Wat bij schriftuitleg bedacht moet worden (3)

Nauwkeurigheid

Wanneer we iemand aanhalen of een uitspraak van commentaar voorzien, moeten we wel eerlijk te werk gaan. We mogen iemand maar niet half citeren. We mogen iemands woorden niet verdraaien of suggestief iemand iets laten zeggen wat hij nimmer deed. Maar bijzonder nauwkeurig moeten we met Gods Woord omgaan, als we geroepen zijn Dat te verklaren.

De Heiland sprak meer dan eens tot Zijn tegenstanders 'hebt ge niet gelezen...? ' Wanneer we niet heel zorgvuldig letten op wat de Schrift op een gegeven ogenblik zegt of hoe Deze spreekt, kunnen we de mist ingaan en anderen op een dwaalspoor brengen. Hoe dwaalden de Joden, die dachten dat, daar zij Abrams nakroost waren naar het vlees, zij ook kinderen van God waren. Had Mozes gesproken van een scheldbrief, door God bij scheiding geboden af te geven, in de dagen van Jezus bleek dat men die woorden zo verstond, dat een algeheel verlof om te scheiden de opvatting werd. Maar echtscheiding heeft de Heere nimmer gewild en bedoeld. Het gebod tot de scheldbrief is niet het verlof tot scheiding! Men moet dus niet alleen lezen wat er staat maar ook er op letten hoe het er staat. Hoe vaak is een woord uit de Schrift mishandeld. Een voorbeeld daarvan is Jeremia 3 : 14: Bekeert u... want Ik zal u aannemen - en nu komt het - één uit een stad en twee uit een geslacht'. Vatten we deze woorden op als een mededeling, dan zou ons worden geleerd dat er maar één mens uit een hele stad en twee uit een geheel geslacht gered worden. Is God zo benepen? Maar verstaan we deze woorden, zoals ze naar het zinsverband bedoeld zijn, op concessieve manier, dan blijkt dat de Heere zal aannemen wie zich tot Hem bekeert, al was er ook maar één uit de stad, al waren het er maar twee uit een heel geslacht! Ziet u hoe ruim en goed God is? Hoe dringend Hij nodigt tot bekering om Zijn barmhartigheid te betonen?

Wie zegt het?

Er is wel eens gezegd 'er moest niet achter maar voor de preekstoel een gordijntje hangen. Dan wist men bij voorbaat niet wie iets zegt'. Maar te scherper luistert men naar wat er gezegd wordt. Van wijlen ds. Jac. V. Dijk werd verteld dat hij in Garderen op de preekstoel van zijn zakdoek een bal maakte en die op en neer wierp. Hij zei erbij 'ja gemeente, als ik preek gaat u onder zeil, en zit u te slapen. Als ik kunstjes vertoon bent u klaarwakker. Vindt u dat niet erg voor de Heere en Zijn Woord? ' We moeten in de Schrift er echter wel op letten wie de zegsman van iets is.

Zegt God het direct, of laat Hij de boodschap via een dienstknecht uitgaan of door middel van een droom? Of is het een mens die wat beweert, zoals de goddeloze Lamech, Genesis 4 : 23? We moeten niet de Heere toeschrijven met te zeggen 'het staat in de Bijbel' als de duivel wat beweert. De satan zei in het gesprek met God over Job 'al wat iemand heeft, zal hij geven voor zijn leven'. Maar dat leert de Heere Zijn volk niet. Dat beweert de boze. De Heiland gaf juist Zijn leven onder Gods recht voor zondaren. Gelovigen gaven hun leven voor de naam en zaak van Christus. Elk Schriftwoord is nog niet Gods Woord, in die zin dat het door de Heere gezegd is. Zo moeten we ook onderscheiden in het boek Job wie er aan het woord is. Jobs vrienden sloegen de plank mis al hebben ze schone woorden gesproken. Evenzeer is van belang er op te letten tot wie gesproken wordt, onder welke omstandigheden. Dat bewaart ons voor een veralgemeniseren van uitspraken die niets anders zijn dan gedachten of fantasieën van mensen. Let er b.v. eens op hoe Abram rechtvaardig verklaard werd door en voor God op het geloof. Was dat vóór zijn besnijdenis of er na? Dat is van belang. Want de besnijdenis kan immers naar de Schrift geen voorwaarde zijn om door het geloof gerechtvaardigd te worden! U weet, dat de judaïsten in de dagen van Paulus dat beweerden met alle kracht.

De woord-of zinsvorm

Bij de Schriftuitleg is het ook van belang zich ervan te vergewissen op welke wijze gesproken wordt. Staat een woord of een zin in een verhaal, dat verteld wordt? Of staat het in een vraag? Wordt iets positief beweerd of in toegevende zin iets gezegd? Is de zin een voorwaarde die gesteld wordt of een verklaring die afgelegd wordt? Denk eens aan Micha ben Jimla, de profeet die tot Achab sprak 'trek op, en ge zult voorspoedig zijn'. Kon Achab nu zeggen 'een profeet van de Heere heeft me ertoe aangezet te strijden met de belofte van de overwinning? Maar Achab zelf kon aan de intonatie van de woorden en aan de houding van de spreker al bemerken, dat hij niet meende wat hij zei, waarom hij de Godsman ook onder ede stelde. In de brieven van Paulus bijvoorbeeld moeten we goed onderscheiden wat hij betoogt, wat de bedoeling is van wat hij schrijft. Bedoelt hij iets aan de gemeente bij te brengen of juist iets als zeer verwerpelijk voor te stellen? Een heel oud gezegde in het Latijn brengt ons bij dat we op de zeven navolgende dingen goed moeten letten in de Schrift:1. Wie zegt het? 2. Welke bedoeling heeft de schrijver? 3. Wat is de aanleiding van zijn woorden of optreden? 4. In welk verband staat het? 5. Op welk moment werd het gezegd of gedaan? 6. Op welke plaats klonk het of werd de daad verricht en staat het in de Bijbel? 7. Op welke manier wordt het gesproken?

Me dunkt, genoeg voor deze keer.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen