Torenspitsen-Gemeenteflitsen

STEDUM

De St. Bartholomeüskerk te Stedum werd gebouwd in de 13e eeuw, een fraai voorbeeld van een éénbeukige romano-gotische kruiskerk. De kerkbouw is hier geleid door de abt en de monniken van het klooster te Aduard, behorende tot de Cisterciënzer Orde. De bouwmeesters verstonden hun vak tot in de perfectie; de gewelven, geprofileerde pijlers, kraalschroten en gemetselde bogen zijn hiervan het bewijs. Ook de buitenmuren werden versierd met boogvormige uitsparingen in de muur en kleine vensters.

In de 15e eeuw kreeg de kerk haar gewelfschilderingen. In het eerste gewelf (westzijde) worden de vier Evangelisten voorgesteld door symbolische figuren en verkondigen strijders op klaroenen het Evangelie en geven dit door naar het tweede gewelf, waar vier musicerende (aarts)engelen de boodschap verder doorgeven. Op de zuidmuur de ezel, op de noordmuur de draak, die zich afwenden van de engel en zijn boodschap, voorstellende het ongeloof uit het zuiden en het noorden. In de sluitring de schutspatroon van de kerk, de heilige Bartholomeüs en verder nog dierfiguren als symbolen voor de goede en slechte eigenschappen van de mens.

In het kruisgewelf ziet men de zondeval van Adam en Eva, links daarvan Johannes de Doper in zijn kleed van kamelenhaar. In de sluitring: Het Lam Gods, dat de zonde der wereld wegdraagt. In het noorder transept strijdende figuren, die wilde dieren te lijf gaan, daartussen een eenhoorn, een doedelzakspeler en Simson, die de leeuw doodt. In het koorgewelf is veel rankwerk geschilderd.

Al deze gewelfschilderingen werden na de reformatie overgewit, als zijnde 'Roomse uitingen' en bij de restauratie van 1877 weer blootgelegd. Bij de restauratie van 1937-'39 werden ze geconserveerd door de schilder Gerhard Jansen.

De kerk van Stedum beschikt over een aantal rouwborden en gedachtenisborden. De rijke inventaris is te danken aan jhr. Johan Clant. Als bewoner van de Borg Nittersum was hij collator van de kerk. Zijn vader Adriaan Clant van Stedum was in 1648 één der ondertekenaars van de 'Vrede van Munster' als afgevaardigde van de Staten der Groninger Ommelanden. Na de dood van Adriaan Clant in 1665 begon Johan Clant 'zijn' kerk te verfraaien, nl. in 1668 de vloer, in 1669 de banken en de herenbank, in 1671 de preekstoel en in 1680 het orgel. Het monument op het koor is een uit meerdere soorten marmer bestaande graftombe, in 1672 vervaardigd door beeldhouwer Rombout Verhulst in opdracht van Johan Clant ter nagedachtenis aan zijn vader Adriaan Clant. In 1689 schonk Johan Clant een zilveren avondmaalsbeker aan de kerk. Op een tentoonstelling van oude goud-en zilverwerken in het jaar 1882 te Amsterdam werd deze beker verkocht en na veel omzwervingen thans een kostbaar bezit van het 'Openluchtmuseum Het Hoogeland' te Warffum.

In het zuiderdwarspand hangt een Oranjevlag met de tekst '1788 Vivat Prins Van Oranien' en de wapens van Willem V, Gerlacius (borgheer Van Nittersum) en Van Stedum.

Bij het binnentreden van de kerk valt onmiddellijk de plaatsing van de preekstoel op. Deze is geplaatst op de scheiding van koor en dwarspand. Achter de preekstoel ziet u het koor met graftombe van A. Clant.

In het jaar onzes Heeren 1598 mocht de eerste predikant, Albertus Lomeijer, zich aan de gemeente Stedum verbinden. Velen hebben daarna het Woord van God mogen bedienen. Sinds 1993 is ds. S. A. van der Veer als 30e predikant aan de gemeente verbonden.

ledere zondag mogen zij die zich gasten en vreemdelingen op aarde weten, tot tweemaal toe opgaan onder het geklank van Gods Woord. Ruim 40 jaar mocht dat Woord hier in het Groningerland verkondigd worden en tot op vandaag de dag klinkt de oproep tot geloof en bekering 'Heden, zo gij Zijn stem hoort, verhardt uw hart niet, maar laat u leiden'.

Met de kerk van Lellens-Wittewierum-Ten Post is een pseudo-combinatie aangegaan. De 1e en 3e zondag van de maand wordt er om 10.30 uur een morgendienst gehouden in de Kapel te Ten Post en de 2e en 4e zondagmorgen in het kerkje te Lellens. De 5e zondag en de avonddiensten worden gezamenlijk gehouden in de kerk te Stedum. Het bestaan en voortbestaan van de kerk is een wonder van genade. Soli Deo gloria.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen