Boekbespreking

In november 1996 heeft prof. dr. R. van den Broek afscheid genomen van de Rijksuniversiteit Utrecht. Ter gelegenheid daarvan heeft hij een afscheidscollege gegeven over 'heidense getuigen voor de waarheid van het christendom'. Hij laat zien dat kerkvaders bepaalde uitspraken aanhaalden om te bewijzen dat niet alleen de oudtestamentische profeten, maar ook voorchristelijke zieners en profetessen getuigenis hadden afgelegd over de komst van Christus, zijn dood en zijn opstanding. Daarbij hebben ze de uitspraken wel in hun eigen richting gebogen! De uitgewerkte versie van dit afscheidscollege is nu in boekvorm beschikbaar met allerlei bijdragen over profetie en godsspraak.

Een van de eerste artikelen draagt de titel 'Charisma of orde? De plaats van profeten en profetie binnen het kader van de vroegchristelijke liturgie'. In de volgende bijdrage wordt gediscussieerd over de vraag wat precies bedoeld wordt met de uitdrukking 'die gesproken heeft door de profeten' in de belijdenis van Nicea-Constantinopel. Zijn daar oudtestamentische of eigentijdse profeten mee bedoeld? Interessant is ook de bijdrage van M. Parmentier over stigmata en stuipen in negende-eeuws Gallië: tekenen van God of van de duivel? Hij verwijst ter vergelijking naar de verschijnselen van de 'Torontoblessing'. In de eeuwen daarna blijkt dat alle laatmiddeleeuwse theologen, zij het slechts schoorvoetend en ook pas in laatste instantie, toegeven dat de gave van profetie voor altijd is gegeven aan de kerk. Daarom zagen zij zich gesteld voor de taak criteria te ontwikkelen waarmee de ware van de valse profetie kon worden onderscheiden. Voor Thomas van Aquino betekent dit, dat er voor ons geen sprake meer kan zijn van profetie in de zin van onthulling van een nieuwe heilswaarheid, maar wel profetie mogelijk is in de zin van het uitzetten van de juiste weg voor het handelen. Jeanne d'Arc en Joachim van Fiore overschrijden echter deze grens. A. de Reuver behandelt vervolgens de verschillen tussen Thomas Müntzer en Luther Daarna komt aan de orde dat de gereformeerde synode in Embden (1571) verklaarde dat niet slechts predikanten, maar ook leraren, oudsten en diakenen en zelfs gewone kerkleden mochten profeteren. Soms wordt 'profeteren' wel erg ruim opgevat: dan kan ook de 17e eeuwse Jodocus van Lodensteijn als een profeet gezien worden en kan ook de vraag gesteld worden of de paus profetisch kan spreken, met name toen in de 19e eeuw gediscussierd werd over zijn onfeilbaarheid in het leergezag.

Het voert te ver alle bijdragen op te noemen. Ze zijn over het algemeen grondig, maar toch ook voor niet-theologen toegankelijk. De rijke schakering aan bijdragen geeft verrassende doorkijkjes hoe mensen in de loop der eeuwen profetie en godsspraak beleefd hebben. Het valt te verwachten dat kerkhistorici vooral beschrijvend bezig zijn en terughoudend zijn in hun beoordeling. Juist daar liggen voor de lezer allerlei vragen: wat bedoelde Paulus met de gave van de profetie? Is die gave opgehouden of geldt die nog steeds? Wat bedoelde hij met het fundament van apostelen en (nieuwtestamentische) profeten? Als de Geest van Pinksteren nog steeds  mensen leiding geeft, hoe herkennen we dat en hoe onderkennen we misbruik? De lezer zal in deze bundel verschillende antwoorden tegenkomen. Ze zijn een stimulans om de Schrift, en met name het Nieuwe Testament, hierop nader te bestuderen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen