Wijs ze de weg!

Professor Dr. W. ter Horst, emeritus hoogleraar in de orthopedagogiek schreef in 1995 een boek onder de titel 'Wijs me de weg!'

In de afgelopen tijd behandelden we in dit blad het zogenaamde pedagogisch kwintet dat de auteur in dit boek aan de orde stelt. Aan de hand van vijf kernwoorden geeft Ter Horst de pedagogische taken weer. Die kernwoorden zijn: beschermen, verzorgen, overdragen, inleiden en inwijden.

De opvoedingstaken kunnen ook worden aangeduid met vijf 'beroepen', namelijk: schatbewaarder, tuinier, herder, gids en priester.

In dit laatste artikel komen we nog wat dichterbij ons eigen leven en onze eigen taak als opvoeder.

Het sprookje

'Er was eens - zo beginnen alle sprookjes - in de dagen van Olim, ook wel genaamd 'de goede oude tijd', een dorp waar alles bleef zoals het al sinds mensenheugenis was geweest.

Iedereen voelde zich daar goed bij. De bakker bakte broden, die hij rondbracht met paard en wagen.

Alles ging op de oude beproefde manier. De bakker wist ook precies hoe hij zich moest gedragen als hij op het kasteel kwam.

Ook precies wat hij moest zeggen en zwijgen, zelfs als mevrouw de barones of een van de kinderen toevallig een keer in de keuken kwam als hij er was...

De bakker kon ook op de juiste manier omgaan met de dominee, de dokter en de meester van het dorp, met de rijke boeren en arme daggelders.

Niemand maakte de bakker wat wijs, want zijn vader en grootvader hadden het hem allemaal keurig bijgebracht en hij droeg het op zijn beurt allemaal weer over aan zijn zoon.

De andere mensen in het dorp wisten ook allemaal wat ze moesten doen (en laten) bij geboorte, huwelijk en dood, bij de wisseling van de seizoenen, in voorspoed en tegenspoed, in vreugde en verdriet.

De kerk stond in het midden van het dorp en het haantje van de toren was het hoogste punt van de hele omgeving. En de bakker kwam natuurlijk elke zondag in de kerk, net als iedereen...

En... de waarden, normen, regels en gebruiken lagen vast en werden door iedereen aanvaard.

Als hen was gevraagd: 'Wat hebben jullie kinderen nodig met het oog op de toekomst? ', dan zouden ze niet eens het antwoord geweten hebben. Alles sprak immers vanzelf...'

Het sprookje is uit...

Maar... het sprookje is uit.

Voltooid verleden tijd!

Toen kleine en grote veranderingen tenslotte ook dit idyllische dorp bereikten, werden zelfs deze mensen uitgedaagd te gaan nadenken over de toekomst en dus over de opvoeding van hun kinderen.

Zoiets geeft spanningen, onrust en verwarring!

Het gaat ook allemaal zo snel. De culturele veranderingen komen niet meer geleidelijk, maar buitelen over elkaar heen, op vrijwel alle terreinen van het leven.

Het post-christelijke tijdperk is aangebroken. De samenleving wordt niet meer gestempeld door de kerk. Het christelijk geloof is niet langer het hoofdbestanddeel van de cultuur en het is geen aanbeveling meer om christen te zijn. Integendeel!

Met deze (bijna letterlijke) citaten van Ter Horst heb ik duidelijk aangegeven in welke tijd we als christenen worden geroepen (onze) kinderen op te voeden.

Wonder boven wonder

En dan blijken er - wonder boven wonder - toch mensen te zijn die niets liever willen dan met (hun) kinderen de weg op te gaan van het christelijk geloven.

Verbazing overal, soms ook geringschattend medelijden: 'Is dat niet uit de tijd? Misschien goed voor de simpele zielen in dat dorpje uit de dagen van Olim, maar vandaag kom je er toch nergens meer mee? '

En dan blijkt dat christenen van deze tijd weer dezelfde eigengereide figuren zijn als in de eerste eeuwen van onze jaartelling toen ze werden vervolgd.

Ze weten beter dan de massa en ze geloven dat Christus, de opgestane Heiland, hen en hun kinderen in de goede richting leidt.

'Voor hen', zegt Ter Horst, 'is dit boek geschreven, want het belangrijkste wat we kinderen moeten bijbrengen is: 'richtingsbesef. En de richting van de christelijke opvoeding van vandaag en morgen kan geen andere zijn dan die naar het Nieuwe Jeruzalem, de weg van Jezus Christus, die Zelf de Weg is en de Waarheid en het Leven'.

Pinksteren

En nu tot slot een vraag naar onszelf toe.

Nadat we wellicht alle artikelen hebben gelezen over het pedagogisch kwintet, is het niet vreemd als we elkaar vragen of we voor (onze) kinderen werkelijk schatbewaarder, tuinier, herder, gids en priester zijn.

Een enorme opgave! Niet te vervullen zonder de leiding van de Heilige Geest.

Maar... het is nog niet zo lang geleden dat we Pinksterfeest vierden.

We geloven toch dat de Geest werkt in de harten van kinderen en jongeren, die opgroeien in deze post-christelijke tijd?

En... we geloven toch ook dat diezelfde Geest ouders, docenten, ambtsdragers, jeugdleiders vervult met moed en krachten als ze bezig zijn met de opdracht van God Zelf: Wijs ze de weg!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen