Torenspitsen-Gemeenteflitsen

Het kerkgebouw

De vroegste vermelding van de kerk van Rockanje komt uit 1389. Tot aan 1574 is het een rooms-katholieke kerk. Johannes de Doper was de beschermheilige van de Rockanjese kerk. In 1574 wordt de eerste predikant genoemd.

De oorspronkelijk rooms-katholieke kerk bestond uit een schip, waarin de gelovigen zaten of stonden en het koor, waarin de r.k. eredienst zich aan het altaar voltrok.

Beide ruimten, schip en koor, stonden in open verbinding met elkaar. Na 1574 had men geen behoefte meer aan de koorruimte. Op de overgang van koor naar schip werd een houten schot gezet, waartegen de predikstoel werd geplaatst in het schip. De r.-k. 'schouwspel'-periode was voorbij, men moest voortaan de predikanten kunnen zien en horen preken.

Alle beelden en schilderingen, de kaarsnissen in de muren, de altaren, het was alles overbodig geworden.

Het koor werd verhuurd aan de dorpstimmerman om er hout in te zetten. Dit is doorgegaan tot 1803.

In 1842 werd de ongebruikte koorruimte door middel van twee stenen muren (één ter vervanging van het houten schot) veranderd in een consistorie met gang, een toegang van buiten naar deze gang en twee deuren van gang naar kerkschip. Ruim vijftig jaar later werd de tegenwoordige oostmuur aangebracht en de rest gesloopt. De fundering van het gesloopte deel is gelukkig gespaard gebleven.

De geschiedenis van de hervormde gemeente in vogelvlucht

Tussen 1574 en heden waren er 47 predikanten. Je overziet de namen van deze dominees. Je ontdekt hoogtepunten en dieptepunten. Er is zoveel dat geschiedt wat niet schriftelijk is vastgelegd; en wat is in de wereld nieuws? U raadt het al: datgene wat negatief is!

Laten we eerst met het positieve beginnen. In de 17e t/m 19e eeuw hebben de dominees en de kerkenraden getracht om ook hier het Woord te brengen. De Gereformeerde Kerk in de lage landen heeft ook het publieke leven willen beïnvloeden. Zo geschiedde dat ook in Rockanje.

Een predikant, die in deze gemeente gestaan heeft, was ds. Bartholomeüs van Cuijlenburgh. In Rockanje is hij de predikant geweest met het grootste aantal dienstjaren. Hij diende de gemeente van 1679 tot 1724. We weten ook wat van hem. Hij wilde de christelijke tucht in de gemeente van Rockanje handen en voeten geven. Hij was nog maar drie weken predikant, of hij begon reeds zijn gemeenteleden aan te spreken over bepaalde zonden in de maatschappij. Wat was namelijk het geval: de Rockanjenaars plachten in groten getale naar de naburige kermissen te gaan, 'zelfs met wagenen vol', waar zij plachten 'te spelen, te drinken tot dronken wordens toe, te dansen, te springen, te wedden, zelfs tot vechten en snijden toe, daar mettertijd doodslagen uit staan te geschieden'.

Eén van de middelen voor de uitoefening van de tucht was het al of niet toelaten tot de Tafel des Heeren. Familietwisten werden daardoor bijgelegd. Natuurlijk, wij weten ook van verkeerd gebruik van deze machtsmiddelen.

De vraag is: doen wij het beter? Het woord 'christelijke tucht' hebben wij ingewisseld voor 'ik-maak-dat-zelf-wel-uit'. Ds. Van Cuijlenburgh was een mens van gebreken en zwakheden. Hij had de gereformeerde religie lief en dat moet ook tot uitdrukking komen in de dagelijkse praktijk van het leven.

Een geliefde predikant in de vorige eeuw was ds. Johannes Gerardus Schuuring. Hij werd in 1846 predikant te Rockanje en vertrok in 1853. Mede door de prediking van deze dienaar nam het kerkbezoek toe; de bouw van een galerij moest de oplossing brengen, want de kerk bleek te klein te zijn.

Wat mij ook opvalt is de taak die de diaconie uitoefende in de tweede helft van de vorige eeuw. Kerkenraad en diaconie moesten deskundig zijn op het gebied van grondbezit, geldbe­ leggingszaken, het beheren van fondsen, enz. Men was ook een 'bureau voor sociale zaken' en daaraan gekoppeld een 'kantoor voor maatschappelijk werk'. Men moest oordelen over de toewijzing van kinderen na echtscheiding. Je houdt een diep respect voor deze broeders over Aan het begin van de twintigste eeuw kwam de hervormde gemeente in vrijzinnig vaarwater terecht.

Het gevolg was dat er in de loop der jaren een Nederlandse Hervormde Evangelisatie werd opgericht, genaamd Bethel.

Deze evangelisatie was confessioneel van aard. Tot in het midden van de jaren '60 trok men gescheiden op.

De laatste voorganger van de evangelisatie, de eerw. heer Den Boer mag met ere genoemd worden.

Uit de officiële stukken van het Streekarchivariaat Voorne-Putten en Rozenburg (uitg. Brielle, 1993) krijgen we enigszins een beeld van de kerkelijke betrokkenheid op het eiland Voorne-Putten. Ik wil u dat aantonen met enkele voorbeelden.

In 1939 stuurt een gemeentelid van Rockanje een brief aan het kerkbestuur, waarin hij klaagt over het geringe kerkbezoek van zijn medeleden.

Uit I955/'56 dateren verslagen betreffende de samenkomsten van kerkbestuurders en het breed moderamen op Voorne Putten over de zorgelijke kerkelijke situatie.

De notulen van de vergadering van de Ring Brielle (ongeveer 1970) melden ons de deplorabele toestand van het kerkelijk leven op Voorne.

Toen ondergetekende een beroep ontving van de hervormde gemeente Rockanje, zei iemand uit Loosdrecht tot mij: 'Weet je dat het eiland Voorne ook wel genoemd wordt "een eiland zonder Heiland? '"

De hervormde gemeente van Rockanje is door diepe dalen gegaan. Toch mocht er vanaf midden jaren zestig een gereformeerde prediking gebracht worden.

In de jaren zeventig woei er een 'storm' in de kerk van Rockanje; er was zelfs een Confessioneel Gereformeerd Beraad in de plaatselijke hervormde gemeente.

We overzien op afstand deze strijd: heilig en onheilig vuur lopen dan wel eens door elkaar heen. Wij mensen zijn niet altijd in staat om daarin scheiding aan te brengen.

Na de oorlog hebben de navolgende predikanten onze gemeente gediend:

ds. J. de Bruin van 27-10-'46 tot 13-6-'65; ds. J. van Leeuwen van 18-9-'66 tot 4-5-'68; dr. W S. H. van Dalen van 10-10-'71 tot 4-10-'81; ds. H. van Meerveld van 28-8-'83 tot 16-9-'90; ds. W. van Weelden van 24-2-'91 tot 10-12-'95 en ds. W van den Hul van 27-4-'97 tot heden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen