De Waarheidsvriend cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van De Waarheidsvriend te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van De Waarheidsvriend.

Bekijk het origineel

Boekbespreking

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Boekbespreking

4 minuten leestijd

Philippe Labro, De overtocht. Herinneringen aan een bijna-doodervaring. Uitg. Ambo, Amsterdam. 240 blz, ƒ39, 90.

De schrijver, journalist, cineast en directeur van het Franse RTL-televisiestation, is een aantal Weken zeer ernstig ziek geweest, waardoor hij tien dagen verbleef op de Intensive Care afdeling van een ziekenhuis in Parijs, in het grensgebied van leven en dood. In dit boek beschrijft hij zijn ervaringen. Het is een heel eerlijk boek geworden, waarin de schrijver zijn 'twee reizen' beschrijft: de ene 'in een zee van licht', de ander 'langs de rand van een pikzwarte afgrond'. De schrijver zag lichtende gestalten, die hij herkende als gestorvenen die hij tijdens hun leven gekend had, en die hem wekten ('Kom'). Ook waren er beelden van afschuwelijke monsters, landschappen en gezichten enz., en dat alles gedurende een periode dat hij 'te kampen had met een constante verwarring van tijd en tijdsduur'. Er kwamen allerlei beelden uit zijn leven boven, mooie en afschuwelijke. Dat alles is psychologisch goed verklaarbaar. Wat gaat er door iemand heen, die in het grensgebied van leven en dood verkeert! Je zult maar tien dagen, de dood nabij, op de I.C. hggen!

Onthullend is hoe hij de verpleegkundigen over 'hem' hoort praten, terwijl ze denken dat hij niets hoort, en hoe hij de liefdevolle zorg van de verpleegkundigen (ze werden 'de belangrijkste vrouwen in mijn leven') ervaart: 'Ik ben volledig afhankelijk van hen. Je hebt het gevoel dat je constant bezig bent te verdrinken. Zij alleen kunnen je hoofd boven water houden. Ik ben teruggebracht tot de staat van machteloosheid van een baby in de handen van zijn mama. De mama's zijn de verpleegsters.'

Veelbetekenend is ook wat hij schrijft over de bezoeken van zijn vrouw, terwijl hij, door de vele apparaten waaraan hij vastgeklonken is, zelf niets kan zeggen: 'Ik lees in haar ogen pijn en tederheid, bezorgdheid en liefde. Ik krijg een warm gevoel van welbehagen. Ze heeft zich over mijn hand heengebogen, er een kus op gedrukt en is weggegaan.' En: 'Je moet praten tegen zieken. Als het maar woorden van liefde zijn. Kleine gebaren, kleine dingen.'

Ik kom in de verleiding nog veel meer te citeren. Zoals wat hij schrijft wat hij van deze ingrijpende periode in zijn leven heeft geleerd: 'Ik heb een tweede kans gekregen om een beetje beter te zijn dan ik geweest ben, wat eerlijker, wat aardiger. Je moet beter omgaan met het leven dat je terugvindt.' Het boek heeft vele ontroerende momenten, zoals wat hij schrijft over de 'terugkeer' in het leven: 'Ik hoor een vogel tjilpen. Een Parijse straatmus? Ik zie de lucht. Ik kom in een weldadige staat van genade. Ik ben in vervoering en ik huil.'

Het boek is wel wat taai:240 bladzijden, bijna alle in de ik-vorm geschreven, over wat de schrijver in tien dagen ervaren heeft, maar het is geschreven in een prachtige literaire stijl. Jammer dat een aantal ruwe woorden het boek ontsieren.

Ik heb ook een paar vragen naar aanleiding van het hoofdstuk over een 'uittreding' (Een paar seconden? Een minuut? ), die de schrijver ervaarde. Waar moet ik dat psychologisch plaatsen?

Mijn hoofdbezwaar is: ik mis God in het hele verhaal. Het boek had zijn werkelijke waarde en diepte gekregen als de schrijver zijn ervaringen had beleefd voor het aangezicht van God. Sterven is God ontmoeten. Daar weet de schrijver kennelijk niet van, althans. God komt niet ter sprake. En dat, terwijl hij wel van 'wonderen' weet: 'Wat mij betreft, ik ken niets anders dan wonderen.' Wat wordt het grensgebied van leven en sterven heel anders als we weten van de belijdenis van Jezus Christus, voor leven en sterven. Daarom laat het boek ook een leegte achter.

Ondanks die vragen en dat gemis, is het toch een boek dat ik zeer aanbeveel aan verpleegkundigen en hen die regelmatig met ernstig zieken en stervenden omgaan. Eigenlijk zou ieder dit boek moeten lezen, om over zijn eigen leven en sterven (dat eens komt!) na te denken. Om zich dan af te vragen of de woorden van Paulus ook hem of haar gelden: Ik ben verzekerd dat noch dood noch leven, mij zal kunnen scheiden van de liefde van God, welke is in Christus Jezus, onze Heere.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 14 augustus 1997

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

Boekbespreking

Bekijk de hele uitgave van donderdag 14 augustus 1997

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's