Impressie van de triosynode

De tweede dag van de vergadering begint met de mededeling van dr. Wöhle (luthers) dat men omwille van het grote goed van de eenheid de pijn van de afgezwakte formulering m.b.t. Leuenberg wil dragen.

Daarop wordt deze formulering met grote meerderheid van stemmen aangenomen.

Of ds. R. E. S. Vissinga (geref.) de zaak goed heeft ingeschat als hij daarna opmerkt dat het hem goed doet dat omwille van de eenheid men eerder ingenomen standpunten verlaat is de vraag. In ieder geval is de positie van Leuenberg nog wat afgezwakt ten opzichte van de eerste lezing van de kerkorde. De vraag blijft echter welk 'gemeenschappelijk verstaan van het evanglie' er bedoeld wordt in art. 1-5.

De echte knelpunten waren hiermee wel behandeld naar het leek. Hoewel, sommige dingen blijven pijn doen, andere stemmen toch nog tot dankbaarheid.

Pijn blijft doen dat, ondanks een amendement van ds. B. J. Russcher in het artikel m.b.t. het volk van Israël (1-7) nu de naam van Jezus niet eens genoemd wordt. De angst dat de kerk de agenda voor het gesprek met Israël eenzijdig vast wil stellen is zo groot dat zelfs de naam van Jezus niet in dit artikel genoemd blijkt te kunnen worden.

Pijn blijft ook doen dat in discussies over enkele artikelen meer dan eens blijkt hoe de overheersende gedachtegang is: dat Jezus Christus de enige Middelaar is tussen God en mensen en dat het ware geloof in Hem de enige weg is om het eeuwig verderf te ontgaan is echt niet haalbaar om ronduit uit te spreken in de kerkorde.

Dankbaar mogen we zijn dat uiteindelijk het verbond in art. III-1 zijn plaats heeft behouden. Hoewel niet in art. VIII (over de doop) wordt dan toch in dit artikel gesproken over: 'Vanwege Gods genade en krachtens Zijn verbond worden gemeenten vergaderd rondom Woord en sacramenten'.

Bij de behandeling van artikel II worden enkele dingen duidelijk: de hier gebezigde formulering is waterdicht om de VPKN ook de juridische voortzetting te doen zijn van de drie kerken. Bij dit artikel wordt bij acclamatie een motie aanvaard van ds. H. van Vreeswijk, ds. B. J. Russcher, en de Geref. predikanten Wigboldus en Doff waarin enkele zaken naar de gemeenten toe worden samengevat. Om elk misverstand uit te sluiten wordt daarin ronduit uitgesproken dat het bestaan van afzonderijke hervormde gemeenten binnen de PKN geen overgangsbepaling is (zoals de handhaving van de kerkvoogd in 1951 wel een overgangsbepaling was), maar in de grondwet van de kerk verankerd is, d.w.z. in principe bestaansrecht zal heben tot op de jongste dag. Laat ons opecht en eerlijk hiervan kennis nemen. Voorts worden de classes en gemeenten opgeroepen om serieus te considereren op de ordinanties; ze zullen zorgvuldig overwogen worden, met name op het punt van de eigensoortigheid van herv., geref. of lutherse gemeenten. Wat wij nodig achten om in de toekomst als herv.-geref. gemeente binnen de VPKN te kunnen blijven voortbestaan kan en moet nu kenbaar gemaakt worden.

Onverwachts kwam er echter toch nog een bijzonder spannend punt (opnieuw) ter vergadering aan de orde. Er was immers een herv. meerderheid van stemmen geweest voor het opnemen van een artikel over het huwelijk in de kerkorde. Dus: dat zou in februari bij de ratificatie problemen geven. Een commissie ad hoc bestaande uit ds. B. J. van Vreeswijk (herv.), ds. A. T. W. Verhoeven en dr. Van der Meer (luthers), ds. W. Barendregt (geref.), met als adviseur prof. Van Drimmelen heeft urenlang vergaderd om een tekst aan de synode voor te leggen die als 'uitspraak' ter kennis van classes en kerkenraden gesteld zou worden. In een uiterste poging om niet niets te zeggen over het huwelijk is deze uitspraak tot stand gekomen waarbij over elk woord dat er staat en ook elk woord dat er niet staat zorgvuldig gewikt en gewogen is. Voor velen in de synode was het uiterst moeilijk om tot een stem te kunnen komen: voor of tegen stemmen lag heel dicht bij elkaar. De uitspraak wordt met 36 stemmen tegen (uit beide 'hoeken' van de kerk) aangenomen. Menigeen vroeg zich wel af wat hiermee nu precies bereikt is. Anderzijds werd wel (opnieuw) duidelijk: meer dan dit kunnen we als gezamenlijke synoden echt niet zeggen, en minder willen we echt niet zeggen.

Eindstemming

Daarna, al laat in de avond, vond de eindstemming plaats over de kerkorde in zijn geheel. Terwijl enkele potentiële tegenstemmers de zaal vanwege het late tijdstip al hadden verlaten werd de kerkorde met 24 stemmen tegen (waarvan naar ik meen 5 of 6 lutherse, vanwege het te archaïsche en te exclusieve karakter van deze kerkorde) aangenomen. Dat deze kwestie niet meer echt boeit bleek wel uit het feit, dat er weinig aandacht in de pers aan is gegeven en dat er slechts 4 synodeleden (allen tegenstemmers, w.o. ds. B. H. Weegink en ds. H. Russcher) de behoefte hadden een stemverklaring af te leggen (in 1993 bij de vaststelling van de eerste lezing waren er dat nog 15, waaronder zowel voor- als tegenstemmers).

Zo gaat dus deze kerkorde in zijn voorlopige definitieve versie het land in.

Na deze inspannende dag kwam de zondag weer. Ineens sta je weer voor en temidden van hervormd-gereformeerde, dus: gewone gemeenten. Voor mij was in een prekenserie de stof uit Ezra 9 aan de orde. Het hoofdstuk van de man die zich in bewogen voorbede verootmoedigd en met aanroeping van de Naam des HEEREN voor zijn God neerwerpt.

Naar wij vurig hopen wordt ook het resultaat van deze vergadering omringd door het gebed van velen (en dat kunnen dan toch voor- en tegenstemmers zijn) om de ontferming van de HEERE over de kerk, Die naar Zijn naam genoemd is.

P.S. We laten hier volgen de Stemverklaring van ds. D. Breure bij de eindstemming over de vaststelling van de tekst van de kerkorde van de VPKN:
'Preses, synode, Mijn stemverklaring bevat twee delen. Het eerste gedeelte gaat over de inhoud van de tegenstem, het tweede gedeelte over de houding waarmee is tegen gestemd.

Inhoud: het betreft hier de vaststelling van de kerkorde voor 3 kerken die voortkomen uit de arbeid van de reformatoren Calvijn en Luther. Echter: in de formuleringen van Leuenberg en aangaande de heilige doop en het heilig avondmaal, en dan betreft het dus de kernzaken van het belijden en van de sacramenten, verwijderen wij ons van wat Calvijn en Luther geleerd hebben. Wij verwijderen ons dus naar mijn inzicht van de bron van de reformatie, en derhalve van het Woord Zelf, en derhalve van Gods zegen.

Houding: ik heb de kerk zo lief omdat ik niet voor haar gekozen heb; God heeft mij krachtens Zijn verbond in haar binnenge­ bracht vanaf mijn geboorte. En wel in de oudste kerk van de gereformeerde traditie die Hij ons land en volk gegeven heeft. Middels de opvoeding en de prediking heeft deze kerk mij tot Gods heil gebracht. Zij is de moeder van mijn geloof, ja van mijn zaligheid. Ds. W. L. Tukker heeft eens gezegd: Ik heb meer van de kerk ontvangen dan ik haar ooit zal kunnen teruggeven' . Daarom zijn er voor mij slechts twee mogelijkheden: of in haar blijven, óf zij zal mijn in de ban moeten doen/mij uitwerpen. Dit laatste doet zij gelukkig niet. Daarom kan en zal ik haar trouw blijven, ook nu zij deze weg gaat. Trouw blijven in de houding van Daniël 9 : 8 en 19: O HEERE, bij ons is de beschaamdheid der aangezichten... omdat wij (niet: , maar: ij) tegen U gezondigd hebben. O HEERE hoor! o HEERE, vergeef! o HEERE merk op en doe het, vertraag het niet! Om Uws Zelfs wil o mijn God! Want Uw stad en Uw volk is naar Uw Naam genoemd'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen