Karma, reïncarnatie en christelijk geloof

Opnieuw verscheen er een boek van de voormalige IKON-dominee Hans Stolp over het nieuwe tijdsdenken.

Opvallend is dat in dit boek niet over New Age-denken gesproken wordt. Het lijkt alsof het New Age-denken op z'n retour is. Niets is echter minder waar. Het woord New Age horen we in onze tijd steeds minder noemen, maar het New Age-dènken is er wel. Ook in christelijke kring. Het wordt echter nieuwe tijdsdenken genoemd. Hans Stolp is daar een vertegenwoordiger van. Dat blijkt ook uit dit boek. Hij wil daarin zo eenvoudig mogelijk vertellen wat karma en reïncarnatie is en wat voor consequenties dat heeft voor ons denken.

Wie wil weten wat het nieuwe tijdsdenken is, moet dit boek niet ongelezen laten. Ik denk dat in onze tijd velen door het nieuwe tijdsdenken geboeid zijn. We zullen daarom op de hoogte moeten zijn. Daarom wijd ik aan dit boek een wat meer uitvoerige bespreking.

Reïncarnatie, karma

Reïncarnatie wil, eenvoudig gezegd, zeggen dat we na onze dood in een ander lichaam terugkeren en dat we voor onze geboorte in een ander lichaam (vele keren) geleefd hebben.

Karma is de wet van oorzaak en gevolg, dat wil zeggen: hoe we in dit leven leven bepaalt ons leven in het volgende leven, en het leven-nü is weer bepaald door hoe we in ons vorige leven leefden. We oogsten in elk volgend leven wat we zaaien.

Deze gedachte komt onder andere uit het boeddhisme. Hans Stolp doet echter nog een stap verder. Hij zegt: Ieder mens heeft vóór hij op aarde kwam zelf gekozen in wat voor omstandigheden hij op aarde zou komen. Waarom deed hij dat? Omdat hij, door vele levens heen, zal groeien in wijsheid en inzicht en zo dichter bij God zal komen. We kozen ook onze ouders, bij wie we geboren wilden worden. Misschien zijn dat helemaal geen goede ouders, maar we kozen hen omdat we meenden dat zulke ouders nodig zijn voor ons leven hier op aarde. Het leven is namelijk een leerschool, zegt Hans Stolp. Zoals er in een school meerdere klassen zijn, zijn er ook meerdere levens.

We reïncarneren echter niet eindeloos door. Net zoals er voor een kind een keer een eind aan de schooljaren komt, komt er ook een keer een einde aan ons reïncarneren. We nemen steeds meer toe in wijsheid. Tenslotte zullen we, na vele levens geleefd te hebben, gelijk zijn aan Christus. Dan zijn we mensen van louter liefde. En dan breekt op aarde het koninkrijk van God aan. We zijn dan volmaakt, gelijk (Jezus heeft dat gezegd!) onze Vader Die in de hemelen is, volmaakt is.

Bijbel

Waar haalt Hans Stolp dit alles vandaan? Het zijn gedachten die we ook in het boeddhisme tegenkomen. En in de theosofie en de antroposofie. Hans Stolp trekt de lijnen echter verder door. En: hij leest het ook in de Bijbel. Enerzijds zegt hij, dat we aan bijbelteksten niet teveel waarde moeten hechten, want ieder leest de Bijbel door zijn eigen bril. Anderzijds noemt hij toch een paar teksten. Zoals de vraag over de blindgeborene: Rabbi, wie heeft er gezondigd, deze of zijn ouders dat hij blind geboren is? ' (Joh. 9 : 2) Als de blindgeborene door zijn eigen zonde blind ter wereld kwam, moet hij al gezondigd hebben vóór zijn geboorte, dus in een vorig leven, zegt Hans Stolp. Of de voorzegging in Maleachi 4 : 5, dat God de profeet Elia zal zenden. Dat is vervuld in Johannes de Doper (Matth. 11 : 14). Johannes heeft dus ook in een vorig leven geleefd, en wel als de profeet Elia. Ook Jezus zegt dat, na de verheerlijking op de berg (Matth. 17 : 11-13).

Het is dus in de Bijbel aanwezig, maar, zegt Hans Stolp, nog maar vaag en zwak. We moeten denken aan wat de Hebreeënbriefschrijver zegt over melk en vaste spijs (5 : 12-13). Wat in de Bijbel staat is melk, voor beginners, de eerste stappen. Daarom zei Jezus tot Zijn discipelen: U (niet de schare) is gegeven te verstaan de verborgenheden van het Koninkrijk van God' (Mark. 4 : 11). Hans Stolp zegt: er zijn beginners en gevorderden. Daarom spreekt de Bijbel er nog niet zo duidelijk over. Maar Jezus heeft er wel over gesproken met Zijn discipelen, als een 'verborgen' kennis, alleen voor de gevorderden. Dat kunnen we onder andere opmaken uit de laatste woorden van het Johannesevangelie: Er zijn nog vele andere dingen die Jezus gedaan heeft, welke zo zij elk bijzonder geschreven werden, ik acht, dat ook de wereld zelf de beschreven boeken niet zou bevatten' (21 : 25). En we kunnen het opmaken uit de woorden van Paulus, die ook weet van het onderscheid tussen melkspijs en vaste spijs: Ik kom tot u niet spreken als tot geestelijken, maar als tot vleselijken, als tot jonge kinderen; ik heb u met melk gevoed en niet met vaste spijs, want gij vermocht toen nog niet, ja, gij vermocht ook nu nog niet' (1 Kor. 3 : 1-2). Hans Stolp zegt: De conclusie is duidelijk: het Nieuwe Testament geeft alleen melkspijs. Wie door de Geest geleid wordt, en dat zijn er, met name in onze tijd, velen, ontvangen vaste spijs.

Gnostiek

Hans Stolp spreekt van 'verborgen' of 'geheime' kennis. Ook wel genoemd: 'esoterische' kennis. Hoe komen we aan die kennis?

Die is onder andere te vinden in de gnostische geschriften uit de eerste christelijke eeuwen. Hans Stolp zegt: Het is fascinerend, dat die gnostische geschriften juist in onze tijd (terug)gevonden zijn, onder andere in Nag Hammadi (in 1945) en bij de Dode Zeerollen (in ca. 1950). We leven in een bijzondere tijd. De Geest openbaart bijzondere dingen. Dat alles is er een teken van dat we een nieuwe tijd tegemoet gaan, met een totaal ander denken. We worden geleid door de geestenwereld. Maar daar moeten we ons wel voor openstellen. In onze tijd zijn er al velen die dat doen. Jomanda is daar een voorbeeld van. Maar er moeten er veel meer komen. En onder alle religies. Het maakt niet uit of we boeddhist zijn of christen. In alle godsdiensten zijn dezelfde krachten werkzaam. En zo wil de Geest, via de geestenwereld, een nieuwe tijd doen aanbreken.

Dat de gnostiek door de kerk is afgewezen en veroordeeld is, is ten onrechte, zegt Hans Stolp. Ze is een oorspronkelijk tot het christendom behorende, legitieme stroming.

Nieuwe tijd

De grote lijn van het denken van Hans Stolp is: we zijn op de aarde geplaatst om te leren. Dat leren kost vele levens lang. Elke keer kiezen we, voordat we op aarde komen, samen met de geestenwereld, welk leerproces we zullen gaan beginnen. Net zoals een leerling zijn vakkenpakket of zijn andere school kiest. Zo groeien we door vele levens heen in inzicht en wijsheid en liefde. Daarom moeten we heel goed luisteren naar stemmen uit de andere wereld en naar boodschappen die gestorvenen ons doorgeven, en letten op dromen en verschijningen van engelen. Als we dat doen zal steeds meer een stille kracht in ons werkzaam worden, en die kracht is de Christus-kracht. Tenslotte zullen we, aan het einde van de reis, gelijk zijn aan Christus. Dat is Zijn 'wederkomst'.

De wederkomst van Christus is namelijk niet de letterlijke komst van Christus op aarde, zoals we altijd geloofd hebben. Maar het is Zijn binnenkomen in ons, in ieder mens persoonlijk. En als dat gebeurt, en daarheen zijn we op weg, dan breekt het Koninkrijk van God aan, ook wel genoemd het duizendjarig vrederijk.

Droom van Nebukadnezar

Er zou nog veel meer te zeggen zijn van de gedachten van Hans Stolp. Bijvoorbeeld, wat hij zegt van de droom van koning Nebukadnezar in Daniël 2. Ook daaruit blijkt volgens hem dat we op weg zijn naar een nieuwe tijd. De mensheid groeit naar volwassenheid. In de allereerste tijd stond de mens nog puur en zuiver in verbinding met de geestelijke wereld: dat was goud. Al gauw nam dat af en werd de mens minder afhankelijk van de geestelijke wereld: dat was zilver. Toen kwam het tijdperk dat te vergelijken is met de puberteitsjaren en het zich ontwikkelende ego: dat was koper. Toen de mensheid groeide naar volwassendheid en eigen verantwoordelijkheid, ging het mis: dat was ijzer. Nog later maakte de mens zich vrijwel geheel los van de geestelijke wereld: dat is ijzer en leem. Nu is in onze tijd echter de steen gaan rollen. Overal worden mensen de ogen geopend, dat we moeten komen tot een totale vernieuwing van ons denken en tot totaal andere waarden, die gelden in de geestelijke wereld. En dat is het nieuwe tijdsdenken.

Wankele basis

Ik moet, als ik dit alles lees, heel wat keren slikken. Wat blijft er op deze wijze over van de bijbelse boodschap? Is wat Hans Stolp zegt werkelijk vaste spijs en is de Bijbel melk? Of is het veiliger om het om te draaien? Of beter: het helemaal te verwerpen? Wat moet ik, als ik lees wat hij schrijft, aan met de woorden uit de 2e Petrusbrief, dat het profetische woord zeer vast is, en dat we wel doen dat we daarop acht hebben als op een licht, schijnende in een duistere plaats? (1 : 19) En met de vele keren dat Jezus naar de Schriften verwijst?

Wijzen de enkele teksten, die Hans Stolp noemt, inderdaad op reïncarnatie? Of zijn reïncarnatie en karma en alles wat Hans Stolp zich daarbij denkt, gedachtenspinsels van hem zelf? Als de oorsprong en bestemming van de mens ligt in de geestelijke wereld, is dat geen onderwaardering van het geschapene?

De gedachten van Hans Stolp hebben toch wel een heel wankele basis! In wezen zijn het oude gnostische gedachten in een nieuw gewaad. En de gnostiek is door de christelijke kerk terecht op goede gronden afgewezen als strijdig met de Heilige Schrift.

Genade

De gedachten van Hans Stolp zijn een aanslag op het genadekarakter van het Evangelie. Hans Stolp zegt: we moeten niet blijven staan bij de oude opvatting dat God ons na onze dood al onze fouten vergeeft. We moeten onze eigen verantwoordelijkheid dragen. 'Dat is een proces van geleidelijke zuivering en van een zich openen voor Gods Licht en Liefde' (citaat van Karel Douven).

Ik denk liever aan een ander licht, aan Jezus als het Licht der wereld. En aan Gods liefde in de zending van Zijn eniggeboren Zoon om verlorenen te redden. Daarin is geen ruimte voor karma en reïncarnatie, maar geldt uitsluitend het woord van Paulus: Wij dan gerechtvaardigd zijnde voor het geloof, hebben vrede bij God, door onze Heere Jezus Christus' (Rom. 5:1). Dat is geen nieuwe tijdsdenken. Maar denken dat geldt voor elke tijd.

N.a.v. Hans Stolp, Karma, reïncarnatie en christelijk geloof, uitg. Ten Have, Baarn, 120 blz., /29, 90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen