Boekbespreking
Jan J. van Capelleveen, Het Woord gaat zijn weg: een geschiedenis van bijbelvertalen en de invloed van bijbelvertalingen op de samenleving. Uitg. Nederlands Bijbelgenootschap te Haarlem en Vlaams Bijbelgenootschap te Beernem, 1996, 362 pag., ƒ 54, 90.
In dit bijzondere boek geeft de auteur ons een schat aan informatie over de bijbelvertalingen die in de loop der eeuwen verschenen zijn. Als kerkjournalist en als publicist van het NBG heeft de auteur vele jaren materiaal verzameld en uiteindelijk hier als een goed leesbaar overzicht gepresenteerd. Daarbij gaat het Van Capelleveen niet slechts om een beschrijving van de vertaling, maar ook om de onderlinge invloed van vertaling en samenleving. Een uitvoerig notenapparaat, een overzicht van de geraadpleegde literatuur, een register van persoonsnamen en een register van bijbelvertalingen en bijbeluitgaven maken dit werk compleet. Het laatste overzicht bevat vertalingen in ruim 70 talen!
De auteur is duidelijk onder de indruk van het werk van de Gambiaanse theoloog L. D. Sanneh. nu hoogleraar aan de Amerikaanse Yale Universiteit. Deze maakt onderscheid tussen 'verbreiden' en 'vertalen' van het geloof. Wanneer de zendingswerker zijn eigen cultuur meeneemt en als onmisbare drager van de boodschap beschouwt, spreekt hij van verbreiden van het geloof. Hiervan is bij de islam duidelijk sprake. De andere methode kiest voor de ontvangende cultuur als het wezenlijke en uiteindelijke doel van de verkondiging. Deze benadering noemt hij vertaling. Van Capelleveen kiest duidelijk voor de tweede benadering, die hij ook bij William Carey al meent aan te treffen. Daarmee voert hij ook een pleidooi voor een nieuwe Nederlandse vertaling waarin de gevende talen (Hebreeuws en Grieks) minder dominant aanwezig zijn dan in de Statenvertaling het geval is. Daarbij gebruikt hij ook recente taaltheorieën van o.a. Eugene A. Nida. Enige tijd terug is de term 'dynamisch-equivalente methode' opgekomen, waarmee een vertaling aangeduid wordt die zoveel mogelijk de oorsprongkelijke gedachten en gevoelswaarden weergeeft, maar niet gebonden is aan de grammatica. De inhoud moest vertaald worden en niet de afzonderlijke woorden. Vanwege het misverstand dat zo een te vrije vorm van vertalen kan ontstaan, wordt de laatste tijd meer gesproken over de 'functioneel-equivalente methode'.
Het boek biedt een schat aan gegevens. Zo komen we tegen dat er reeds veertien bijbelvertalingen in het Hoogduits en vier in het Platduits waren voordat Luther het Nieuwe Testament daarin vertaalde. Van Capelleveen beschrijft ook de uiterlijke factoren waardoor de vertaling van Luther uiteindelijk het breedst geaccepteerd is. Overigens klopt het niet dat Luther op 31 oktober 1517 95 of 97 of 98 stellingen heeft aangeslagen (p. 83). De 97 stellingen tegen de scholastiek waren als op 4 september van dat jaar gepubliceerd. Zo staan er meer kleine foutjes in dit boek dat bijzonder veel details geeft. Dr. Chr. Fahner heeft in een recente publicatie Zending en bijbelvertaalwerk ook enige correcties aangebracht.
Opvallend is dat veel lastige punten bij de huidige bijbelvertalingen (ook bij de Nieuwe Bijbelvertaling die voor 2002 gepland staat) in het verleden al aan de orde kwamen. Te denken valt aan het gebruik van hoofdletters, aan de aanspreekvorm (gij, u, jij), de keus tussen Heer en Heere (al of niet in hoofdletters). Kennisname van eerdere discussies is heel verrijkend. Blijkbaar hebben drukkers in Nederland op eigen initiatief diverse veranderingen aangebracht in de tekst van de Statenvertaling. Kortom, een leerzaam boek dat een prachtig overzicht biedt van het bijbelvertaalwerk. Al lezend krijgt men het gevoel dat er nog veel gedaan moet worden, zowel in Nederland als in het buitenland. Gods Woord is het waard!
L. M. Vreugdenhil, Ik beloof je trouw! Bouwstenen voor een gelukkig huwelijk, uitg. Boekencentrum, Zoetermeer, 1996, 2e druk, 166 blz.
In 1992 verscheen de eerste druk van dit boek. Het is verheugend dat de uitgave van een tweede druk nodig is gebleken: kennelijk is er goede belangstelling voor bijbels gefundeerde bezinning en handreiking met het oog op het huwelijk. Vele onderwerpen worden praktisch en pastoraal behandeld, onder andere: 'Het huwelijk: een inzetting van God', 'De eigen plaats van man en vrouw', 'Spelregels voor communicatie', 'Seksualiteit en gezinsvorming'. Ook wordt een proeve van een vernieuwd huwelijksformulier geboden en wordt ingegaan op huwelijksvoorbereiding in de gemeente. Van harte aanbevolen!
J. Hoek
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 11 september 1997
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 11 september 1997
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's