscheid tussen het subjectieve gevoel van het geluk in eendracht te leven, tegen over de objectief waarneembare houding van een oorlog beginnen - een onderscheid dat meteen in morele categorieën geplaatst wordt. Behoorlijke mensen versus slechte mensen, positief tegenover negatief. In de figuur van Erasmus, die zich graag in het midden hield, herkende Huizinga een vereniging van "intellectueel cosmopolitisme en gematig vaderlandsgevoel" - een toch wel zeer Nederlandse combinatie voegen wij daaraan toe! - en Erasmus bewees bovendien dat overtuigd antinationalisme zeer goed kan samengaan met "oprechte gehechtheid aan het geboorteland".

Patriottisme krijgt in Huizinga's betoog meer en meer het karakter van de geesteshouding van de kleine natie, terwijl nationalisme die van de grote machtsstaat is.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen