Terug van de Bron

Een terugblik op twee dagen conferentie

Daar zat ik dan. Domineetje bij de gratie Gods. Samen met zo'n 125 collega's. Drievoudig gepakt en eenvoudig getruid. Eén en al oor. Heilzaam voor een mens wiens mond meer beweegt dan zijn oor stil is. We waren opgetrommeld omdat we elke zondag mogen, soms ook, moeten preken. We waren er ook omdat we ten diepste niet echt weten wat preken is. 't Mes sneed diep in 't domineesvlees. Dat deed soms best zeer. Maar ja, zachte heelmeesters maken nou eenmaal stinkende wonden. Twee dagen lang ging het over preken. Maar dat begreep u al. Wat werd er bij tijden gezucht en gesteund onder de hanenbalken van het rieten dak van 'De Bron' in Dalfsen; een evangelisch gewelf waaronder meestentijds 'amens en 'halleluja's klinken. Nee, 't is niet zo dat die lofprijzingen ganselijk ontbraken, maar op sommige momenten leek het erop alsof preken slechts kale armoe en doffe ellende is. Hoe bereik je je hoorders, voor zover je nog hoorders hebt? Veel kerkgangers impliceert immers niet altijd veel volk? En als ze horen, verstaan ze je dan ook? De Boodschap natuurlijk, maar ook jou? Vragen te over.

Ontdekkend was de vraag van een van de inleiders: 'Geloven wij zelf de Boodschap die wij brengen? ' Voorzeker geen vraag waarop zonder nadere bezinning een 'ja, ik van ganser harte!' volgt. Ook daarin gaan genade en gratie hand in hand. Van Hogerhand! Een denkvraag, die slechts in de stilte voor het Aangezicht Gods valt te beantwoorden.

Het begrip 'vertaalslag' bleek die dagen een kernwoord. We redden het niet met onze geestelijke slogans en oude termen. Woorden moeten zaken worden, zonder dat de woorden verzakelijken. We halen het bij lange niet met wat popularisme en waterdunne eigentijdsheid. In de heilige dienst van het Woord hebben mensen van vlees en bloed de woorden Gods te horen in hun eigen 'dialektos' (Hand. 2 : 8). De tongentaai die de Geest na Pinksteren ons leert spreken en verwoorden, is geen geheimtaal voor ingewijden en doorgeleiden, maar het dialect, de eigen tongval van de mens van deze tijd en cultuur. Een taal voor mensen die veeleer ingeleid en ingewijd zijn in de klanken en begrippen van de hedonistische sfeer van genot en geneugte, van hebben en houden. De heilige taal van de Geest mag landen in de tastbare leef-, denk- en voel wereld van de postmoderne mens. Het Woord van hoge komaf mag gestalte krijgen in het concrete taalveld waarin de denkende en sprekende mens weidt en graast. Een (taal)veld dat vaak kaler en weerbarstiger blijkt dan ons lief is. Deze mens moet evenzeer met de Heilige verzoend worden als al die anderen die zich in verleden tijden in andere woorden en frasen uitten. De basale nood waarin elk en ieder zich van nature bevindt is tot op de dag van vandaag niet geringer. 'Dood in zonden en misdaden.' Dat zei de apostel toen. Dat zegt de Geest nu. Dat is niet niks. Wie dat zelf beseft, doorvoelt en doorleeft, kan zich niet langer op de been houden met de stelling: Ach 't is allemaal vijandschap!' Wie de aversie en tegenstand tegen God en Zijn Woord in eigen ziel en leven ontdekte, huivert bij de gedachte dat mensen verloren kunnen gaan omdat jij bang was om voor een. onheilige en ongeschoolde 'Galilese dialectspreker' versleten te worden.

Echter - en laat de 'halleluja's' nu maar klinken! - ons is het Evangelie toevertrouwd! Ter hand gesteld en in de mond gelegd. Door Hem, die wij onze Zender noemen. Ook al ben ik dan door de bril van de communicatiewetenschapper 'de zender', ten principale ben ik 'een ontvanger'.

Alweer; één en al oor! Martinus Nijhoff had gelijk: Ieder blijven Gods woorden vreemd, zo hij ze niet van God Zelf verneemt'. Telkens weer ontvangen wij dat wonderlijke Evangelie, dat naar het woord van Paulus, een kracht Gods tot zaligheid is voor ieder die gelooft (Rom. 1 : 16). 'Dynamis' heet en heeft het Evangelie. Dat zegt de brontaal van de Schrift en daar houden wij ons aan. Tot de jongste dag. De eigen aard van deze hoge Boodschap is zijn zeggingskracht. Omdat hij bij God vandaan komt. Totaal en volledig! Dat wekt moed en schept vertrouwen voor allen die zich elke zondag naar de zaaivelden begeven om met guUe hand het zaad van het Evangelie te strooien. Het levenwekkende Woord mag royaal gezaaid worden, maar wie slechts met lege woorden strooit, vermorst het!

Maar als ik nu geen fiducie meer heb in de levenwekkende kracht van het Evangeliewoord? Ach, laat ik dan mijn toga of preekjas maar van de hand doen en er op slag mee ophouden. Immers, hoe we het ook wenden of keren, wij redden het niet met onze bij tijden voorspelbare dogmatistische predikaties. Wij maken het niet met onze populaire en op maat gesneden modernistische preekjes. Nochtans, dat is, op hoop tegen hoop, geloven en belijden we dat de HEERE redt, omdat Hij het maakt. Hij zal het maken vanwege Zijn Woord dat vol is van Geest en kracht. 'Betoning des Geestes en der kracht' (1 Kor. 2 : 4) is geen dominees-eigenschap of menselijke deugd. Geen habitus of bezit, maar steeds opnieuw is zij gave die ons door de Geest vanuit de schatkamer van het Woord gewordt en toevalt. Niet toevallig, maar heilig en soeverein. En steeds weer vanwege Zijn belofte!

Dr. D. M. Lloyd-Jones spreekt ons na zijn heengaan toe: 'Zoek deze kracht, verwacht deze kracht, verlang naar deze kracht; en wanneer die kracht komt, geef u dan over aan Hem. Verzet u zich er niet tegen. Vergeet zo nodig uw hele preek. Laat Hem u losmaken. Laat Hem Zijn kracht in u en door u openbaren. (...) Hij is nog steeds machtig om te doen 'meer dan overvloedig, boven al wat wij bidden of denken'.'

Niet onze preekjes vol dynamiek, spitsvondigheid en overredingskracht, maar de Goede Boodschap boordevol heerlijke en heilzame 'dynamis' geeft ons hoop en vertrouwen. We blijven preken, hoe dwaas en dwars ook, omdat ook vandaag het geloof uit het gehoor is en het gehoor door het Woords Gods. 't Is niet anders, daarom willen, kunnen en mogen we niet anders.

Terwijl de inleiders hun kyrie en gloria's zongen, keek ik vanuit 'De Bron' uit over de Vecht. De rivier was volkomen buiten haar oevers getreden. Een ongehoorde waterstand! Een niet te stuiten stroom bedekte de omliggende akkers en weiden. Al overpeinzend haakte een woord uit het Woord: De rivier Gods is vol water' (Ps. 65 : 10). Zo is het. Zo zal het zijn. Vandaag en morgen. Zondag aan zondag mogen we het uitzeggen en uitzingen dat de bronwei van Gods genade nog niet is uitgedroogd. Niet het dreigende, wassende water dat ons meedogenloos mee'sleurt en verslindt, maar het water van de Geest dat ons heilzaam weekt en schoont. Ondanks dorheid en schraalheid zingen we het de gemeente en onszelf voor, op de toonhoogte van het Woord in het 'dialektos' van vandaag:

De Godsrivier doet G' overvloeien en op 't bereide land het nuttig koren welig groeien.

Thuisgekomen pakte ik het boekje van wijlen • prof. H. Jonker weer eens uit mijn boekenkast, 'k Had aan de titel al genoeg; een preekje van één zin. 'En toch preken...!' Waarom? Omdat de rivier Gods vol water is! Opnieuw trok ik mijn toga aan. En... ik preekte! Het bronwater welde op. 't Werd een natte zondag en buiten scheen de zon...!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen