Boekbespreking

De schrijver van dit boek over de Openbaring is hervormd predikant te Utrecht en een achterkleinzoon van Johannes de Heer, die zich eveneens met de Openbaring heeft beziggehouden en onder andere een boek schreef over het duizendjarig rijk. Gaat ds. Jos de Heer in zijn verklaring van de Openbaring in hetzelfde spoor als zijn overgrootvader? M.i. is dat zeer beslist niet het geval. Hij zegt wel dat zijn overgrootvader met de huidige theologische kennis en inzichten nu niet veel anders zou denken dan hij doet, maar dat is al te gemakkelijk gezegd. Hij verzet zich (terecht) tegen de opvatting dat de Openbaring een spoorboekje van de geschiedenis zou zijn en noemt bijvoorbeeld de boeken van Hal Lindsey gevaarlijke onzin. Ik deel dat. Profetie is wat anders dan voorspellerij. De Heer leest de Openbaring meer spiraalvormig, als herhaling op verschillende niveaus van wat er gebeurt of gebeuren zal, zoals de aria's in de cantates van J. S. Bach. Anderzijds slaat hij een weg in die ik toch niet kan delen. Hij maakt de Openbaring bijna geheel los van dat het om de toekomst gaat en vermijdt angstvallig dat, wat beschreven wordt, allemaal zal komen. Het zou in de Openbaring gaan om een bepaalde religieuze houding, die enerzijds gekenmerkt wordt door een gevoel van totale wanhoop over wat er in de wereld gaande is, en anderzijds door een radicaal verzet daartegen. De beelden zijn meer waarschuwingen voor wat er, als het zo doorgaat met de nucleaire bewapeningswedloop, de enorme kloof tussen rijk en arm, de milieuvervuiling, enz. te gebeuren staat, met het doel om mensen wakker te schrikken en aan te zetten tot tegenactie. In een excurs zet hij uiteen dat het niet gaat om oordelen van een 'wrekende God', maar om Gods bevrijding uit de nesten waarin de mens zichzelf gewerkt heeft. Zo wordt de toekomst meer een zaak van mensen zelf, die zich 'op de wijze van het Lam' tegen de machten verzetten, al zou dat voor hen het kruis betekenen. Zo is de Openbaring meer getuigenis van menselijke actie dan van Gods actie en wordt het 'Zie, Ik maak alle dingen nieuw' van God de roeping van ons mensen om, in de geest van het Lam, alle dingen nieuw te maken. Hij spreekt wel van het troostende, dat God vanuit de hemel reddend op aarde ingrijpt, maar dat reddend ingrijpen gebeurt meer door mensen dan dat het van Gods kant komt. Hij zegt ook, dat de Schrift alle reden geeft om te vertrouwen dat God tot en met het laatste oordeel de barmhartige is, ook al moet hij toegeven, dat de Schrift dat niet uitdrukkelijk zegt.

Het boek heeft zéker mooie elementen. Dat geldt niet in de laatste plaats de eigen vertaling die de schrijver geeft, die met het oog op hard voorlezen, op adem is ingedeeld en gezet. Ook het geweldige tegenover van de twee uitersten, het beest en het Lam, stelt de schrijver klemmend. Het getal 666 ziet hij én als een voluit menselijk getal (drie zessen tegenover de volmaakte zeven van God) én als aanduiding van keizer Nero als beeld van de antichrist. Van het duizendjarig rijk zegt hij: 'Johannes bedoelt met het getal 1000 het karakter van het Messiaanse rijk aan te geven, namelijk als de sabbat der geschiedenis'. Bezwaar heb ik tegen het feit dat de Openbaring al te menselijk voorgesteld wordt, meer als een boek van Johannes, waarin deze zijn eigen ideeën weergeeft, dan als een boek van de opgestane Christus. De toekomst wordt op de wijze waarop Jos de Heer de Openbaring verklaart een erg menselijke toekomst. En daar kan de troost van het boek toch niet in gelegen zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen