Zending: daar en hier

Vernieuwing

In mijn werk kom ik heel veel mensen tegen, die het over 'vernieuwing' hebben. Meestal in combinatie met hun visie op de gemeente en dan klinkt het woord 'gemeentevernieuwing'. Sommigen vinden dat deze heel dringend nodig is. Anderen zijn er huiverig voor. Wat hebben allerlei vernieuwingen in andere kerken en groeperingen de laatste tientallen jaren opgeleverd? Zijn de kerken er voller door geworden? Is het geestelijk leven erdoor opgebloeid? Het gesprek komt zo al heel snel op dood spoor. Ik heb gemerkt, dat we in onze gesprekken veel nauwkeuriger moeten definiëren wat we onder vernieuwing verstaan. Het woord roept meestal gelijk associaties op met nieuwe dingen invoeren. Daar is de een dan voor en de ander tegen. In het beste geval wordt een soort compromis bereikt, maar is dat dan de vernieuwing?

Premodern, modern, postmodern

Naar mijn gedachte moet het gesprek allereerst over heel iets anders gaan. Het grondprobleem van de christelijke gemeenten in deze tijd is, dat geloven zo weinig meer te maken lijkt te hebben met het leven van elke dag. Althans, een steeds groter wordende schare kerkgangers ervaart zeer weinig verband tussen wat er zondags gebeurt in de kerkdienst en hun dagelijkse en innerlijke belevingswereld. Dat komt omdat de geloofswoorden in de kerk vertolkt worden vanuit een gedachtewereld, die de hunne niet meer is. Veel mensen vandaag zijn in alle opzichten modern geworden, kinderen van het moderne denken van de laatste twee eeuwen, waarin God absoluut niet meer vanzelfsprekend aanwezig is en het hele interpretatiekader van de werkelijkheid zoals het christendom dat eeuwenlang hanteerde, absoluut niet meer geldt.

Anderen zijn postmodern geworden. Ze zijn alle grote verhalen beu, ook de moderne, maar zoeken intussen naar een klein beetje vreugde, een klein beetje geluk en als het even zou kunnen een groot beetje vrede voor hun vermagerde ziel. Maar of de kerk dat echt bieden kan? Aan weer anderen schijnen deze ontwikkelingen voorbij gegaan te zijn tot nu toe. Misschien zijn zij nog premodern. Of is dat schijn? Hoe dan ook, zij verwachten in de kerk de oude zekerheden, de onomstotelijke waarheden te horen, waar de eerstgenoemden nu juist zo op afknappen.

Vernieuwing en verdieping

Nu begint gemeentevernieuwing mijns inziens daar, waar we onszelf van deze diepingrijpende cultuurverschillen in één gemeente vandaag bewust worden en de ander ook van hieruit proberen te begrijpen en lief te hebben. Zeg mij wie jijzelf bent in het diepst van je ziel en ik zal zeggen bij welke kerkelijke stroming je je het meest thuis voelt. Vóórdat het gesprek gaat over opwekkingsliederen, het liedboek voor de kerken, evangelisch, reformatorisch of oecumenisch moet het gesprek gaan over wie wijzelf zijn en waarom de een afknapt op datgene, waar de ander juist aan vast wil houden. Komen wé er dan uit? We komen er dan in ieder geval wel echt in. Mocht het tot vernieuwingen komen in de gemeente, dan zal in ieder geval niemand meer kunnen zeggen, dat het om oppervlakkigheden gaat. Want vernieuwing zonder verdieping is geen vernieuwing. Het Woord moet mijn leefwereld helemaal opnieuw of voor het eerst gaan raken. Daar passen soms ook nieuwe vormen bij, maar dan gaat het om doorleefde vormen, geen oppervlakkige nieuwigheden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen