Globaal bekeken

'De gaanderij' is het opschrift boven een stukje ' in het hervormde kerkblad van Putten onder de wijkberichten van ds. J. Veldhuizen:

'Hoe vaak zouden dominees in de loop der tijden al niet over gaanderijen geschreven hebben? Niet omdat het bouwwerk zo veel aandacht vergde maar omdat de bevolking ervan tot enige orde en eerbied gemaand moest worden. Laat ik beginnen met te zeggen hoe fijn het is om al die jonge gezichten te zien 's avonds op de gaanderij van de Oude Kerk. Een toenemend aantal; en menigeen "beneden" verheugt zich daarover Echt waar. Goed te begrijpen dat ze elkaar voor de dienst wel wat te vertellen hebben. Het probleem zet in waar de dienst begint en sommigen dat niet of nauwelijks door lijken te hebben. Ze praten en praten maar. Niet fluisterend maar luid en duidelijk. Kijk daar gaat het mis. Uit het midden van de jongeren die graag op de gaanderij zitten (!), kwamen er klachten. Vervelend is het om telkens afgeleid te worden, geïrriteerd te raken, de tekst te "missen" boos om te kijken enz.; maar nog veel meer is er aan de hand, spreekt de Heere, de God van hemel en aarde in de kerkdienst door Zijn Woord, legt de gemeente haar hart met vragen verdriet en nood voor de Heere neer in het gebed, dan kun je daar toch niet doorheen gaan zitten praten? Ik denk dat verschillende jongeren gewoon niet doordenken en daarmee anderen maar ook zichzelf veel ontnemen! Laten we dat nu eens anders gaan doen. Natuurlijk moet je elkaar voor de dienst het nodige vertellen. Onoverkomelijk; je hebt elkaar al zo lang niet gezien. Maar in de dienst zijn andere dingen aan de orde. Probeer eens te luisteren. Waar zou God je anders oren voor hebben gegeven? Zou Hij soms al heel lang wat tegen je willen zeggen maar heb je dat tot nu toe steeds tegengehouden? Bedankt. Fijn datje er weer bent, zondag.'

'Fijn dat de gaanderij nog open is', willen we er nog bij zeggen.

                                                                                                                                 ***

Enkele jaren geleden zei ds. A. Lewin, (momenteel) secretaris van de theologische faculteit in Aix-en-Provence, op een predikantencontio van de Gereformeerde Bond, dat Frankrijk eigenlijk nooit gekerstend is geweest. Ik meldde dat in een tussenzin in mijn artikel van 5 maart 'De zondag - dag om te vieren'. Een lezer uit Rotterdam stuurde een reactie, die we hieronder onverkort en zonder commentaar opnemen:

'In uw blad van 5 maart jl. biz. 154 in het artikel "De zondag - dag om te vieren", staat een terloopse opmerking. "Hoewel - naar ingewijden zeggen - Frankrijk in het verleden nooit echt is gekerstend geweest." Naar aanleiding daarvan kwam ik tot de volgende overpeinzing. De beeldhouwer Rodin heeft eens gezegd: "Heel Frankrijk is in onze kathedralen (...)". Hij bedoelde daarmee dat het wezen, de ziel van zijn land te vinden is in die inspiratie van zijn voorvaderen die deze "bijbels in stenen" deed bouwen. Van vele kathedralen is de bouwmeester onbekend en vaak werd de bouw door een hele gemeenschap verricht. Het ging niet om wie bouwde maar waarvoor en voor Wie men bouwde. Reeds eeuwen voor deze kathedralen echter waren er in Frankrijk vele kloosters gesticht, waaronder de oudste die der benedictijnen waren. Ten tijde van de kathedralenbouw ontstaat er dan in laatstgenoemde orde de hervormingsbeweging der cisterciënzers (= uit de plaats Citeaux) van wie de kerken en kloosters, van een haast calvinistische soberheid, bloeien in heel Frankrijk en daarbuiten. Tegelijkertijd is er een rijke poëzie en toneelliteratuur: Heiligenlevens, mysteriespelen, mirakelspelen, rijmbijbels. Maar ook de wat latere wereldse literatuur wemelt van verwijzingen naar Bijbel en christendom. In de Renaissance (16e eeuw) neemt de invloed van het christendom niet af. Een van de eerste vertalingen van de Heilige Schrift is de Franse vertaling van Lefèvre d'Etaples, bekend bij Cauvin, De Bèze, Farel (Jean Cauvin, gelatiniseerd tot Calvinus, gerefranciseerd tot Calvin, vernederlandst tot Calvijn), naar we mogen aannemen. Zowel Reformatie als Contra-reformatie hebben een diepgaande invloed op de Franse natie. Zelfs de "verlichte" denkers van de 18e eeuw (o.a. Voltaire) en de pogingen van het schrikbewind (Robespiere c.s.) (de "godsdienst van de rede") kunnen het christendom niet verdrijven. Kort na de napoleontische tijd verschijnt "Génie au Christianisme" van Chateaubriand, een boek dat een grote weerklank heeft in vele kringen. En in onze eeuw van secularisatie? Aan het begin hiervan staat een dichter als Péguy "soldaat van het vaderland en van Christus", gesneuveld aan het begin van de Eerste Wereldoorlog is hij een bron van inspiratie in de Tweede. Componisten als Honegger, Messiaen en Poulenc zijn niet weg te denken van hun inspiratiebron welke het christendom is. Een filosoof als Henri Bergson aanvaardde als jood de rabbi van Nazareth als de Messias. Albert Camus was een agnostisch schrijver en nochtans maar één stap verwijderd van het geloof, uiteindelijk. Zeker het huidige Frankrijk is ontkerstend. Sterker dan Nederland? Ik betwijfel het. Verleden jaar verwachtte men op de "Journées Mondiales de la Jeunesse" in Parijs een dertigduizend katholieke jongeren. Eén miljoen tweehonderdduizend jonge mensen, waaronder velen uit Frankrijk, dachten met de leider van de kerk van Rome, na over de meest wezenlijke zaken van het geloof. Wat is er ook veel "ware vroomheid onder onze roomse broeders en zusters" (prof. dr. Graafland). Is Frankrijk in het verleden nooit echt gekerstend geweest? Misschien. Maar welk land is echt gekerstend? Welk mens? Ons aller hart is immers "weerbarstig" (wijlen prof. dr. Van Ruler). Zelfs in het allerbraafste hart is toch "een hoekje van onuitgeroeid kwaad" (Solsjenitsyn)? Daarentegen, als men onder gekerstend verstaat dat een ganse beschaving doordrenkt is van het christendom dan is Europa, en daarin met name Frankrijk, gekerstend.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen