Verlegen om de belijdenis

Verbonden in de enige troost

In zijn lezing op de jaarvergadering van de Gereformeerde Bond over de gereformeerde belijdenis sprak dr. ir. J. van der Graaf over de Hongaarse hervormden. In dat kader maakte ondergetekende een opmerking over de band, die eenzelfde belijdenis met zich meebrengt, ook al kan men elkaar niet eens verstaan. Die opmerking laat ik hieronder nog eenmaal volgen:

Op een van mijn reizen naar een Hongaarse gemeente in dit geval in Roemenië, overnachtte ik eens bij een familie, waarvan geen van de leden naast Hongaars en Roemeens enige buitenlandse taal sprak. Het gesprek verliep grotendeels met gebaren en maken van tekeningetjes. Het geloof is op dat moment een grote verbindingskracht, maar hoe uit je dat, als je elkaars taal niet spreekt?

Ook de bijbel als zodanig is, als je niet uit kunt leggen op welke manier je ermee omgaat niet echt een mogelijkheid om jezelf duidelijker uit te drukken. Immers naast hervormde kerken zijn er in Roemenië veel zgn. orthodoxe kerken. De leer en het leven van die kerken wijken zoveel af van wat men als hervormde - calvinistische - christenen gewoon is, dat nadere uitleg zeker op zijn plaats is.

Op een gegeven moment haalt de vrouw des huizes een boekje op. Het is de Heidelbergse Catechismus in het Hongaars. Geen woord van te begrijpen, alleen het woord catechismus is ongeveer hetzelfde. Als je in een land bent, waar je elkaar niet aan kunt spreken, waar heel veel problemen het dagelijks leven beheersen, waar op een heel andere manier dan bij ons, maar toch het geloofsleven onder grote druk staat, wat is het dan een groots moment samen de vinger te mogen leggen bij zondag 1 en elk in je eigen taal en vanuit je eigen ervaringen de verbinding te weten bij de woorden: 'Wat is uw enige troost, beide in leven en in sterven.'

Verbonden door de belijdenis

Op een moment, dat je in wezen niet aan elkaar duidelijk kunt maken, op welke manier je je geloof beleeft, dan ben je blij, dat je samen op dezelfde geloofsbelijdenis mag staan en zodoende de bijbel mag lezen. Op die manier is de belijdenis geen regel om mensen in te persen en ook geen stuk om tweespalt en verwijdering tot stand te brengen; op die manier is de belijdenis, waar de Heidelbergse Catechismus een onderdeel van is, een geschenk om samen de vreugde van het geloof te beleven. De belijdenis legt de verbinding tussen christenen, die in dit geval op gereformeerde, calvinistische, wijze de bijbel verstaan. Als er in de huidige ontwikkelingen van de kerk gesprekken gevoerd worden, dan komt het woord belijdenis telkens weer om de hoek kijken. Dat is logisch. Wanneer kerken in ontwikkeling zijn, dan is zeker de herkenbare grondslag van die kerken, de belijdenis, in het geding. Je zult je steeds weer af moeten vragen of de keuzen, die gemaakt worden en de richting, die men op wil gaan, in overeenstemming zijn met wat je belijdt. En zeker als de voorgestelde kerkorde andere uitspraken doet over de belijdenis dan voorheen, dan is waakzaamheid zeer zeker geboden. Maar juist daarom is het zo belangrijk om ook deze functie van de belijdenis te zien: als verbinding tussen mensen, tussen gelovigen, als herkenning, daar waar je soms niet meer elkaar kunt verstaan.

Geloofstaal - belijdenistaai

In een kerkelijk gesprek hoorde ik onlangs iemand verzuchten of we elkaars taal nog wel spreken en, in het verlengde daarvan, of we nog wel hetzelfde geloven. In een tijd, dat wij - ook als hervormd-gereformeerden steeds individualistischer worden is het gevaar levensgroot, dat wij ons eigen taalveld en onze eigen opvattingen daarin voorop gaan stellen als het gaat om een kerkelijk gesprek.

Ervaring is een woord, dat veel gebruikt wordt, maar in dit geval is het een gevaarlijk woord, omdat het ons terugwerpt op onszelf en de waarde van de gemeente en de kerk, de gemeenschap der heiligen, onderbelicht laat. Wanneer de eigen taalvelden en ervaringen een steeds grotere rol gaan spelen in het kerkelijk gesprek over de ontwikkelingen van onze kerk, dan is het goed om gewoon samen de belijdenis te gaan lezen en niet meteen de eigen ervaringen daarvoor te schuiven.

Men dient zichzelf dan af te vragen: is dat nu een overzicht van wat ik geloof, waar ik in mag staan? Dat is een kritische vraag, omdat je dan niet terug kunt vallen op je eigen ervaring, maar op iets wat je wordt aangezegd, wat je van buiten wordt gegeven. Denk nog maar eens terug aan het voorbeeld van dat Hongaars/Roemeense gezin. Wij zaten, om samen iets te delen van ons geloof verlegen om de belijdenis, totdat die mevrouw het idee had om de catechismus te pakken.

Belijdenis: een geschenk

De vraag is, of wij het besef hebben, dat wij ook als hervormd-gereformeerden, verlegen zijn om de belijdenis als samenbindend element in ons kerkelijk bezig zijn. Wij hebben vaak de mond vol over de belijdenis als noodzakelijk onderdeel van de kerkorde, maar zoeken wij ook de gemeenschap, die een belijdenis kan bieden. In die zin is een belijdenis niet alleen een geloofsregel, maar ook een pastoraal gegeven, een band tussen mensen, een steunpunt om standpunten te verbinden om samen te zoeken naar wat wij vanuit de kerk der eeuwen hebben gekregen aan geloofsgoed. Wie werkelijk liefde heeft voor de kerk, om daarin tot Gods eer te leven en te werken, zal verlegen zijn om de belijdenis, die zal dankbaar zijn dat de Heere der kerk Zijn gemeenschap der heiligen belijdenissen door heeft laten geven, opdat zij tot Zijn eer en door Zijn kracht ook elkaar verstaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen