Uitschrijven op mondeling verzoek

In januari 1998 zullen de classicale vergaderingen moeten considereren over een voorstel tot wijziging van ordinantie 2-1. Dit voorstel is voorzien van een uitvoerige toelichting waarin o.a. het volgende aan de orde komt.

In ordinantie 2 wordt geregeld wie tot een hervormde gemeente behoort. Het kerkordelijk principle ten aanzien van het tot een gemeente behoren is in de Nederlandse Hervormde Kerk steeds geweest dat wie — krachtens het genadeverbond - tot een hervormde gemeente behoort, daartoe blijft behoren (behoudens bijzondere maatregel van tucht) tenzij betrokkene zich door een uitdrukkelijke schriftelijke verklaring van de gemeenschap van de kerk afscheidt.

Het schrappen van gemeenteleden door een kerkenraad op grond van gebrek aan medeleven of op grond van niet financieel bijdragen past niet binnen dit kerkbeeld.

In de praktijk blijkt dat er gemeenteleden zijn die verder verwijderd zijn van de kerk dan degenen die dit met een schriftelijke verklaring melden. Mensen kunnen zo negatief staan tegenover de kerk dat ze deze gewenste uitschrijving niet meer schriftelijk willen melden. Vaak zijn dit mensen die van mening zijn nooit tot de kerk te hebben behoord, of die dit nooit geweten hebben. In die gevallen wil men veelal niet 'tekenen' om te bedanken voor een lidmaatschap waarvoor men nooit heeft gekozen.

Het voorstel tot wijziging van deze ordinantie strekt ertoe te voorzien in een regeling waarbij de mogelijkheid gegeven wordt om te komen tot een beëindiging van de registratie op grond van een uitdrukkelijke mondelinge verklaring van betrokkene tegenover de kerkenraad of één van zijn leden.

Op verzoek van de redactie van de Waarheidsvriend geef ik hierbij enkele aandachtspunten die bij het considereren kunnen worden overwogen.

Uiteraard is het verdrietig als — in toenemende mate - mensen niet tot een gemeente willen behoren. Wij nemen aan dat kerkenraden via huisbezoek, en vervolgens de evangelisatiecommissies alles wat mogelijk is zullen doen om uitschrijving te voorkomen. Maar als mensen niet langer tot de kerk gerekend wensen te worden, dan dient er ook een goede procedure te zijn om zo'n registratie te beëindigen. De voorgestelde regeling past daarin.

Wel kan de vraag worden gesteld of aan zo'n uitdrukkelijke verklaring alleen gevolg gegeven kan worden als deze gegeven wordt 'aan de kerkenraad of één van de kerkenraadsleden'. Zou het niet beter zijn als deze kring verbreed wordt tot hen die in ambt, bediening of functie namens de kerkenraad het gesprek gevoerd hebben. Anders blijft toch de irritatie bij betrokkene bestaan: als na een of meer intensieve gesprek­ ken met een lid van de evangelisatiecommissie zo'n mondelinge verklaring tot uitschrijving uitdrukkelijk gegeven wordt, dan moet toch weer de kerkenraad (wat stelt men zich daarbij voor? ? ? ) of een lid daarvan om zo'n zelfde verklaring gaan vragen. De toelichting geeft zelf al aan dat mensen die geen schriftelijke verklaring tot uitschrijving willen geven dit 'in vaak niet mis te verstane bewoordingen meedelen aan wie hen namens de kerk benaderen'.

Herhaling van zo'n ontlading kan - uit pastorale overwegingen — beter worden voorkomen.

De regeling geeft verder aan dat betrokkene niets meer van de plaatselijke gemeente hoort, omdat de generale synode via de SMRA hem de uitschrijving zal meedelen, met de mogelijkheid van correctie.

Deze procedure wordt voorgesteld omdat de synode zeer bang is dat een kerkenraad zeer lichtvaardig gemeenteleden zal schrappen op grond van gebrek aan meeleven of op grond van niet financieel bijdragen. Uiteraard zijn we het daar geheel mee eens, maar de vraag is of het terecht is dat de toelichting zo negatief spreekt over besluiten van kerkenraden met termen als... onterecht besluit..., oneigenlijk gebruik van de regeling..., misbruik..., het blijken dat met enige regelmaat ten onrechte besluiten tot beëindiging worden genomen..., toezicht door breed moderamen van classis.

Misschien wordt er wel eens te lichtvaardig uitgeschreven, en dit ondanks onze grondige bezwaren tegen het door de synode (!) schrappen van alle (!!!) geboorteleden in de kerkorde VPKN.

Toch zou ik ervoor willen pleiten dat de betrokkene zo spoedig mogelijk bericht krijgt van de plaatselijke kerkenraad dat het mondelinge verzoek tot uitschrijving aan de afgevaardigde van de kerkenraad wordt betreurd, maar toch wordt gerespecteerd, dat dit aan de landelijke ledenadministratie is doorgegeven, en nog door hen zal worden bevestigd. Maar dat de kerkenraad in alle omstandigheden graag bereid is om op een verzoek tot contact in te gaan.

Laten we ook bij uitschrijving zo pastoraal mogelijk blijven!

Naschrift: Het betreft hier een wijziging van slechts één lid van de vele honderden artikelen van de hervormde kerkorde. Daarvoor krijgen de kerkenraden twee bladzijden toelichting en zes maanden de tijd. Dit illustreert de grote zorgvuldigheid bij de huidige hervormde kerkorde en de overhaasting bij de kerkorde VPKN.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen