Boekbespreking

Verzoening wereldwijd (Allerwegen 28e jaargang 1997, nr. 26), uitg. Kok Intermediair,
82 blz.

Van 23 tot 29 juni werd in Graz (Oostenrijk) de tweede Europese Oecumenische Assemblee gehouden. 'Verzoening' was het thema dat in het middelpunt stond. De Nederlandse Raad van Kerken geeft dit een vervolg op 25 april 1998 te Kampen.

Het zijn redenen voor de redactie van Allerwegen om de thematiek van de verzoening in het voor ons liggende boekje op schrift te stellen. Een vijftal medewerkers, actief op de kruispunten tussen theologie en maatschappij, laat zien hoe de verzoening een veelheid van aspecten in zich draagt: een gave én een opgave is. Elke bijdrage wordt afgesloten met een aantal discussievragen.

Laurens Hogenbrink begint met een schets over de verzoening in Europa, zoals deze in het verleden was. Hij concludeert dat we ons voor de toekomst niet moeten oriënteren op 'het christelijk Europa' van vroeger De vraag rijst: waarom komt de bediening der verzoening in Christus hier nauwelijks uit de verf?

Rev. Johnson Asamoah-Gyadu schrijft over de verzoening in een Afrikaans perspectief. In de Afrikaanse culturen zijn het sacrale en seculiere niet van elkaar los te koppelen. De verzoening omvat dan ook twee aspecten: verticaal (verzoening met het goddelijke) én horizontaal (verzoening met de medemens). Het is een holistische visie die doorwerkt in andere facetten van het bestaan, zoals gezondheid en welzijn. Dit geeft een verklaring voor de aantrekkingskracht van de neo-Pinkstergemeenten. Het is een verrassende bijdrage, die vele aanzetten geeft om over door te denken.

Greetje Witte-Rang neemt als thema: Wat betekent verzoening in de door verleden en heden (de schuldenlast!) verstoorde relatie Noord-Zuid? Een wat informatief verhaal dat uitmondt in een appèl om het jubeljaar onder Israël toe te

passen in onze tijd. Evert J. Mathies behandelt het onderwerp 'Verzoening en straffeloosheid' ('imputy'). Een actueel verhaal dat de gevaren van 'goedkope verzoening' onderstreept.

Madeleen Heimer gaat in op de ecologische problematiek in de Pacific door kernproeven en broeikaseffect aan een nader onderzoek te onderwerpen. Aan de orde komen vragen over verzoening met de ons omringende wereld, milieu en natuur

Zo hebben we hier een gevarieerde bundel. Het grootste probleem vind ik dat het niet theologisch is, terwijl het wel gaat over zaken die de Sieologie raken. Maar deze worden te veel versmald tot het horizontale niveau. De nadruk komt dan te liggen op óns, mensen van nu in deze wereld, met onze inzichten en onze wetenschap en onze problemen. Dus een anthropologisering van de theologie. Me dunkt dat verzoening allereerst inhoudt dat de verbroken relatie tussen God en mens in Christus wordt hersteld. Met deze lijn zou het boek verrijkt zijn. In elk geval inspireert deze bundel ons tot nadenken.

Barneveld J. Broekhuis

R. van den Berg, Op de grens van religie en geloof. Over ervaring en openbaring in deze tijd, uitg. Boekencentrum, Zoetermeer 1997, 133 blz., ƒ 24,90.

De auteur van dit boekje is emeritus-predikant in de GKN, en was jarenlang voorzitter van het Confessioneel Gereformeerd Beraad. Hij geeft hier zijn visie op tal van hedendaagse ontwikkelingen in kerk en theologie. Weliswaar concentreert hij zich op het thema 'openbaring en ervaring', maar van daaruit laat hij zijn aandacht breed uitwaaieren: de hedendaagse 'supermarktcultuur', moderne christologieën, de antieke gnostiek, New Age, de projectietheorie - het komt allemaal aan de orde. Dat is meteen ook het voornaamste nadeel dat aan dit boekje kleeft: het is wat springerig geschreven, en laat de dingen vaak al te beknopt de revue passeren. Net als de lezer denkt: 'Dat wil ik wel eens wat verder uitgediept zien', heeft de auteur zijn volgende thema aangesneden.

Het gevolg van die methode is intussen wel, dat ook wie de kerkelijke en theologische ontwikkelingen niet zo precies bijgehouden heeft snel en toegankelijk ingelicht wordt. Daarbij toetst ds. Van den Berg die ontwikkehngen heel nadrukkelijk aan de Bijbel als het Woord van God. Dat leidt ertoe, dat hij van meet af aan forse kritiek uitoefent op o.m. bekende theologen uit zijn eigen kerkverband, zoals C. J. den Heyer, H. M. Kuitert en F. de Lange. Als gevolg van de moderne theologieën die zij en anderen voorstaan, ziet hij een aangrijpende verkilling optreden in de kerk. Deze wijst z.i. op een grote geestelijke crisis. Het boekje sluit af met drie wegen te wijzen waarlangs die crisis te boven gekomen kan worden: de weg van de bevinding, de weg van de Heihge Geest, en de weg van de toetsing. Met name over de bevinding noteren we opmerkelijk rake uitspraken: 'Is de grote geestelijke crisis van onze tijd niet dat de verborgen omgang met God zo weinig meer gevonden wordt? ' (101)

Bij wat in het volgende hoofdstuk te lezen staat over de charismata plaatste ik daarentegen een vraagteken. Kan men nieuwtestamentisch gezien volhouden dat deze gaven van de Geest 'slechts aan enkelen geschonken' worden (120), terwijl de vrucht van de Geest aan iedere gelovige toekomt?

Bij de uitwerking van zijn hoofdthema heeft ds. Van den Berg zich sterk laten inspireren door het werk van de VU-dogmaticus dr. C. van der Kooi. Die schreef inderdaad mooie dingen over het Schriftgezag, en gaf een zeer terzake en bijbelse beoordeling van het 'nieuwe tijdsdenken'. Al met al laat dit boekje zodoende nog weer eens zien, dat wij ons door het SoW-proces niet moeten laten verleiden om generaliserend te spreken over (de theologen in) de GKN, als zou bij hen alleen nog maar vrijzinnigheid gevonden worden. Dit boekje bewijst in elk geval het tegendeel, en laat zich dan ook van harte aanbevelen.

Lelystad G. v. d. Brink

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen