Impressie van de Kerkendag

De getallen variëren van 10.000 tot 15.000. Overal in Kampen was afgelopen zaterdag te bemerken, dat er een Kerkendag werd gehouden. We kondigden deze dag vorige week aan. We spraken van een bonte verscheidenheid, zowel met betrekking tot programma-onderdelen als inzake deelnemers en deelnemende organisaties. Daarom is het onmogelijk een impressie van deze dag te geven, waarin aan alle aspecten recht wordt gedaan. Dat geldt nog temeer wanneer men zelf deelnemer was aan een programma-onderdeel (in mijn geval 'De vrede van Jeruzalem') en men dan dus geen andere programma's kan bijwonen. Puntsgewijs geef ik enkele impressies.

1. De deelname aan deze kerkendag was aanmerkelijk breder dan aan de kerkendag in Amersfoort in 1993. Dat bleek bij de onderscheiden programma-onderdelen. Dat bleek vooral bij de honderden stands, die langs de gracht in Kampen stonden opgesteld. Daar bleek hoeveel organisaties in Nederland zich inzetten voor een bepaalde doelstelling. De volle breedte van christelijk organisatorisch Nederland — kerkelijk, politiek en maatschappelijk — was er present en gaf acte de presence met folders, kranten, brochures, cd's. Maar langs de kramen vonden ook de ontmoetingen plaats. Persoonlijk had ik er vele, hetzij in wederzijdse herkenning en verbondenheid, hetzij in kritische gedachtewisseling. Waar mensen uit de kerken samentreffen, zijn vaak de onderlinge gesprekken het meest wezenlijk.

2. Het hoofddebat over Verzoening, met als exponenten prof. dr. C. J. den Heyer, die recent zijn geruchtmakende boek 'Verzoening, bijbelse noties bij een omstreden thema' uitgaf, en drs. P. Koeman, die enkele jaren geleden een boek over Verzoening schreef voor de Reformatiereeks in hervormd gereformeerde kring, moest ik helaas missen, vanwege deelname aan eerder genoemd panel. De grootste zaal was nog te klein om de belangstellenden voor dit debat te kunnen bergen. De media hebben over dit debat uitvoerig bericht. Deelnemers gaven in allerlei toonaarden uiting aan hun gevoelens over deze discussie inzake het hart van het Evangelie. Reacties waren tweeledig. Enerzijds: de tijd was te kort en het bleef te vriendelijk. Anderzijds: Ds. P Koeman hield overtuigend de 'verzoening door voldoening' tegenover Den Heyer staande en bleef ook ver van de gedachte van een wrekende God, die slechts bloed wil zien; hoewel verzoening nochtans geschied is door bloedstorting. God nam Zelf het initiatief tot verzoening. (Men zie hierover ook 'Globaal bekeken' in dit nummer).

3. In nabeschouwingen viel te horen, dat het op deze kerkendag wel heel veel over 'geloofszaken' ging. Dat mag merkwaardig heten. Mag de kerk immers anders dan over geloofszaken spreken? Feit is wel dat de grote politieke thema's nu ontbraken, die bij eerdere gelegenheden prominent aan de orde waren. De Muur tussen Oost en West is gevallen, in Zuidelijk Afrika voltrok zich de grote Wende, de bewapeningsproblematiek (met name inzake de kernwapens) kreeg een andere spits. Deze thema's kregen in het verleden onevenredige eenzijdige aandacht. De afgelopen jaren gaat het minder om de grote collectieve verbanden dan om het individu. Dat bleek ook in allerlei programma-onderdelen. Daarmee is nog niet gezegd, dat elk programma-onderdeel ook bijbels-persoonlijk getoonzet was. Dat bleek ook in soms scherpe discussies. Maar het ging toch —inderdaad — meer om directe geloofszaken dan op vorige kerkendagen. Ongetwijfeld heeft hier ook een rol gespeeld de actieve deelname van de Evangelische Alliantie. Een zekere coördinatie vooraf zou hier overigens nuttig zijn geweest.

4. Ieder zal zo zijn of haar eigen herinnering hebben aan momenten op deze dag, die uitgesproken kritiek of uitgesproken instemming opriepen. Ik woonde 's middags bij het grote debat over 'oecumene' in de fraaie Bovenkerk. De belangstelling ervoor was overweldigend. Dat mag op zich tekenend heten. Er is onder mensen een verlangen naar (meer) eenheid. Zoals nogal eens gebruikelijk bij dit soort debatten, ging het soms oecumenisch-vaag en 'wollig' toe. Stemmen uit het oecumenische circuit zijn voor een gereformeerd denkend mens vaak maar moeilijk herkenbaar. Het meest uitgesproken en herkenbaar was intussen kardinaal Simonis. Hij sprak één en ander maal over de voor (af) gegeven Waarheid, waarvan de kerk mag uitgaan. Ik laat hier rusten, dat Rome aan die waarheid nog steeds een andere invuling geeft dan de Reformatie. Maar het grondgegeven was ook voor een rechtgeaarde protestant herkenbaar: de Waarheid is ons mensen vooruit. Van protestantse zijde had hier de functie van de gereformeerde belijdenis nadrukkelijk onderstreept mogen zijn.

Tijdens de ontmoeting vroeg de interviewster aan de zeven dames en heren van het panel, die voor de kansel stonden opgesteld, wat naar hun oordeel Christus zou zeggen als Hij nu de Bovenkerk zou binnenkomen. Het antwoord van Simonis was even eenvoudig als verrassend. 'Waar twee of drie in Zijn Naam bijeen zijn is Hij in het midden'. Toen keerde hij zich om en wees naar de kansel van de Bovenkerk, waarop de woorden uit Markus 1 : 15 staan gegrift: De tijd is vervuld, en het Koninkrijk Gods nabij gekomen; bekeert u en gelooft het Evangelie (den euangelio)!'. Op zo'n moment is niet van belang wie het zegt, maar dat dit wordt gezegd.

5. Een kerkendag, zoals ook nu weer werd gehouden, heeft iets van een Areopagus. Ieder komt er om eigen dingen te zeggen en te horen. Zoals vanuit de stands van de onderscheiden organisaties verschillende geluiden, soms ook tegenstrijdige geluiden tot uitdrukking worden gebracht, zo was dat ook bij deelname aan de programma's het geval. Er is sprake van fundamentele verschillen, ook over de meest fundamentele zaken. Er blijft daarom na zo'n dag toch altijd een ambivalent gevoel over vanwege de verdeeldheid op wezenlijke zaken binnen de kerken en tussen kerken. Maar moeten we, ook in de traditie van de gereformeerde reformatie, niet meer een meer het open veld, zeg de Areopagus zoeken? Wie een goede, want bijbelse boodschap heeft kan en mag er ook mee voor de dag komen. Om te weerspreken wat niet naar het Woord is, in woord en daad. Maar ook om zelf te worden opgescherpt in wat wezenlijk is en wat niet!

Dagblad Trouw maakte melding van een enquête onder de deelnemers. Zestig procent zei krachtig nee tegen de vier-en twintig uurseconomie, met de teloorgang van de zondag: 'volledig oneens' met de gedachte dat koopzondagen te verenigen zouden zijn met zondagsrust. Intussen sprak minister de Boer (VROM) op de kerkendag de actie van de kerken in deze even krachtig tegen. Een rustmoment speciaal op zondag hoefde voor haar niet.

Wat zou een enquête hebben opgeleverd over het verzoenend lijden en sterven van Christus? Want daar draait het toch allemaal om! Maar in ieder geval is Verzoening allerwegen ter sprake.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen