Wat bij schriftuitleg bedacht moet worden(1)

Een vervolg? !

Bij de verschillende fijne reacties die mij bereikt hebben over de artikelen 'haken en komma's in de Bijbel' was meer dan eens een vraag of ik in vervolg daarop of in aansluiting eraan wilde schrijven over wat bij echte en rechte Schriftuitleg zo al kijken komt. Ik wil me aan dit verzoek niet onttrekken en dus proberen op begrijpelijke wijze de lezers(essen) op te scherpen en wat toe te rusten.

Wat nodig is

Elke dominee zal wellicht wel eens hebben meegemaakt dat na afloop van de kerkdienst een ambtsdrager zei 'zo zie je maar, alles heeft verklaring nodig!' En dat is geen verkeerde opmerking. Vaak lezen we over betekenis van één of meer woorden heen. Soms geven we zelf een zin aan woorden, die op gespannen voet staat met Gods bedoeling.

Jaren geleden gebeurde het op een gezelschap van vromen dat één der aanwezigen sprak over het borgwerk van Christus als eeuwig geldig. 'Ja', zei die man, "zoals de Schrift Zelf het ook zegt, een hout, dat niet verrotte'!

Maar zien we de Schrift er op na dan spreekt de profeet Jesaja over hout-en metaalbewerkers, die goeie spullen zoeken en hanteren om er vervolgens... een afgodsbeeld van te fabriceren. U ziet, de goede man had, met alle waardering voor wat hij stichtelijk zei, de Bijbel niet recht verstaan en een tekst uit zijn verband gehaald.

Op de kansel wordt nog wel eens in de lijdensweken aangehaald dat de Heere Jezus 'de pers alleen getreden heeft'. Maar in het betreffende hoofdstuk Jesaja 63 gaat het over de overwinning van Hem op de vijandige machten. Het bloed van hen spat uit hen wanneer ze als druiven in de wijnpersbak van Gods toorn worden vertreden. Ds. Koeman wees onlangs daar ook op bij een boekbespreking.

Nodig is dat we eerbiedig en zorgvuldig met Gods Woord omgaan. Er is gemeentetheologie die op gespannen voet staat met wat de Heere door Zijn Woord en Geest aan Zijn kinderen en knechten leert.

Bepaald ludiek is de opmerking - hoewel hij dat in volle ernst zei - van een voorganger die in zijn preek over 'Hij verkwikt mijn ziel'. Psalm 23, zei 'ja mensen in de grondtekst staat eigenlijk. Hij verkuikt mijn ziel, dus als de Heere aan en in je werkt, word je net als een pasgeboren kuikentje. Wat was het geval? In een editie van de Statenvertaling staat Hij verquickt mijne siele', met de oude spelling van qu, uit te spreken dus als kw. De goede sukkel dacht dat dat de grondtekst was! De voorbeelden maken duidelijk hoe we bij het verstaan en de uitleg van de Bijbel eerst moeten luisteren naar wat God zegt en moeten lezen wat er staat.

Verklaring

Wanneer we het Woord Zelf laten spreken. letten we op wat de Heiland deed bij en met de Emmaüsgangers. Onkundig van de Heiland en Zijn werken waren ze niet. Toch moest de Schrift, en dat was toen nog maar het Oude Testament, opengelegd, uitgelegd, verklaard worden om deze naar Zijn wezenlijke inhoud te kunnen verstaan. En ook verstand en hart moe(s)ten worden ontsloten voor de rijke inhoud van de Bijbelse boodschap.

God Zelf is het volkomen Licht, Zijn Woord wordt in Psalm 119 bezongen als 'een lamp voor de voet en een licht op het pad'. Maar wij zijn door onze diepe val in de zonde zo verduisterd geworden, dat we het niet zien.

En zo overweldigend is het licht van God in Zijn Woord dat het ons zou verblinden. Onze zwakke ogen zien het niet. De Heere wil overigens wel dat wij aan Hem Zelf telkens vragen of we Zijn Woord mogen verstaan. De dichter van Psalm 119, die geheel de psalm een lofdicht doet zijn op Gods getuigenis, smeekte dan ook 'Ontdek mijn ogen, dat ik aanschouwe de wonderen Uwer wet'.

Toch helder

Nu moet er geen misverstand rijzen. Wij belijden dat de Heilige Schrift volkomen klaar, doorzichtig is. We doen dat vrij-en blijmoedig tegenover Rome, dat leert dat leken de Bijbel niet kunnen begrijpen, omdat deze zo duister is. De rechte uitleg van de Bijbel is volgens de rooms-katholieke leer aan de Kerk gebonden, die boven Gods Woord staat.

Maar wij belijden, dat God in Zijn goedheid wat nodig is om zalig te worden en Hem oprecht te kunnen dienen zo helder heeft geopenbaard in Zijn Woord, onafhankelijk van een ander mens, dat wij zelf bij biddend onderzoek door de Heilige Geest verstaan. Het gaat om het persoonlijk geloof in God en in Zijn openbaring. Wel kan de Heere een ander gebruiken om een mens tot kennis der zaligheid te brengen.

Maar willen we het dieper verstaan, ook kunnen verkondigen aan anderen, dan is op velerlei gebied nadere verklaring en toelichting nodig. Een kind van God is zelf nog niet in staat door openbare prediking het Woord te brengen. Wel heeft elk kind van God een moment, dat hij of zij denkt en zegt 'was ik nu maar dominee, wat zou ik de Heere Jezus aanprijzen en verkondigen'. Naderhand bekennen ze wel 'gelukkig dat God me ervoor bewaard heeft. Hij riep me er niet toe en ik zou meer mijn ervaringen dan Zijn boodschap hebben gebracht'. De volgende keer gaan we het met elkaar hebben over enige termen, die voor de uitleg van de Schrift gebruikt worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen