Globaal bekeken

Uit Hervormd Nederland knipten we 'een herinnering' van de Deense filosoof Piet Hein aan de vermaarde natuurwetenschapper Albert Einstein:

'Toen we het eens hadden over het belang van de verbeelding, vertelde ik hem het verhaal van iets dat ik een keer had meegemaakt. Het was aan het strand, en een jongetje, van een jaar of vijf, probeerde platte steentjes over het stille wateroppervlak te laten scheren. Ik vond dat hij er niet veel van terecht bracht. Met de typische bemoeizucht van een volwassene pakte ik een platte steen en gaf een demonstratie van hoe het wel moest. Ik vond dat ik het er heel behoorlijk had afgebracht. Op misschien wel twintig punten waar de steen het water had geraakt, vormden zich kringen op het oppervlak.

Het jongetje had mij beleefd gadegeslagen en toen de rimpelingen weer weg waren, keek hij me aan en zei: "Ja, ronde kringen, dat kan ik allang; nu probeer ik vierkante".

Einstein moest luidkeels lachen en zei: "Doe hem mijn vriendelijke groeten en zeg hem dat hij er niet over in moet zitten, ook al lukte het hem niet; het belangrijkste is dat hij op het idee kwam van de mogelijkheid".

In het Nederlands Dagblad stond een portret van de scheidende hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, Martin van Amerongen, zoon van een joodse vader en een evangelisch-lutherse moeder. Hij spreekt over zijn gevoelens jegens christenen:

Welke gevoelens hebt u jegens christenen? 'Ik ben nooit te beroerd om kritische woorden over christenen en christendom te spreken. Daar heef de firma het meestal naar gemaakt. Tegelijk ben ik terughoudend en dat komt door de oorlog. Mijn vader en zijn gezin hebben de oorlog overleefd, omdat ze onderdoken bij de Duitse ouders van mijn moeder Die waren in 1939 naar Nederland gekomen, uit weerzin jegens het nazi-regime. Ze woonden op een boerderij in Huizen. In de oorlog hebben ze dertig a veertig joden onderduik verleend.

Huizen was een bijzonder gereformeerd dorp. Buitengewoon gereformeerd. En dan nog van de rechtervleugel. Na de oorlog bleken die buitengewoon gereformeerde Huizenaren te hebben geweten, dat mijn grootouders joden in huis hadden gehad. De postbode wist het, de slager wist het, de overburen wisten het. Ze zagen het aan het wasgoed aan de lijn, want soms waren er tien, vijftien onderduikers tegelijk. Iedereen kon het zien. En toch is er nooit iets van gezegd, laat staan dat er verraad werd gepleegd.'

En dat was uitsluitend te danken aan het gereformeerde geloof van de Huizenaren? 'Het was uitsluitend daaraan te danken. In dit soort dingen waren gereformeerden bijzonder net, bijzonder fair, bijzonder moedig. Met de communisten waren ze het zoutend zout van het verzet.'

Ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de jongelings(jeugd)vereniging 'Dient den Heere' te Montfoort verscheen een gedenkboekje (zie 'Aankondigingen'). Hieruit de volgende passages:

• '1887: De gevolgen van de Doleantie zijn Montfoort niet voorbijgegaan. Ook hier achtte een aanzienlijk deel van het kerkvolk dat het tijdstip gekomen was om de "reformatie" ter hand te nemen. De gevolgen gingen aan de jongelingsvereniging niet voorbij. De vereniging scheurde zelfs nog eerder dan de kerkelijke gemeente. Zeker, in kerkelijk Montfoort gistte het. Bij menigeen leefde het idee om het synodale juk af te werpen. Niet in het minst bij de herder en leraar, G. Klaarhamer. Toen op 23 maart op de kerkenraadstafel het verzoek lag van R. van Gulik en tien anderen om de reformatie ter hand te nemen, werd dit in ernstig beraad gehouden. Op 1 juni werd er een gehele vergadering aan gewijd. De kerkenraad was het met het adres eens maar achtte de tijd nog niet rijp met het oog op de toestand der gemeente. De situatie werd nog complexer toen ds. G. Klaarhamer in het najaar een beroep aannam naar de Gereformeerde Kerk van Rotterdam. Hoe nu verder? Voor de helft van de kerkenraad was het duidelijk: het zou niet verder meegaan onder gehoorzaamheid van de Haagse Synode, maar terugkeren tot de kerkorde van Dordrecht. Op 16 november was daarmee de scheuring een feit. Overigens blijkt uit het beroepingswerk dat daarna ter hand werd genomen, dat de overige kerkenraadsleden, die samen met nieuw te bevestigen leden een nieuwe raad der kerk vormden, dezelfde prediking zochten als zij de laatste twintig jaren hadden gehoord. Er was absoluut geen hang naar het modernisme.'

• Ds. G. Klaarhamer verwoordde in 1887 de doelstelling van de jongelingsvereniging in een gedicht als volgt:

'Blijf gij ook als vereeniging

De dienstmaagd van den Heer,

­Door wie nog menig jongeling.

­Gered wordt tot Gods eer

Zij blijve een vriend'lijk toevluchtsoord,

Herbergzaam, gul en blij.

En houde van den werelddienst,

De Heer U allen vrij.

• Over wijlen ds. E. du Marchie van Voorthuysen (oud-gereformeerd) wordt geciteerd uit een correspondentie met de redactie van De Waarheids­vriend:

'Wat betreft ds. Du Marchie van Voorthuysen, Oud-Gereformeerd predikant te Leersum, afgezien van het feit dat wij liever hadden dat hij hervormd was, laten wij hem elk jaar een keer spreken. Hij was een grote vriend van wijlen ds. Kater, onder wiens prediking in Montfoort hij tot verandering is gekomen. Ook heeft hij de rouwdienst van ds. Koster geleid. Ds. Du Marchie van Voorthuysen is een bekende en geziene figuur in het hervormd Montfoort, verbonden met ons door bijzondere banden van belijdenis en geschiedenis. ..'

'Om deze reden is het hem vergund geweest één keer per jaar voor te gaan in de Hervormde Kerk te Montfoort, tot in 1985 toe. Over de verbondenheid van ds. Du Marchie van Voorthuysen met Montfoort kunnen we meer lezen in zijn levensbeschrijving in stilheid tot U.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen