Globaal bekeken

In aansluiting op het artikel 'De tijd van de grote mannen' in het nummer van vorige week reikte de heer K. A. Gort te Putten ons nog onderstaande herinneringen aan:

• 'Enkele dagen voor Kerst kreeg ds. L Blok weer een herseninfarct - van toen af was hij nauwelijks of niet meer te bereiken. Op 6 januari 1998 is hij "heim-gegangen".

Vlak voordat hij dit derde infarct kreeg was ik bij hem op bezoek. En we hadden weer een levendig gesprek. Zo maar pardoes vroeg hij mij: weet jij wat een goede preek is? Terwijl ik nog in gedachten bezig was mijn antwoord te formuleren, gaf hij het zelf al: waar je mee werkzaam wordt voor de Heere, waarmee je op de knieën komt voor God. Hij pakte toen de bundel Door het geloof... - preken over Hebreeën 11 - van ds. G. Boer. Hij zocht feilloos blz. 68 op en las mij voor: "Gemeente wat is de beste preek die u ooit gehoord hebt? Dat is de preek, die u de meeste werkzaamheden gaf. En waar u niet alleen huiswerk mee kreeg, maar bidwerk. Waardoor u gedreven werd naar uw binnenkamer".

Hij blééf lezen. En ook schrijven. Hij hoopte nog eens op de mannenvereniging in Harderwijk een inleiding te kunnen houden. Preken, dat zou niet meer gaan - dat besefte hij wel. In zijn notitieblokje dateerde hij de dagen en schreef hij de dingen die hem aanspraken op met vindplaats en al. Maar de laatste weken laafde hij - een "groot man" - zich aan de preken van ds. Boer. Met de Bijbel lag deze bundel (met nog enkele andere boeken) toen op zijn rollator.

Hij was en bleef "dominee". Zo was hij tot op het laatst ook pastoraal bezig.'

• 'Ds. Boer was in de nacht van 17 januari 1973 gestorven. Op woensdag 18 januari reed ik met ds. W. L. Tukker - een "groot man" - in zijn auto mee van Krimpen aan de Lek richting Groot-Ammers. Hij had daar een lezing gehouden. In de auto sprak hij van de slag die het overlijden van ds. Boer voor velen betekende, ook voor hem! Hij sprak mét de hem zo eigen intonatie: "Ds. Boer, het was een kerel! Ik kon niet in zijn schaduw staan".'

• Niet zo lang voor het overlijden van ds. W. L Tukker op 6 december 1988 reed ik de reeds sukkelende ds. L Kievit (overl. 20-4-90) - een "groot man" - van Putten naar Epe. We zaten daar toen in één van de kamers van De Boskamp met dr. C. A. Tukker rondom het bed van de dementerende ds. Tukker. In het gesprek verwees ds. Kievit naar Aaron, van wie door Mozes de kleren werden uitgetrokken "en hij trok ze zijn zoon Eleazer aan" (Num. 20 : 28). Op dat moment ging veelbetekenend zijn vinger omhoog. En toen ds. Kievit het gebed zou gaan uitspreken, vouwde hij meteen de handen samen. Ontroerend!'

• 'En zo waren deze "grote mannen" elkaars dienaar!
Het zijn overigens alleen maar "grote mannen" geweest, omdat het "mannen Gods" waren! Het predikaat "grote mannen" hebben ze niet dankzij een bijzonder I.Q. op de universiteit verworven, maar het is hun geleerd op de school van de Heilige Geest. Zij hebben ook "levenslang leerling" willen blijven. Want voor de rest dient ook met betrekking tot een ieder van hen te worden gesproken van "een of ander mensje uit het stof opgerezen " (Calvijn).'

                                                                                                                 ..........

Bij de BDU te Barneveld verscheen ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van de Barneveldse Courant een boek, waarin 125 jaar geschiedenis van Barneveld in deze krant wordt weerspiegeld, onder de titel 'Barneveld in perspectief'. Hier volgt een fragment over 'De zondagsheiliging':
'Wie de geschiedenis van Barneveld in ogenschouw neemt, zal erkennen dat de tijd hier niet heeft stilgestaan. Het eens zo saaie, ingedommelde dorp is in de loop der jaren zijn partijtje gaan meeblazen in de industriële, agrarische en recreatieve bedrijvigheid in Nederland. Toch is er iets waar de tijd nauwelijks vat op lijkt te hebben gekregen. Een kwestie die door de buitenwacht wel eens wordt bestempeld als een stukje Barnevelds folklore, maar die in het dorp zelf nog altijd heel gevoelig ligt: de zondagsheiliging.
Door de jaren heen zaaide deze heikele kwestie verdeeldheid in de Barneveldse gemeenschap, waarbij steevast de principiëlen het zwaard opnemen tegen de aanhangers van een meer wereldlijke levensovertuiging. Een blik in de historie leert ons dat het conflict om de zoveel tijd de kop opstak en dat de strijdbijl tot op de dag van vandaag niet is begraven. Een aantal voorbeelden.
In 1883 werd de aanleg van de lokale spoorlijn Ede-Barneveld-Nijkerk vertraagd doordat de raad van Nijkerk toestemming weigerde om de tram op zondag op haar grondgebied te laten rijden. Een besluit dat opstootjes en relletjes veroorzaakte, maar ook een vermakelijke reactie uitlokte met in de hoofdrol een Nijkerkse dominee. De Barneveldse Courant van 1883 schreef dat de predikant zich op zondag 18 november in een rijtuigje op weg had begeven naar Putten om daar in een dienst voor te gaan. Onderweg werd hij aangehouden door een groepje voorstanders van de tramlijn dat de dominee verzocht uit te stappen. Als het zonde was om de tram op zondag te laten rijden dan moest de dominee dit zelf ook niet doen. De predikant werd genoodzaakt het rijtuig te verlaten en zijn weg verder te voet te vervolgen!
Een eind verder in de tijd, in juli 1947, riep het voornemen van de busmaatschappij VAD om een zondagsdienst in te stellen op de Veluwe een soortgelijke weerstand op bij de christelijke partijen in de Barneveldse gemeenteraad. De CHU'er E. J. ten Ham was zeer geporteerd voor het voorstel van de raad van Putten om in navolging van deze gemeente, de wegen gesloten te verklaren voor het zondagse busverkeer Dit standpunt werd fel betwist door H. Plas van de PvdA. Hij vond het Puttense voorstel te absurd voor woorden. Als de dienst in een behoefte voorziet, dan heeft men met eigen principiële bezwaren niet het recht, zijn wensen aan andersdenkenden op te dringen door bepalingen in het leven te willen roepen die hun vrijheid aan banden willen leggen, beargumenteerde het socialistische raadslid. Nadat de raad had vastgesteld dat in deze zaak geen gelijk of ongelijk was te behalen, rolde er een soort van compromis uit de bus: de VAD werd dringend verzocht niet tot invoering van een zondagsdienst over te gaan.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen