Globaal bekeken

'Kluizenaarscel' is de titel van een stukje in 'De Wachter Slons' (Geref. Gem. In Ned.) van de hand van F(lorijn) te S(cherpenzeel).

'Een cel is maar twee meter lang en nauw een meter breed. In de drie meter hoge muren zijn twee kleine vensters; uit het ene kon het koor van de kerk gezien worden, waarin de mis gevierd werd, het andere gaf de gestorvene uitzicht op het kerkhof met zijn doden.

Gestorvene. Het Is niet zonder reden geschreven, want wie In de Middeleeuwen In deze cel belandde was levend dood. Hij, maar meestal zij had afstand gedaan van elk bezit en was Ingewijd In het kluizenaarschap tijdens een speciale kerkdienst. De liturgie die daarbij gebruikt werd, leek veel op die van een begrafenisdlenst. De toekomstige kluizenares lag plat op de grond; de beloftes van armoede, kuisheid, gehoorzaamheid en standvastigheid we den afgelegd. Na een preek over het kluizenaarsleven betrad de gestorvene de kluis. Het lichaam werd met as besprenkeld en de woorden "Rust in vrede, Amen" werden uitgesproken. Daarop werd de deur gesloten die alleen In buitengewone gevallen, waarbij de bisschop zijn toestemming moest geven, geopend mocht worden.

De gestorvene had zijn graf totdat hij stierf en begraven werd.

Weinig was er In de kluis: een kroes om uit te drinken, een pot en een schotel, een plank of een mat om op te slapen, soms iets om te spinnen, te weven of matten te vlechten, of wat schrijfgerel. Alle missen in de kerk moesten bijgehouden worden; lezing en meditatie over de heilige schrift was verplicht.

Er zijn er die oud werden in hun barre cel: een zekere Agnes Durocher heeft er zelfs zo'n tachtig jaar In doorgebracht; de Utrechtse "suster Bertken" heeft 57 jaar "besloten geseten In een cluysse tot die buerkercke".

Men meende op deze wijze een Gode welgevallig leven te lelden. Suster Bertken, van wie een paar geschrlftjes zijn nagelaten, dichtte: "Die wereld hie mi In haer ghewout (= geweld) / Mlt haren stricke menlchfout; / Nu bin ie haer ontcomen".

Heel de wereld had ze achtergelaten, zo zong ze. We zullen het hopen, maar wat nam ze mee? In ieder geval haar eigen hart. Zou haar geweten haar nooit aangeklaagd hebben?

Men leefde als een gestorvene totdat men stierf. Maar "om gestorven dood te gaan, is genade. Wee hem die, als In dubbele agonie levens-en stervens pijn tegelijk ontmoet. Hij moet het ravijn des doods over zonder brug".

Een kluis of cel Is bewaard gebleven In de Jacobikerk te Utrecht. Ën In de Choorstraat, bij de Buurkerk, voor een winkel met bruidsjaponnen bevindt zich een gedenksteen op de plaats waar suster Bertken met haar devotie tussen muren besloten werd. Men loopt er langs, stapt er soms op, maar staat er zelden bij stil. De winkel met de levenloze modepoppen trekt meer aandacht dan de herinnering aan de bij haar leven gestorvene.'

'Woord en Dienst' knipte het volgende uit de N.R.C., onder de titel 'In zaken':

'Twee mannenbroeders van de Veluwe belichame het spectaculaire succes van de Nederlandse economie. Niet de snelle jongens van de financiële wereld, of de gevestigde zakenellte van de Randstad maar Jan en Paul Baan, gereformeerde ondernemers uit Barneveld, zijn exemplarisch voor het Nederlandse ondernemerschap In de jaren negentig. Hun automatiseringsbedrijf Baan, dat in 1978 als eenmanszaakje begon, is uitgegroeid tot een multnational met drieduizend werknemers en vestigingen in de VS, Maleisië, India, Israël en op de Veluwe. (...) Sinds de beursintroductie in 1995 (tegelijkertijd in Amsterdam en New York) Is het aandeel Baan vernegenvoudigd.

De opbrengst van de beursintroductie Is gedeeltelijk In een charitatieve stichting gestort, die het geld besteedt aan ontwikkelingsprojecten in de Derde Wereld. De werknemers hebben recht op de aandelenopties, In het Veluwse hoofdkantoor ligt de Statenbijbel opgeslagen.'

In Ecclesia (Vrienden van dr. H. F. Kohlbrugge) schreef ds. M. den Admirant, 's-Gravenhage, over ds. J. van Bolhuis (1854-1907), die van november 1888 tot april 1902 predikant was te Weesp. Hieruit het volgende:

'Evenals in zijn vorige gemeente Delfshaven kreeg ds. Van Bolhuis in Weesp te maken met de Doleantie. Op 14 september 1890 ontving de kerkenraad van een drietal gemeenteleden een schrijven, waarin werd gevraagd "de reformatie der Kerk ter hand te nemen". Besloten werd op dit verzoek afwijzend te beschikken. In een brief met de volgende inhoud werden de drie lidmaten van dit besluit op de hoogte gebracht:

"De kerkeraad heeft uw schrijven ontvangen en met leedwezen bemerkt dat gij den toestand onzer Kerk gelijkstelt met dien der Roomsche In de dagen der Hervorming en de reformatie welke gij ter hand wenscht te nemen met die waartoe de Heere God een Luther en zoovele anderen geroepen heeft. De Roomsche Kerk vertoonde al de sporen eener valsche kerk; toen werd de verkondiging der valsche leer niet slechts geduld, maar geboden, en zij die Gods Woord durfden verkondigen, tot den brandstapel verwezen.

De Hervormers zouden Rome's Kerk niet verlaten hebben, Indien hun de vrije verkondiging van Gods Woord ware toegestaan, overtuigd als zij waren, dat alleen daarin het wezen der Kerk geleden was en niet in eene kerkorde.

Gij zult moeten toestemmen dat dit Woord hier nog verkondigd wordt en dat wij dus zoolang wij hierin niet verhinderd worden, geen vrijheid hebben vijandig tegen die Kerk op te treden." Weesp, 10 Oct. 1890.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen