Boekbespreking
Helmut Kohl, 'Het einde van de muur', uitgave Strengholt, Naarden, 292 pag., ƒ42, 50.
De Duitse journalisten Diekman en Reuth wisten bondskanselier Kohl ervan te overtuigen, dat het van historische betekenis was om zijn herinnering aan en visie op het proces van de hereniging van Oost-en West-Duitsland te boek te stellen. Ze hebben urenlang gesprekken met hem gevoerd, waarin ze uitgebreid ingingen op de gebeurtenissen in de jaren 1989-1990, die uiteindelijk geleid hebben tot de eenwording van Duitsland in oktober 1990. Ze hebben daarbij ook inzage gehad in tot heden niet openbaar geworden documenten, 'waarin men de genomen hindernissen, opvattingen en emoties omtrent de Duitse hereniging kan terugvinden'. Het resultaat is een lezenswaardig en gedocumenteerd boek over de plaats van Kohl in dit proces. Vandaar de ondertitel 'Persoonlijke herinneringen'. Vol dankbaarheid blikt hij terug op 'de leermeesters, strijdmakkers en kameraden', met wie hij de afgelopen decennia 'voor eenheid en vrijheid had gevochten'. De hele politiek in deze, die wereldpolitiek was, passeert de revue. De ontmoetingen met Sovjetleider Gorbatsjov, die zo'n wezenlijke rol in het gebeuren speelde, maar ook met George Bush en Francois Mitterand passeren de revue. Kohl was in Warschau toen de muur viel. Hij onderbrak zijn bezoek aan Polen. Hij kreeg een geweldige ontvangst in Dresden, waar hij een honderdduizendkoppige menigte toespraak bij de Frauenkirche. Hij was toen bevreesd, dat het Duitse volkslied voor het oog van de camera's, die het verhaal over de hele wereld zouden brengen, spontaan zou worden aangeheven. Wanneer dat zou zijn gebeurd zou een koor, ondersteund door krachtige bazuinen hebben ingezet met het 'Dankt, dankt nu allen God'.
In dit boek leert men ook de mens Kohl kennen, de man bijvoorbeeld die zijn vrienden bezoekt wanneer ze ziek zijn, zoals Willy Brandt, die al doodziek was en met wie hij nog een fles wijn dronk. Aan het eind van het boek zegt Kohl: 'Toen wij in de herfst van 1989 op weg gingen naar de eenheid, was het alsof wij door een moeras trokken: wij stonden tot onze knieën in het water, mist belemmerde het zicht en wij wisten alleen, dat er ergens een pad was. Maar wij wisten niet waar het was. Stap voor stap kwamen wij vooruit en bereikten ongedeerd de andere kant'. Dan volgt de zin: 'Zonder de hulp van God was het ons waarschijnlijk niet gelukt'. Waarschijnlijk?
Intussen, een historisch belangrijk boek over een periode die nog zo kort geleden is en aan de gevolgen waarvan we al weer zo sterk gewend zijn geraakt. We leven, en vergeten snel. Daarom is zo'n boek een nodige geheugenopfrisser.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 november 1997
De Waarheidsvriend | 20 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 november 1997
De Waarheidsvriend | 20 Pagina's