Torenspitsen-Gemeenteflitsen

DELFT - NIEUWE KERK

Op de Markt in Delft staat de Nieuwe Kerk: nog een laatgotische kerk tegenover een Renaissance-stadhuis. Hier komen (doordeweeks) zo'n 120.000 toeristen per jaar uit de hele wereld. In het koor (waar in de Roomse tijd het hoofdaltaar stond!) staat de graftombe van Willem van Oranje, die immers in Delft werd vermoord. Sindsdien worden hier de Oranjes begraven, tot Wilhelmina toe. Glas-in-loodramen tonen u de historie. Terzijde staat ook de tombe van Hugo de Groot destijds politiek veroordeeld, maar later geëerd als rechtsgeleerde met een standbeeld op de Markt...

Maar waarom heel een kerk uit 1400 'nieuw'? ! Omdat de Oude Kerk aan de Oude Delft nog ouder is, vooral de scheve toren. In de Middeleeuwen stonden hierin achttien altaren! Na de Opstand (1572) wilde Oranje, die in het tegenoverliggende klooster kwam wonen (het Prinsenhof), de Oude Kerk rooms laten. Hij gaf de Nieuwe Kerk aan de 'nieuwe leer'. Maar zijn tolerantiegedachte mislukte. Ook de Oude Kerk werd hervormd. Zo kon er een grafmonument komen voor bekende figuren in onze 'Gouden Eeuw': Piet Hein en Maarten Tromp, 'zeehelden', die vanuit Delfshaven uitvoeren. Hier ligt ook de Delftse regentenzoon Van Lodenstein, de Utrechtse boeteprediker: hier beneden is het niet... Maar ook Van Leeuwenhoek: hij ontdekte hier de microben. Verder is er een kleine steen aangebracht voor de schilder Vermeer. Hier hangen predikantenborden:147 namen van de Reformatie tot nu. De Oude Kerk werd na de oorlog juist gerestaureerd en van glas-inlood voorzien (wordt weer gerestaureerd!).

Want beide monumenten zijn geen musea geworden, maar zijn nog altijd in gebruik: hier komen 's zondags levende gemeenten samen rond het Woord Gods, in de zin der Reformatie, hier wordt gedoopt en avondmaal gevierd. En daar komen dan toch altijd nog honderden op af: jong en oud, uit stad en land, met Bas de Vroome aan het orgel. Toeristen moesten dat weten: ze kunnen dat nu zien op fotopanelen. En dankzij hun intreegeld kunnen deze kerken open blijven...

Er stonden hier bekende G.B.-predikanten: vanaf dr. Hugo Visscher, Kuyperiaan, die toch niet met de Doleantie meeging, maar GZB en GB oprichtte, ook hoogleraar en later kamerlid werd voor de ARP. Na hem kwam ds. P. Zandt, de boeteprediker, die eveneens kamerlid werd, maar hij voor de SGP van Kersten. Rond Zandt ontstond hier (naast een A.R.-dominee) een evangelisatie, die later weer terugkwam in de kerk. Na de oorlog werden in nieuwe wijken wel vijf wijkkerken gebouwd. Van de Maranathakerk legde ds. J. J. Poot de eerste steen, de Mattheüskerk herinnert aan ds. L. Vroegindeweij. Zijn bevindelijke prediking trok diepe sporen, en voorkwam zo onnodige afscheiding. Ook de meer verbondsmatige prediking van ds. W. L. Tukker (later GB-voorzittcr) droeg vrucht: en zij trok ook afgescheidenen. Uitwisseling met een Hongaarse gemeente herinnert aan ds. Van Rootselaar. Dr. A. de Reuver promoveerde op Kohlbrugge en werd GB-hoogleraar. Overigens: niet genoemde predikanten arbeidden hier met evenveel toewijding. Anderen kwamen uit deze gemeente voort.

Er zijn zeven kerken, maar vijf predikantsplaatsen. Van de oude kerken maken de twee middenorthodoxe wijken geen gebruik (zij zijn kleiner en samen-op-weg), alleen de confessionele en twee herv. geref. wijken; elk één keer per zondag.

Maar verkijk u niet op Hervormd Delft. Tegenover de Nieuwe Kerk ziet ieder de torenspitsen van de neo-gotische Maria van Jessekerk. Er zijn hier twee keer zoveel katholieken als protestanten! En intussen doet bijna de helft van Delft nergens meer aan (40 van de 90 duizend inwoners). Winkels zijn op zondag open, in de nieuwe nieuwbouw staat geen kerk meer. Delft hoort bij de Randstad. De geografische wijken zijn afgebrokkeld. Er moeten dus kerken dicht: onze Mattheüskerk, maar die is toch te klein en ons is de grotere Marcuskerk toegedacht; en onze Maranathakerk, maar daar wordt nog voor gepleit. Overigens blijft voor die wijk de Nieuwe Kerk beschikbaar. Gelukkig hebben we ook een IZB-evangelist. Er kwam niet voor niets een IZB-evangelist. Er is nog een bereikbare rand.

Kennis-stad, Boven alles uit torent de Technische Universiteit, met andere technische instituten (voor 70 landen!), samen goed voor 15.000 studenten. Meestal onkerkelijk. Maar er zijn nog enkele christenwetenschappers: zo trok prof. Van Ghesel Grothe (herv. ger.) in zijn tijd tegen de evolutietheorie te velde. Nu is prof. Van de Beukel (ger.) bekend. Prof Schuurman bezet de leerstoel reformatorische wijsbegeerte. Er zijn ook christenstudenten: m.n. in CSFR en CSR. Er zijn zelfs vier oecumenische sludentenpredikanten, die op hun wijze denken over geloof en wetenschap. Maar wat kan een gewone wijkkerkenraad? Met randkerkelijken contact zoeken, met christenstudenten meedenken: enkelen werken mee om 'hervormde' eerstejaars te bereiken. Op bid- en dankdagen in de Nieuwe Kerk zijn er soms wel honderd studenten, uit meerdere kerken. Dat blijkt bij de koffie na afloop. Voor buitenlanders is er sinds kort een vertaal-installatie, maar daarvan maken nog slechts enkelen gebruik.

Ook hier is de gemeente rest-gemeente geworden. Maar een levende rest. Wat zei de Heere ook weer tegen Elia? 'Ik heb - en Ik zal - Mij doen overblijven...' En op boodschap en gemeenschap komen telkens toch ook buitene staanders af: van Pauwianen tot Iraniërs... Vanuit onze gemeente werkt een artsenechtpaar voor de GZB in Zimbabwe, maar ook een vertalers-echtpaar voor de Wycliffe's in de Kaukasus, en een meisje op het O.M. zendingsschip de Doulos. Net Filadelfia: kleine kracht, open deur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen