Boekbespreking

Wie kennis neemt van de verkiezingsprogramma's van de Nederlandse politieke partijen zal ontdekken dat hierin weinig te vinden is van een visie op de toekomstige vormgeving van Europa. Men komt niet veel verder dan wat maatregelen te bepleiten die het functioneren van de huidige Europese Unie moeten verbeteren.

De schrijver van 'Bezield Europa' laat zien dat het bij de grote politieke leiders niet anders ligt. En debat over de toekomstige structuur van Europa ontbreekt. Dat zou ook allerlei controversen oproepen. Intussen ontbreekt het daardoor in het proces van Europese integratie aan doel en motivatie. De scribent ziet dit als een van de belangrijkste redenen voor het gebrek aan geestdrift voor 'Europa' onder de burgers. De huidige Europese Unie is te zeer in de ogen van de burgers een zaak van procedures en regels. Weliswaar ziet men dat er positieve resultaten zijn bereikt, maar het gaat niet om waarden en ambities. Dat was in het verleden anders.

De schrijver bedoelt met zijn publicatie vooral begrip te kweken en te informeren. Hij richt zich daartoe op de burger die zich voor Europa interesseert. Daarin is hij uitstekend geslaagd. Al moet gezegd worden dat de materie voor niet-ingewijden pittig blijft. Maar dat ligt aan het onderwerp zelf, dat door de schrijver terecht als een complex geheel van netwerken wordt aangeduid.

De Schoutheete is bij uitstek gekwalificeerd om het Europese integratieproces voor de lezer inzichtelijk te maken. Niet minder dan tien jaar vertegenwoordigde hij zijn land, België, bij de Europese Unie. Hij wijst met nadruk op het originele politieke karakter van de Unie. Geen Europese staat in wording, geen overheersing van de grote landen over de kleine. Alles erop gericht om de traditionele tegenstellingen tussen landen op duurzame wijze te verzoenen. In zijn intentie is dit alles zeker juist, maar de praktijk laat vaak toch wel wat anders zien. Ook over de relativering van de bureaucratie, het centralisme en de representativiteit van het Europees Parlement kan men met de schrijver van mening verschillen. Maar daarin spreekt dan het klassieke meningsverschil mee over Europa als een geïntegreerde Unie of als een samenwerkingsverband van naties.

De Schoutheete roept op vast te houden aan de oorspronkelijke gedachte van solidariteit. Hij acht die nog kenmerkend voor het Europa van vandaag, alhoewel het lijkt toe te groeien naar een neoliberale Unie geïnspireerd door de wetten van de markt. Daarom is bezinning nodig op een bestuursmodel dat past bij de cultuur, geschiedenis en tradities van de landen van Europa. Dat zou aan Europa weer een zin, een bezieling geven.

Een in een goede stijl geschreven boek met een stevig Woord Vooraf van de Belgische premier Jean-Luc Dehaene.

Een boek met interessante gedachten. De vraag is echter of het in het debat over de toekomst van Europa niet voor alles moet gaan om de geestelijke grondslagen van de samenleving. De cultuur, de geschiedenis en de tradities van de landen van Europa zijn geworteld in het christendom en in sommige landen bovendien gestempeld door de Reformatie. Daarin ligt de erkenning van de goddelijke afkomst van de mens en zijn eeuwige bestemming. De landen van Europa zijn echter bezig zich van dit erfgoed te ontdoen. Dan blijft er weinig meer over dan een geseculariseerd eenheidsideaal, waarin de cultuur van het succes en de macht het zal winnen van de principes. Bij het debat over immateriële doelstellingen waartoe De Schoutheete oproept zou daarom de vraag naar de spirituele basis prealabel moeten zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen