Torenspitsen-Gemeenteflitsen

Het ontstaan

Het ontstaan De gemeente Melissant bestond in vroeger eeuwen uit drie 'gemeenten', namelijk Roxenisse, Onwaard en Melissant. Ten tijde van de Franse bezetting werden deze gemeenten op bevel van Napoleon met Dirksland verenigd.

In 1817 kregen ze hun zelfstandigheid terug, met ieder een afzonderlijk bestuur. Bij de wet van 13 juli 1857, staatsblad nummer 61, werden zij afgescheiden van Dirksland weer één en verkregen gezamenlijk de naam Melissant. Er hadden dus toen ook al herindelingen plaats en gemeenten werden samengevoegd. De polders Onwaard en Roxenisse waren 'gemeenten' zonder bebouwde kom. Men trof er alleen enkele boerenhofsteden en arbeiderswoningen aan. Kerkelijk behoorden de bewoners onder Dirksland. De polder Roxenisse werd tussen 1480 en 1500 bedijkt, van de polder Onwaard was sprake in 1504. De polder Oud Meliszant werd in 1480 door hertog Maximiliaan van Oostenrijk ter bedijking uitgegeven. De naam Melissant zou misschien afkomstig zijn van een bedijker, die misschien Melis zou hebben geheten.

Onder de bedijkers die Texeira de Mattos in 'Waterkeringen' opsomt, hebben we die naam echter niet kunnen vinden. Over de naamsoorsprong bestaat dus geen zekerheid. Wel is er nog het fabeltje dat Melis en Dirk (de bedijkers van de polder Dirksland) ruzie kregen; bij de verdeling van de gronden kreeg Melis het zand (Meliszand) en Dirk het land (Dirksland).

Tot 1835 bezat het dorp Melissant geen enkele straat en wat men nog 'straat' noemde, was een kleiweg langs de huizen. Onder het bestuur van burgemeester J. A. van Weel werd aan deze toestand een einde gemaakt. In 1840 kwam er een volledige bestrating. Wie thans door de nieuwbouw wandelt, met zijn mooie straten en fraaie huizen, staat verbaasd over de uitbreiding, die de laatste decennia tot stand is gekomen.

In 1795 had Melissant slechts 333 inwoners, in 1842 telde men er 643. Op 1 janujari 1966, toen Melissant zijn zelfstandigheid verloor en bij Dirksland werd ingedeeld, bedroeg het inwonertal 1586. Per 1 maart 1977 telde Melissant 1876 inwoners. Nu telt Melissant ruim 2100 inwoners.

De hervormde gemeente

Al is de hervormde gemeente van Melissant niet de kleinste op het eiland, zij is wel de jongste. Het was op 17 december 1863 dat 42 manslidmaten in ons dorp waren opgekomen, des namiddags om twee uur om in tegenwoordigheid van de consulent ds. H. van Dorsser, predikant te Stellendam en een tweetal leden van de classis Brielle om de gemeente te institueren. Er werd een kerkenraad gekozen bestaande uit twee ouderlingen en twee diakenen. Hiermee hadden we dus een kerkenraad, maar nog geen kerkvoogdij. Het was namelijk wet in die tijd dat niemand minder dan Zijne Majesteit de koning, in dit geval Koning Willem III, kerkvoogden en notabelen van een nieuwe gemeente benoemde. Zelfs op 18 februari 1864 had dit nog niet plaatsgevonden, al werd volgens de notulen van de kerkenraad van deze datum de benoeming wel spoedig verwacht.

Geregelde diensten werden er ook nog niet gehouden. Lang is het gewoonte geweest slechts één dienst per zondag te houden en we hebben de indruk dat men aanvankelijk ook nog weleens een zondag oversloeg. In maart 1864 was er dan toch ook een kerkvoogdij en ook een voorlezer en voorzanger.

In oktober 1864 bedanken er enkele kerkenraadsleden, en op 15 december, dus midden in de winter, steken opnieuw enkele afgevaardigden van de classis Brielle het Haringvliet over om zich naar Melissant te begeven. Op de lidmatenvergadering die daar belegd is, wordt er een tweetal nieuwe kerkenraadsleden gekozen.

Er volgen nu enkele slappe jaren, er gebeurt niet veel. De kerkvoogdij kan niet veel beginnen, ze heeft alleen maar haar zitplaatsengeld en kleine collecten. Alleen de diaconie is in actie. Die deelt hier een hemd en daar een broek en ginds een paar kousen uit. Het zijn allemaal maar kleine bedragen waarover ze kan beschikken.

Eindelijk in augustus 1867 kan men gaan denken aan beroepen. Nu ligt Flakkee niet zo ge­makkelijk voor beroepingswerk, maar voor onze vaderen van meer dan 130 jaar geleden gold dat nog veel meer Drie kandidaten werden door de kerkenraad uitgenodigd om hun gaven voor de gemeente te laten horen.

Op 19 november vergaderden opnieuw de stemgerechtigde manslidmaten. Er werd gestemd, twee kandidaten kregen evenveel stemmen. Toen heeft het lot beslist, het werd kandidaat Margadant. Zo bezat de gemeente Melissant nu haar eerste predikant.

Vanaf de eerste predikant tot en met heden 1998 hebben 20 predikanten in de gemeente Melissant gestaan.

Men moet niet denken dat de gemeente in het begin zo klein was, in 1874 telde de hervormde kerk ter plaatse 1178 zielen, dat is meer dan op het ogenblik. Per 31 december 1997 telde Melissant 964 zielen.

De wapens van de drie gemeenten Melissant, Roxenisse en Onwaard, waar eerder is over gesproken bij het ontstaan, deze wapens bevinden zich op het klankbord van de preekstoel van de hervormde kerk.

Sinds de zomer van 1963 bestaat er een pastoriefonds. De pastorie die aan de kerk vaststond is oud. Er is lang over gewikt en gewogen, maar tenslotte hebben kerkvoogden en notabelen besloten een nieuwe pastorie te laten bouwen.

Deze pastorie is gebouwd op een stuk grond naast de oude pastorie, inmiddels is in 1993 de pastorie aan de achterkant uitgebreid.

De kerk zelf is ook gerestaureerd, de vloer werd uitgebroken en nieuwe plavuizen gelegd en ook werden alle banken vernieuwd. In 1962 kreeg de gemeente een ander orgel, dat ongeveer ƒ 15.000, - kostte, inmiddels is dit orgel eigenlijk weer aan vervanging toe.

In 1978 werd de oude pastorie, die werd gebruikt voor het verenigingswerk, afgebroken. Op de plaats van de oude pastorie werd een nieuw verenigingsgebouw neergezet. De naam van het verenigingsgebouw is 'De Poort'.

Veel werk is er in een gemeente, meer dan menig lid weet of zelfs maar vermoedt. We mogen dankbaar zijn dat we samen dit werk kunnen en mogen doen. De één plant, de ander maakt nat, maar het is God die de wasdom geeft.

Wat de HEERE gedaan heeft, dus zijn werk door Woord en Geest in de harten van ons voorgeslacht, we lezen er in de notulen niets van, en het kan ook moeilijk, want de wind blaast waarheen hij wil, wij horen zijn geluid, maar we weten niet vanwaar hij komt en waar hij heen gaat, en zo is het met ieder die uit de Geest Gods geboren is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen