Boekbespreking

Dit boek gaat over hindoeïstische mystiek, met een Indiaas woord bhakti geheten, wat zoveel betekent als: liefdevolle toewijzing en overgave. Letterlijk betekent het: deelhebben, namelijk deelhebben aan de goddelijke wereld. In een tiental hoofdstukken komen de belangrijkste bhakti-dichters en - dichteressen vanaf de vroege Middeleeuwen (de schrijver begint in de 6e eeuw) tot de 17e eeuw, aan het woord, waarbij het gaat zowel om de verering van de godheid Siva als om de godheid Visnu. De bekendste bhakti-dichters, wier verzen hij weergeeft, zijn Kabir, wiens verzen ook in het Nederlands vertaald werden, en wel door Frederik van Eeden, en Tulsi-das, die een epos schreef over het leven van Rama, dat voor vele Nederlandse hindoes het heilige boek bij uitnemendheid is. De schrijver wijdt ook een hoofdstuk aan Caïtanya (15e eeuw), op wie onder andere de ook in ons land bekend geworden Hare Krishna-beweging teruggaat. Een slothoofdstuk geeft een samenvattend overzicht van de belangrijkste thema's van de bhakti.

Ik moet zeggen dat vele verzen die de schrijver weergeeft van een ontroerende schoonheid zijn. De auteur schrijft zeer helder en betrokken. Daarbij laat hij ook verschillende parallellen zien bij christelijk mystici, zoals Jan Luyken, Bernhard van Clairvaux en Theresia van Avila. Een interessant boek voor wie meer over het hindoeïsme, en vooral over deze tak van de hindoeïstische vroomheid, wil weten. Ik noteer terloops dat de schrijver zegt, dat reïncarnatie, dat in het westen nogal eens als een aangename tweede kans beleefd wordt, voor de hindoe vooral een verschrikking is waaraan men zou willen ontsnappen.

Toch houd ik bij lezing van dit boek een onbevredigend gevoel over. Getuigt een zin als 'Frappante overeenkomsten waarschuwen ons in ieder geval voor gemakkelijke oordelen over andere religies' (blz. 23) niet van te weinig kritische afstand? Juist in onze tijd, waarin het gevaar van syncretisme levensgroot is, was een duidelijke stellingname vanuit het christelijke geloof wenselijk geweest. Ik vraag me af hoe Paulus de hindoeïstische bhakti-vroomheid bezien zou hebben. Zou zijn geest, ziende deze toch afgodische vroomheid, niet in hem ontstoken zijn geweest? (Hand. 17 : 16) De schrijver, gereformeerd predikant te Soest en voorzitter van de Werkgroep Hindoeïsme van de Raad van Kerken, trekt steeds lijnen naar de christelijke spiritualiteit. Maar alle christelijke spiritualiteit, en zeker alle mystiek, is nog niet christelijk. Het boek had best duidelijk kunnen stellen dat spiritualiteit buiten het geloof in Christus om niet de spiritualiteit van de Bijbel is, zeker als het gaat om de spiritualiteit van het hindoeïsme.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen