Een sterk verhaal

Inleiding

Wat bindt het gelovig gezin met de christelijke school? Wat bindt de kerk met de christelijke school? Mag ik het in één zin misschien wat idealistisch zeggen? Het geloof in de God en Vader van onze Heere Jezus Christus. Wie is die God en wie is Zijn Zoon Jezus Christus? Hoe kunnen we deze God leren kennen? Hoe kunnen we deze Jezus leren kennen? Voornamelijk uit de Bijbel. Uit de verhalen in de Bijbel.

Voor deze verhalen wil ik vanmiddag een lans breken. Verhalen dan in de zin van geschiedenissen. En in het woord geschiedenis zit het woord geschieden, oftewel gebeuren. Het zijn gebeurtenissen. Er gebeurt daar iets. We kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat de kennis van de verhalen onder ouderen en kinderen gaande minder wordt. Vooral bij de catechese komt dat vaak schrijnend naar voren. Vandaar dat we speciaal de aandacht willen richten op het belang van het kennen van de verhalen.

De Bijbel een verhalenboek

De Bijbel zit vol met verhalen. Dit zijn geen sterke verhalen in de zin van sterk overdreven en doorspekt met fantasie. In de Bijbel staan ijzersterke, eerlijke verhalen. Het zijn eerlijk vertelde geschiedenissen. Het zijn gebeurtenissen waarin de kracht van de liefde van God wordt uitgetekend. In het oude Israël waren de verhalen die van vader op zoon ging uiterst belangrijk. Wanneer uw zoon u morgen zal vragen... Tot twee keer toe komen we dat tegen in de bovengenoemde Schriftlezingen (Ex. 12 : 14; Deut. 6 : 20). Op veel plaatsen in de Bijbel, in het bijzonder in het Oude Testament lezen we van letterlijke en figuurlijke gedenktekens die werden opgericht. Dat waren de vraagbakens voor de kinderen. Dat waren tegelijk de geheugensteunen voor de vaders. Het waren de geheugensteunen om de grootheid, de macht en de liefde van God mee in herinnering te roepen. In die verhalen gaat het namelijk niet om de personen die er in genoemd worden en komt God ook nog even ter sprake als een God die door die mensen werd gediend. Nee, in die verhalen spreekt God. God vertelt Zijn geschiedenis met mensen. De vaders werden gehouden Gods geschiedenis aan de kinderen door te vertellen. Het verhaal is Gods geschiedenis met ons. Een geschiedenis vol geduld. Een geschiedenis met een reddend doel. Het is profetie. De joden rekenen de historische bijbelboeken ook voor een groot deel onder de profetiën. Het is van daaruit bezien getuigenis.

Verhalen moeten verteld worden

Deze verhalen zijn van levensbelang voor onze kinderen. Het is dan ook belangrijk dat ze in huis worden verteld en gelezen. De christelijke opvoeding vindt in hoofdzaak thuis plaats. De christelijke opvoeding kunnen we niet in hoofdzaak delegeren naar school en kerk. De werkvloer is de huis-en de kinderkamer. De onderwijzer/onderwijzeres is de vader en/of de moeder. Want het maakt wel degelijk uit wie de verhalen vertelt. De sterke verhalen van vaders maken vaak diepe indruk op de kinderen. Het ijzersterke verhaal van God, dat in de geschiedenis in de Bijbel wordt verteld maakt diepe indruk wanneer vaders en moeders die verhalen voorlezen of vertellen. Met het oog daarop zijn veel goede kinderbijbels beschikbaar.

Maar het is ook belangrijk dat het verhaal op school wordt verteld. Dat er een eenheid is tussen huiskamer/slaapkamer en schoolklas. Een vormende en lerende eenheid. Het is ook belangrijk dat de verhalen eerlijk worden verteld. Niet alleen door de ouders, maar ook door de leerkrachten op school. Eerlijk vertellen zonder er persoonlijk kritische kanttekeningen bij te plaatsen. Want die kunnen de kinderen nog niet onderscheiden. Ze kunnen ze nog niet op hun werkelijke waarde schatten. En trouwens, zulke kritische kanttekeningen zeggen ook veel meer van degene die ze plaatst dan van de God van het verhaal.

Vertellen is verkondigen

Vertellen is niet becommentariëren, maar vertellen is verkondigen. Dat is een uiterst belangrijke notie bij de geschiedenissen in de Bijbel. Vraag bij het kind niet als verteller de ruimte, maar geeft God in Jezus Christus de ruimte. Vertel van Hem en over Hem een eerlijk verhaal. Niet uw verhaal maar Gods verhaal. Het hele verhaal zoals de Bijbel het tekent. Gelovig luisterend naar wat er geschreven staat. Teken in het verhaal uit wie God is voor mensen die de werkelijke kennis van God kwijt zijn. Ga desnoods zélf met het verhaal op zoek. In de verhalen zult u verrassende antwoorden vinden. Ik noem er enkele:

- God is een uithelper uit de nood.

- God is een rechtvaardig God.

- God is een eerlijk God.

- God laat niet met zich sollen.

- God kan heel boos zijn.

- God is echter ook een Vader die zich over ongehoorzame kinderen met liefde ontfermt.

- God vraagt de eerste plaats in ons leven.

- God geeft hoop voor het leven.

- God geeft uitzicht over de grenzen van de dood heen.

- God is een liefdevolle God in de Heere Jezus Christus.

- God is een Schuilplaats voor beschadigde mensen.

- God is een Toevlucht voor mensen die op de vlucht zijn.

- God is een God van geborgenheid voor mensen die angst kennen.

Zo kan ik nog een hele poos doorgaan.

Kennis van de verhalen opdoen is kennis van God opdoen. Kennis van de verhalen opdoen is kennis opdoen van Jezus Christus. God die spreekt in het verhaal. God spreekt in het verhaal van genade voor mensen die de kennis van God verkwanseld hebben voor het idee zelf god te kunnen zijn. Maar nu is Gods verhaal een genadevol verhaal in Jezus Christus voor zulke mensen. Hoe belangrijk is dit verhaal voor ons en onze kinderen. Hoe belangrijk is dit verhaal voor de latere geestelijke en maatschappelijke ontwikkeling van het kind. Hoe belangrijk is het voor het leven van het kind. Hoe belangrijk is het voor de toekomstverwachting en de hoop van het kind.

En laten we nooit vergeten: geen verhaal is ook een verhaal. Maar dat kan niet onder het ijzersterke verhaal worden gerekend. Het is een zwak en doelloos verhaal. Een armzalig verhaal. Een genadeloos verhaal. Een hopeloos verhaal. Een verwachtingsloos verhaal.

Vertellen is onderwijs

Het verhaal vertellen is ook onderwijs. Er vindt kennisoverdracht plaats. Dat vraagt ook dat we zelf het verhaal kennen. Dat vraagt voorbereiding. Wie kan een leerling leren dat één en één twee is terwijl hij of zij zelf de som niet kan maken? We zullen het verhaal dan ook goed moeten kennen willen we het ook kunnen overdragen. Dat vraagt betrokkenheid. Het verhaal vraagt geloof van de verteller. Wanneer het geloof van de verteller ontbreekt wordt het hoogstens een sterk verhaal, maar er gaat niets van uit. Het verhaal verzandt dan in de categorie van de fantasieverhalen. Het wordt door de houding en de lichaamstaal van de verteller een ongeloofwaardig verhaal. Maar daartegenover mag ik toch wel stellen dat wie persoonlijk door het verhaal heen is gekropen en de God van het verhaal ook heeft leren kennen dat die verteller ook werkelijk iets te vertellen heeft. Gods geschiedenis is zijn geschiedenis. Daarmee krijgt het verhaal een andere, diepere klank. Het voegt toe aan de geloofwaardigheid van het verhaal. Daardoor komt het verhaal ook op de toonhoogte van de verkondiging, van het getuigenis.

Het doel van het verhaal

Het doel van het verhaal is dat we God gaan kennen en vertrouwen en liefhebben. Niet dat we in eerste instantie het verhaal gaan geloven. Maar dat we God gaan geloven. En dat we dan ook in God het verhaal gaan geloven. Want zou Gods verhaal geloofwaardig zijn wanneer het een sprookje was? Wanneer het alleen voor het geloof waar is maar gaan verder geen geschiedkundige grond heeft, wanneer het geen waarheid is? Nee, de Bijbel is geen sprookjesboek met een moralistische, sterke verhalen. Het is ook geen boek met een verzonnen verhaal van God. Als dat waar zou zijn dan mag u wat mij betreft God vergeten. Maar het is niet waar. De Bijbel is namelijk een eerlijk werkelijkheidsboek met een zaligmakend, reddend verhaal. Het zijn juist de verhalen waar je je over blijft verwonderen. En het sterkste verhaal is wel de geschiedenis van God Zoon, de Heere Jezus Christus.

Afrondend

Wat bindt gezin, school en kerk? Dat zij samen een sterk verhaal hebben! Ik wil er dan ook bij u sterk op aandringen dat het godsdienstonderwijs thuis en op school weer helemaal bijbelse geschiedenis is waarin God in de Heere Jezus Christus wordt uitgetekend. Dat het hele verhaal wordt verteld. Geef als ouders in de christelijke opvoeding en als leerkrachten van een christelijke school uw kinderen het hele verhaal door. Gods verhaal.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen