Opvoeden tot barmhartigheid

Hij eet standaard elke woensdag bij ons. Jurgen!

Gescheiden - vader van drie zoons - dertig jaar oud.

Vaak gaat hij daarna nog een poosje in bad, want in die kleine koude caravan achter op die camping heeft hij meestal geen warm water. Wij eten zo rond zes uur en ook al komt hij maar tien minuten later, hij belt altijd.

Toen ik een keer tegen hem zei: 'Joh, Jurgen voor mij hoef je niet per se te bellen dat je wat later komt hoor, ' antwoordde hij heel triest: 'Weet je, eigenlijk vind ik het fijn dat ik kan bellen, want woensdag... is de enige avond dat er iemand op mij wacht...'

Triest ook, was het antwoord dat ik kreeg van de directeur van de vrouwengevangenis van Heerhugowaard. Ik belde hem op en vroeg hem, waarom Marcia, een 25-jarige prostituee uit Rotterdam, geen bezoek mocht hebben.

Hij antwoordde: 'U hebt het waarschijnlijk verkeerd begrepen mevrouw. Ze mag wel bezoek hebben en ze kan wel bezoektijd toegewezen krijgen maar ze heeft het niet nodig. U bent namelijk de eerste die naar haar informeert'.

Ze zat er al acht maanden...

Twee voorbeelden van mensen die tussen wal en schip raken in de moderne maatschappij van 1997. Een maatschappij waarin de financiële cijfers prima oogsten, maar het aantal dak-en thuislozen onverdroten stijgt, waarin mensen steeds eenzamer worden en de armoedeproblematiek zich aantoonbaar verdiept.

Twee voorbeelden van mensen. Zij staan voor zovelen. En dit na 20 eeuwen christendom. Waar zit het fout? Zit het nu fouter dan pakweg 50 jaar geleden? Hoe komt dit dan?

Wij leven in een tijd van individualisering. Daar zijn allerlei oorzaken voor te noemen. Allereerst denk ik is daar het feit dat mensen zo gemakkelijk van de ene plaats naar de andere trekken.

Vroeger stierf men vaak in dezelfde plaats waar men ook geboren was. Buren, familie, alles bleef vaak in datzelfde dorp wonen. Vrienden waren vaak vrienden voor het leven. Men kende bijna alle bewoners van het dorp. Wist ook van eikaars problemen en noden en hielp elkaar ook als het kon. Verder accepteerde men elkaar. Ieder met zijn of haar eigen-aardigheid.

In deze tijd is het anders. Steden en dorpen worden steeds groter, mensen komen van heinde en ver in het dorp wonen, vaak woont men voor enige jaren op een bepaalde plaats en dan verhuist men weer. Men blijft bevriend met mensen uit het vorige dorp (die vaak inmiddels ook al weer verhuisd zijn) en men heeft vaak geen zin meer in het aangaan van diepere contacten, zeker als men weet dat dit verblijf ook weer van korte duur zal zijn. Kortom mensen kennen elkaar niet meer, laat staan dat men van eikaars problemen afweet. En voor moeilijke tijden bijv. ziekte of een sterfgeval de tijden waarin vroeger buren en familie een belangrijke rol speelden, deze dingen worden overgenomen door vreemden: begrafenisondernemers, ziekenhuizen, maatschappelijk werkers.

Dus de banden in het dorp of een bepaalde wijk zijn veel losser. Men voelt zich ook niet meer verplicht elkaar te helpen. Mensen worden steeds eenzamer. Ook voor de mensen die wel in de wijk of straat blijven wonen verandert er veel, want er komen steeds nieuwe mensen naast hen wonen. Deze mensen zijn vaak te druk of hebben geen zin in contacten. Met name oudere mensen lijden hieronder. Wie heeft er nog tijd voor een praatje? Aan wie durven ze nog hulp te vragen?

Ook wij laten ons steeds meer opjagen door alles wat van ons verlangd wordt, ook onze agenda's zijn volgepland. Zo vol zelfs, dat ouders soms met elkaar afspraken moeten plannen, omdat er anders géén avond per maand meer is waarop ze beide niets hebben.

Herkent u het? Kerkelijk is alles ook veranderd. Vroeger ging bijna het hele dorp naar een kerk. Je hoorde erbij. Vanuit de kerkelijke gemeente kon je hulp verwachten. Daar was tijd en aandacht voor jouw problemen. Wij leven in een tijd waarin heel veel mensen niet meer naar een kerk gaan. Nauwelijks nog het Woord van God kennen. De enige Bijbel die ze nog lezen is het leven van een christen. Juist daarom hebben wij als kerkmensen zo'n belangrijke taak. Juist daarom is het fijn dat er open gezinnen zijn.

Hoe kom je aan open gezinnen in een tijd waarin de 'losers' velen zijn en de hechte gezinnen met veel vrije tijd bijna niet meer te vinden ?

Hier ligt mijns inziens voor jeugddiakenen, leiders van diaconale werkgroepen, voor u allen een taak. Het opvoeden van de jeugd begint met het opvoeden van de ouders. De jeugd heeft niet automatisch oog voor de ander. Ouders hebben in dezen een deurfunctie. Zij bepalen hoe open of gesloten een gezin is. Het is wel vaak jong geleerd, oud gedaan. Dus ze moeten het bijna met de paplepel ingegoten krijgen. Het moet eigenlijk een levenshouding worden!

Moeten we niet met zijn allen ons de vraag stellen: 'Waar zijn we mee bezig? Waar gaat ons hart naar uit? Naar meer, meer, meer, ... wat ons veel tijd en moeite kost of naar solidariteit met de armen en soberheid, wat tijd oplevert die je kunt omzetten in gastvrijheid'.

Het is heel goed om met zijn allen weer eens te beseffen dat we op weg zijn naar een ander Koninkrijk, dat het uiterlijk van deze wereld al bezig is te verdwijnen, dat we helemaal niets mee kunnen nemen en dat dus al het vergaren niet zoveel zin heeft.

Het uiterlijk van deze wereld is al bezig te verdwijnen maar er komt iets mooiers voor in de plaats, dus we hoeven niet uit dit leven te halen wat eruit te halen valt. Laten we hier ook eens aan denken als we opgejaagd worden door alles wat wé hier nog willen beleven, als we onze agenda's boordevol plannen met goede en minder goede dingen en er geen tijd meer over is voor een spontaan gesprek met de ander. Of dat er geen tijd meer over is om tot jezelf (of tot de Heere God) te komen.

Het is heel goed te beseffen dat wij met het vele dat wij kregen (en ik denk dat ik wel kan zeggen dat wij allen zoals wij hier zitten heel veel gekregen hebben, ) grote dingen kunnen doen voor de ander en voor de Ander.

Hebt u wel eens aan mensen gevraagd om een plek in hun huis te reserveren voor iemand die tijdelijk of voor langere tijd een bed nodig heeft, aandacht nodig heeft, zich wil koesteren in de warmte van een gezin? Hebt u daar voor uzelf wel eens aan gedacht?

Hoe kun je nu ouders helpen een open gezin te zijn?

Door heel concreet mensen te benaderen. Door de stimulans achter de mensen te zijn. Vaak zijn diakenen mensen die zelf al het werk doen, maar juist het inschakelen van gezinnen zal zijn uitwerking niet missen. U weet welke mensen tussen wal en schip dreigen te vallen (en als u het nog niet weet dan verzint u maar een manier om het te weten te komen). U kunt gezinnen benaderen met een specifieke vraag. Misschien kwamen ze er zelf niet op. Misschien wisten ze er niet van, maar het feit dat u dit eigenlijk namens de Heere Jezus vraagt, zal hen zeker bewegen de vraag eerlijk in overweging te nemen. Daarnaast zal het weten dat ze op u terug kunnen vallen, hen waarschijnlijk eerder doen besluiten om ja te zeggen dan anders.

Zeer zeker ook moet u mensen benaderen met de algemene vraag om te proberen open gezin te zijn in hun omgeving: laat ze zelf ook oog krijgen voor wat gaande is en wie er aandacht nodig heeft en je zult merken, ., gaande de weg krijg je creativiteit en inspiratie om op een leuke fijngevoelige manier contact te maken met mensen in je omgeving die dit zo hard nodig hebben. Kinderen en jongeren zijn hierin zeer zeker een onmisbare schakel (zie ook de praktische tips hieronder).

Hoe kiest u uw gezinnen en kan ieder gezin een open gezin zijn? Eigenlijk niet. Het gezin zal aan een paar voorwaarden moeten voldoen. U moet daarop letten als u uw keuze maakt.

a) Allereerst moeten ze het willen. Het kost vaak veel inzet.

b) Verder moet er rust in het gezin zijn, het thuisfront moet voor alle gezinsleden een veilige basis zijn. Eigenlijk zou er een soort 'wij-gevoel' moeten hangen. Een gevoel van onderlinge verbondenheid. Van daaruit kan er openheid en betrokkenheid op de buitenwereld zijn, zodat andere mensen welkom zijn binnen de kring van het gezin.

c) Ze moeten tijd willen vrij maken en de mogelijkheden zien. Wij leven in een razend drukke tijd. Er wordt heel wat van ons verwacht. Het werk, de kinderen en daarnaast ook de dingen van de kinderen (hun school, de club), de kerk, het slokt ons op.

De tijd om eens tot jezelf te komen wordt schaars. En dan nog een gedeelte van deze tijd besteden aan een ander? Het heeft dus echt met 'willen' te maken. Met een bewuste keuze.

d) Discipline. Ze kunnen wel ergens aan beginnen maar ze moeten het ook volhouden. Leer ouders en kinderen discipline en stimuleer ze ook om op moeilijke momenten het vol te houden.

e) Voorbede. Eigenlijk het allerbelangrijkste. Als mensen een open gezin willen zijn, vraag dan samen met hen of de Heere God de juiste mensen op hun pad wil brengen. Hij zal het zeker doen.

Wat kunnen toch nog zijn...? belemmeringen

Ongetwijfeld zijn er legio gezinnen die wel aan bovenstaande voorwaarden voldoen, maar toch geen open gezin zijn. Waardoor komt dat dan?

Eén van de belangrijkste motieven is denk ik, dat men zich niet kwetsbaar op wil stellen. Veel mensen over de vloer betekent dat men veel van jou te zien krijgt. Wat er in jouw huis gebeurt, hoe je dingen doet of niet doet. Eigenlijk vind je dat een beetje eng, soms wil je je beter voor blijven doen dan je bent (wat wel voor even lukt maar niet voor langere tijd) of soms is je privacy je te lief.

Daarnaast durven veel mensen niet zomaar anderen te benaderen. Ze zouden wel graag willen, maar weten niet hoe. Hier ligt dan mijns inziens een unieke mogelijkheid voor alle diakenen en diaconale werkgroepen.

Wat kunt u en/of de door u benaderde gezinnen allemaal doen?

Vraag of de kinderen van het gezin mee willen helpen die speciale band op te bouwen met een gezin of alleenstaande in de omgeving waar het gezin woont. Ze kunnen dan bijv.:

a) Kaarten schrijven. Ieder kind kan regelmatig een kaart maken/sturen naar zijn 'eigen' gezin.

b) Als moeders toch pannenkoeken en oliebollen bakken, bakken ze er een paar extra en laten de kinderen de extra gebakken pannenkoeken/oliebollen naar hun gezin brengen.

c) Het gezin kan regelmatig iemand mee laten eten. Heel goed is het om vaste afspraken hierover te maken bijv. iedere woensdag. Het verwatert dan niet en beide partijen weten waar ze op kunnen rekenen.

d) Kinderen kunnen tijdens vakantie schelpen, stenen enz. zoeken voor 'hun eigen gezin'. Na de vakantie kunnen deze als souvenir weggebracht worden tezamen met de vakantieverhalen.

e) Als bezoekjes soms wat moeizaam gaan, is samen een spelletje doen of wat knutselen een goede vorm van contact.

f) Zit er een Achmed of Fatima bij uw kind in de klas dan heeft de moeder van hen zeker behoefte aan contact met andere moeders. Probeer eens of u kunt helpen door bijv. kinderkleding door te schuiven.

g) Heel goed is het om met kinderen af te spreken dat ze standaard een bepaald gedeelte van hun zakgeld en/of tijd afstaan aan een goed doel.

h) Afhankelijk van inventiviteit en creativiteit kunt u zelf deze lijst uitbreiden.

Winst

Vaak word je als gezin er door verrijkt. Denk alleen maar aan alle verhalen die de ouderen aan onze kinderen kunnen vertellen, alle dingen die ze kunnen doorgeven, alle extra tijd die ze aan onze kinderen kunnen geven.

Ook kunnen contacten met andere mensen uit de samenleving ons positief beïnvloeden. Wij kunnen leren van de moeder van Achmed of Fatima. Wij kunnen leren van die mevrouw die op straat zwerft en elke maandagochtend bij ons een pannenkoek komt eten.

Wij zien met eigen ogen wat bijv. een scheiding teweeg brengt. Daarnaast zou je kunnen vragen of die oude mevrouw bijv. sokken wil breien voor jouw zoon. Vraag of die eenvoudige jongen regelmatig voor jouw kind wil bidden. Een open gezin zijn... Het is zo waardevol. Voor beide gezinnen winst.

Van Hogerhand bemoedigd

Overal in de bijbel kunnen we lezen dat de Heere God van de arme, de vreemdeling, de weduwe en de wees houdt. Zij genieten Zijn bescherming. En Hij verplicht ons ook van hen te houden. Sociaal onrecht neemt de Heere zeer hoog op.

Dit te weten kan je in een kramp doen raken van ik moet al zo veel en nou moet ik ook nog... Het kan je ook bemoedigen om door te gaan. Wetend dat God mensen op jouw pad brengt om van te houden. Dat laat Hij je toch niet alleen doen? Hij is ons daarin toch ook nabij? Hij helpt als je het niet meer ziet zitten. Hij kent jouw mogelijkheden en vindt het niet erg als je fouten maakt. In gebed kun je alles aan Hem voorleggen en laten liggen, wetend dat Hij zorgt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen