Torenspitsen-Gemeenteflitsen

RANDWIJK

'Het dorp Randwijk heeft uit zijn grijs verleden geen naricht bijna voor ons bewaard, ' schrijft J. H. Hofman {Archief voor de Geschiedenis van het Aartsbisdom Utrecht, deel 33) in 1908. De tijd van ontstaan is onbekend. De naam heeft waarschijnlijk te maken met de Rijn. 'Rheinwijk' zou verbasterd kunnen zijn tot 'Randwijk'. Tot het dorp behoren de buurtschappen Indoornik en Lakemond en het telt ruim 1200 inwoners, waarvan zo'n 45% tot de hervormde gemeente behoren.

De kerkenlijst van het bisdom Utrecht vermeldt in 1395 een kerk in Randwijk. Opgravingen in 1949 brachten aan het licht, dat er in de elfde eeuw een romaans kerkje moet hebben gestaan, ter grootte van het huidige middenschip. Dit gebouw is later vervangen door de huidige gotische kerk. Vervolgens is er een stilte tot de Reformatie. In 1606 vertrok de eerste predikant van de gecombineerde gemeente Heteren en Randwijk, Baltazar Hydoraeus. Het is niet bekend, wanneer hij gekomen was. Pas in 1706 werd de gemeente Randwijk zelfstandig. In 1613 werd een klok geplaatst in de toren. De klok had als opschrift: 'Gedenckt den sterfdag wan gy hoort den klokkenslag'. Nog steeds is het gebruikelijk de dag van of na het overlijden van een gemeentelid op verzoek van de familie de klok te luiden. Dat kan echter niet meer met de oude klok. Deze is in de Tweede Wereldoorlog verdwenen.

In 1706 ontving Randwijk de eerste 'eigen' predikant, Henricus Wijkniet. Deze deed zijn naam eer aan, want hij diende de gemeente tot zijn overlijden in 1751. Onder zijn navolgers treffen we tot in onze eeuw geen bekende namen aan. In 1917 echter werd ds. J. G. Woelderink bevestigd. Zijn bekendheid o.a. door boeken als Het Doopsformulier, moest toen nog komen. In 1927 nam hij afscheid.

In de 18e en 19e eeuw kende de gemeente korte vacaturetijden. Dat was in de huidige eeuw wel anders. Voor ds. G. C. Roosendaal (1936-1947) was er gedurende 5 jaar geen herder. Na 1947 weer 5 jaar, waarna de emeritus predikant A. F. R Pop bijstand verleende tot 1957. Hij werd opgevolgd door ds. A. Muilwijk. Na het afscheid van ds. J. Bakker in 1968 was er een vacature van 4 jaar, waarna (toen nog) hulpprediker H. Jonker intrede deed. Na hem volgden ds. G. Veldjesgraaf (1978-1982) en ds. W. L. Smelt (1984-1991). De huidige predikant is in 1992 gekomen.

In de twintigste eeuw zijn er twee gebeurtenissen die voor dorp en kerk grote gevolgen gehad hebben. Eind mei 1901 werd het dorp geteisterd door een hevige brand, waarbij 19 huizen en de kerk een prooi der vlammen werden. Herbouw vond plaats, maar nog verwoestender was de laatste oorlogswinter 1944-1945. Na de slag om Arnhem kwam Randwijk in het frontgebied en had te lijden onder beschietingen vanaf de noordoever van de Rijn (de Wageningseberg) door de Duitsers en onder bombardementen door de geallieerden. De bevolking werd geëvacueerd, velen tot ver in België. In pastorale gesprekken met de ouderen blijkt steeds weer hoe diep dit ingegrepen heeft.

Het was een zwaar gehavend dorp, dat de bewoners van Randwijk terugvonden bij hun terugkeer in mei-juni 1945. Ook de kerk was niet gespaard gebleven en was veranderd in een ruïne. De verslagenheid was groot bij kerkenraad en kerkvoogdij; zij kwamen te staan voor een haast onmogelijke taak. Er moest uit deze puinhoop weer een kerk tevoorschijn komen. Deskundige hulp werd ingeschakeld en de wederopbouw werd begonnen. Er waren nog enige tegenslagen te verwerken, maar met de hulp des Heeren is het na jaren toch gelukt om weer het fraaie kerkgebouw te mogen bezitten, zij het zonder toren. Van alle kanten werden we financieelgeholpen. Van diverse gemeentes en ook van particulieren mochten we veel giften ontvangen. Na zovele jaren, door een andere generatie aan een andere generatie, nog eens hartelijk dank.

De herbouw heeft wel enige jaren geduurd, maar ook in de tussentijd heeft de Heere willen voorzien. De eerste tijd werd gebruik gemaakt van het aanbod van de Gereformeerde Kerk om in hun bedehuis eenmaal per zondag dienst te houden. Daarna mochten we beschikken over een houten noodkerk, die heeft dienst gedaan tot januari 1954.

We hebben het ervaren dat God aan geen tijd of plaats gebonden is, ook aan geen kerkgebouw. De diensten hebben overal doorgang mogen vinden, ook in de plaatsen waar wij geëvacueerd waren. Er werd toen niet gezien naar wie er voorging en van welk kerkverband men was, maar iedereen zag uit naar de zondag en was aanwezig. Het is misschien niet de slechtste tijd geweest voor het geestelijk leven. Je kunt er soms wel eens naar terug verlangen.

De herbouwde kerk biedt plaats aan een kleine 300 kerkgangers. Door een periode van vergrijzing vanwege afnemende werkgelegenheid en weinig nieuwbouw, is de omvang van de gemeente geslonken. Ook de secularisatie dringt steeds verder door. Aan het begin van dit decennium telt de morgendienst zo'n 120 kerkgangers, maar de laatste jaren is dat weer iets toegenomen tot ca. 140 en 's avonds 100 a 110. Er is relatief veel jeugd en het jeugd-en verenigingswerk mag dan ook bloeiend heten.

De hervormde gemeente Randwijk voelt zich thuis in de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk en vraagt een bijbelsbevindelijke prediking. De Heere heeft haar Zijn zegen in verleden en heden gegeven, sola gratia.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen