Persoonlijk geloof

Artikel f. van de beginselverklaring van de Evangelische Alliantie luidt: 'De verlossing van de zondaar door het vergoten bloed van Jezus Christus, Gods Zoon en zijn rechtvaardiging uit genade, niet door werken, maar door het geloof in Hem'. Dat is een volop reformatorische notie. Evenals artikel e., die daaraan vooraf gaat: 'De universele en algehele zondigheid en schuld van de gevallen mens, die hem onderwerpen aan Gods toorn en veroordeling'. De EO-enquête, ter gelegenheid van het dertigjarig bestaan van de EO en het boek dat naar aanleiding daarvan verscheen, 'De boodschap en de kloof', geeft aan dat 91% van de EO-leden onder andere zegt: God is voor mij degene die door het offer van Zijn Zoon mijn schuld heeft verzoend. Liederen (Niet alle! ik kom daar zo op terug) zingen daar ook van, zoals het bekende Johannes de Heer-lied: 'k Heb geloofd en daarom zing ik, daarom zing ik van gena, van ontferming en verlossing, door het bloed van Golgotha'.

Toe-eigening

Evangelischen spreken ook heel makkelijk over hun geloof, en ze zijn er zéker van. Iets waar jongeren best van onder de indruk kunnen zijn. Terwijl reformatorischen dikwijls blijven steken in de vragen van de toe-eigening; er is weinig zekerheid, zonder ongerustheid daarover. Ds. J. Maasland schrijft daarover in 'Koers', september 1991: 'Het is een aangrijpend probleem: mensen hebben van jongs af aan de bijbelse prediking gehoord, het welmenend aanbod van genade is hen voorgehouden. Maar toch ontbreekt de heilszekerheid. Daar kun je als predikant ontstellend moedeloos van worden. Je zou het een ziekte kunnen noemen dat mensen, die al maar twijfelen en ach en wee roepen, vaak meer gerespecteerd worden dan zij die de zekerheid van het geloof hebben. Deze laatste worden vaak wat wantrouwend bejegend'. Dat geldt ook onze jongeren.

Hoe anders gaat de Heidelbergse Catechismus met deze zaken om. Het is goed als docenten daarop te wijzen. De Heidelberger spreekt heel onbevangen van: 'dat ik van de Kerk en levend lidmaat ben en eeuwig zal blijven' (antw. 54). Dat moesten jongeren in de tijd van de Reformatie uit het hoofd leren. En: 'Dat niet alleen anderen, maar ook mij vergeving van zonden, eeuwige gerechtigheid en zaligheid geschonken is' (antw. 21). En zondag 1: 'dat ik met lichaam en ziel, voor leven en sterven, het eigendom van Jezus Christus ben, die met Zijn dierbaar bloed voor al mijn zonden volkomen betaald heeft'. Jongeren die dat durven zeggen, zijn soms verdacht. Ze stuiten soms of vaak, op de 'och-mocht-sfeer', die niet de bijbelse maat is.

Ook dat zullen docenten in het onderwijs moeten onderkennen. We zullen de kracht en zekerheid van het geloof moeten onderstrepen, zonder dat we die uiteraard onze jongeren kunnen geven.

Verzoening

Ik heb echter ook mijn vragen aan de evangelischen. Ik mis in veel opwekkingsliederen, die ook onze jongeren zingen, het verzoenend werk van Christus. Veel opwekkingsliederen zingen van God is Koning, Hij is Vader, Hij is te vertrouwen, enz. Ik mis ook de schuldbelijdenis en de verootmoediging. Die mis ik ook in de praise-liederen. Daar is het ook praise (lofprijzing) voor. Maar de lofprijzing komt het meest tot zijn recht tegen de achtergrond van verootmoediging en belijdenis van schuld. Luther heeft eens gezegd: 'Juwelen komen het meest tot hun recht tegen zwart fluweel'.

Bekeringservaring

Dikwijls wordt bij evangelischen meer de nadruk gelegd op de persoonlijke ervaring, dan op het objectieve heil in Christus. Meer op 'de weg' (Hoe kom je eraan? ), dan op 'De' Weg, Christus. Dat is een eenzijdigheid waarin de mens in het middelpunt staat met zijn keus en beslissing, en de zekerheid van het geloof meer gebaseerd wordt op de bekeringservaring, op een duidelijk aanwijsbaar moment, dan op Gods verbond en beloften en op het heil in Christus. Iets wat we ook bij veel reformatorischen kunnen tegenkomen, als 'de' weg (Hoe kom je eraan? ) meer nadruk ontvangt dan 'De' Weg, Christus, en de prediking meer is hoe-God-een-mens-bekeert dan prediking van Jezus Christus en Dien gekruisigd (1 Kor. 1 : 23; 2 : 2).

Tot geloof komen

Vragen van toe-eigening van het heil leven niet of weinig bij evangelischen. Men komt tot het geloof, kiest voor Jezus, en hééft het. Wat gechargeerd gezegd: 'Men was zwart, neemt Jezus aan, en wórdt wit; en dat witte gaat nooit meer weg, wordt zelfs nooit meer grijs'. Niet dat daar geen bijbelse elementen in zijn. Maar ik mis daarbij het werk van de Heilige Geest, Die overtuigt van zonden en schuld, en mensen leidt tot Christus. Wijlen prof. A. A. van Ruler placht op college te zeggen: 'De Heilige Geest verkracht de Bruidskerk niet, maar werft haar'. Dat wervende werk van de Heilige Geest mis ik bij veel evangelischen.

Aan de andere kant: we mogen jongeren feliciteren als ze komen tot het persoonlijk geloof in Christus. Laten we dat niet te gauw afnemen. Maar we mogen ook wijzen op verdieping in belijdenis van zonde en opwassen in genade, op het 'Hij gaat wassen in het leven, wij gaan minder worden'.

Arminianisme

We vinden bij veel evangelischen (niet bij alle!) een arminiaanse (remonstrantse) trek: jij moet geloven, je moet Jezus aannemen, jij moet het doen. Alsof dat een vrije wilsbeschikking van de mens is. Niet de belijdenis van: Het is God die in u werkt, beide het willen en het werken naar Zijn welbehagen'. Hier ligt tussen evangelischen en reformatorischen een heel wezenlijk verschil. Natuurlijk is er de keus. Men denke aan Jozua 24 : 15: Kiest u heden wie gij dienen zult' en Psalm 95: Zo gij Zijn stem dan heden hoort, gelooft Zijn heil en troostrijk woord'. Hoe dikwijls horen we Jezus niet zeggen: Volg Mij'. Maar bij evangelischen wordt, dunkt mij, vergeten dat onze keus voor de Heere gewerkt wordt door de Heilige Geest. Het geloof is voor de volle 100% werk van de Heilige Geest. Maar de Heilige Geest werkt zo dat het, van de kant van onze menselijke verantwoordelijkheid gezien, 100% onze keus is.

Van der Laan heeft grote moeite met de Dordtse Leerregels. Terwijl deze mijns inziens juist op een evenwichtige wijze de spanning en het evenwicht weten te bewaren tussen Gods verkiezing van eeuwigheid en onze menselijke verantwoordelijkheid.

We moeten de verkiezing ook niet losmaken van het geloof in Christus en er geïsoleerd over spreken. De verkiezing is altijd 'in Christus' (Ef. 1 : 4).

Geloof een gave van God

Ik teken bij dit alles drie dingen aan: 1. Veel evangelischen belijden toch dat het geloof een gave van God is. Art. h. van de beginselverklaring van de Evangelische Alliantie luidt: Het werk van God de Heilige Geest, Die het verstand verlicht, de wedergeboorte werkt en in de gelovige woont'. Maar het geloof verwerkelijkt zich bij de evangelischen meer door, en de nadruk ligt bij hen meer op de vrije keus dan op de verkiezende God. Wijlen prof. Versteeg schrijft: Bij de reformatorischen ligt het accent op Gods genade vooraf, bij de evangelischen op het belijden van het (eigen) geloof. Maar beiden belijden het sola fide en sola gratia'. Woorden, waar mijns inziens wel wat op valt af te dingen, maar die ik als grote lijn voor ogen houd.

Spurgeon

2. Laten we niet (te gauw) met verdachtmaking van arminianisme of remonstrantisme komen. Spurgeon is ook dikwijls van arminianisme verdacht. Men leze de dissertatie van dr. C. A. van der Sluijs. Spurgeon kwam tot bekering toen hij net zestien jaar oud (jong) was. Hij dacht de eerste dagen dat de bekering zijn werk was en dat hij nooit meer zou kunnen zondigen. Maar dat is wel anders geworden. Laten we zo onze jongeren benaderen. Laten we oog en hart hebben voor het soms eenzijdig beginnend geloof van jongeren. Later kan het tot verdieping en verbreding komen. Ik denk aan een jongen die eens tot mij zei: 'Ik heb voor de Heere Jezus gekozen, dominee'. Mijn antwoord was: 'Joh, gefeliciteerd'. En meteen mijn vraag daarna: 'Heb jij dat nu gedaan of heeft God dat in je gewerkt? ' 'God natuurlijk', was zijn antwoord. Mijn antwoord daarop was: 'Ik hoop echt dat het bij je tot verdieping mag komen, en dat je zult groeien in de genade'.

Aannemen van het geloof

3. Laten we niet vergeten dat 'Het Woord aannemen' of 'Jezus Christus aannemen' een bijbelse notie is: Het is een getrouw woord en alle aanneming waardig' (1 Tim. 1 : 15 en 4 : 9). 'Zovelen Hem aangenomen hebben, heeft hij macht gegeven om kinderen van God te worden' (Joh. 1 : 12). 'Die het woord (van Petrus) gaarne aannamen, werden gedoopt' (Hand. 2 : 41). De Heidelbergse Catechismus spreekt heel onbevangen, in ieder geval zes keer, van: het heil 'met een gelovig hart aannemen'. Laten we dat onze jongeren voorhouden. Laten we hen ook voorhouden, dat de Heilige Geest zo werkt, dat wij gaan werken en de hand gaan en leren leggen op de beloften van God in Jezus Christus.

Ik kan niet nalaten te wijzen op het bekende verhaal van de twee vrienden. Whitefield en Wesley. Wesley ging later de remonstrantse kant uit en noemde de uitverkiezing eens blasfemie, godslastering. Men vroeg Whitefield: 'Wat denkt u, zult u later Wesley nog in de hemel tegenkomen? ' Zijn antwoord was: 'Ik denk het niet, want hij zal wel zo dicht bij de troon staan dat ik hem niet zien kan'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen