Boekbespreking

Dr. Boele gaat in deze publicatie kritisch in op het allerwegen dominerende geloof in de markt. Privatisering van overheidsdiensten b.v. is niet van de lucht, zelfs niet onder socialistische regimes. Kennelijk is het geloof in de heilzame werking van het marktmechanisme zo sterk dat het maatgevend wordt voor de inrichting van de maatschappij. Het is een bekend gegeven dat het marktmechanisme nadelen kent die vragen om correctie door de overheid. Voorbeelden hiervan zijn: regels voor het milieu, bestrijding van werkeloosheid als gevolg van economische recessies en regels voor arbeidsomstandigheden en sociale voorzieningen. Over deze nadelen gaat het boek van dr. Boele niet. Hij richt zijn kritische blik op de maatschappelijke effecten van het marktmechanisme. Welke zijn deze dan wel?

Na een korte historische schets van de ontwikkeling van het geloof in de markt, geeft dr. Boele de volgende voorbeelden van de nadelige uitwerking van het marktmechanisme. De toenemende flexibilisering, zowel wat betreft de organisatie van bedrijven als de opzet van arbeidscontracten en de wisseling van werkplek, is bedoeld om de bedrijven in staat te stellen snel op marktontwikkelingen in te spelen. Het grote nadeel is echter dat een maatschappelijke sfeer van onrust wordt gecreëerd.

De invoering van de marktwerking in de sociale verzekeringen en in het functioneren van het overheidsapparaat in het algemeen, leidt tot het voortdurend in de knel komen van bepaalde bevolkingsgroepen, vooral de chronisch zieken en die met de laagste inkomens. De flexibilisering en de toegenomen individuele keuzevrijheid, kenmerkend voor het marktdenken, trekken een wissel op het gezinsleven en, daarmee samenhangend, op de opvoeding van kinderen.

Ook de publieke moraal verslechtert onder de invloed van de media die meer en meer door het marktmechanisme beheerst worden. De reclameboodschappen spelen in op de interesses van de modale kijker: seks, sport en geweld.

Waar loopt dit alles op uit? Onze marktgeoriënteerde cultuur wordt meer en meer een hedonistische cultuur die geen hogere norm kent dan de bevrediging van het eigen genot. Dr. Boele haalt in dit verband dr Noordmans aan die reeds in 1919 de overwoekering van zakelijke waarden over zedelijke waarden aan de kaak stelde. De kern van dr. Boele's kritiek is feitelijk dat de economische wetenschap is losgeraakt van de ethiek en door middel van de invoering van het marktmechanisme zorgt zij nu voor de uitholling van onze maatschappij. Hoe dan verder? In navolging van Huizinga pleit dr Boele voor een 'economie van de barmhartigheid'.

Dn Boele heeft zijn boek geschreven voor diegenen die zich zorgen maken over de ontwikkeling van onze maatschappij. Hij wil hen tot denken en handelen aanzetten. In deze opzet is hij zeker geslaagd. Hij zou overigens boeiend zijn als dr Boele in een vervolgpublicatie zijn kritiek zou toespitsen door een nadere uitwerking te geven van de omzetting van de huidige markteconomie naar een 'economie van de barmhartigheid'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen