De eenvoud van de verkondiging

'Predicatio verbi Dei est verbum Dei', deze gevleugelde woorden uit de Confessie Helvetica Posterior (1566) vormen een geloofsbelijdenis. We geloven dat de Heilige Geest door middel van de eenvoud van de verkondiging grote dingen doet. De eenvoud van de verkondiging! Want ze voltrekt zich door een 'mensje uit het stof verrezen' (Calvijn) op het terrein van de communicatie.

Zondag aan zondag weten we ons geroepen de gemeente Gods heil te verkondigen. Als Verbi Divini Minister gaan we de gemeente voor in het openen van de Schrift. Daarmee is gezegd dat het hier niet gaat om een voornemen dat bij ons begon en gaven waarover wij de beschikking hebben. We weten ons geraakt en geroepen door God en staan daarom op de kansel. 'Wee mij als ik het Evangelie niet verkondig', schreef Paulus.

We staan er in vreze en beven, onze knieën knikken dikwijls.

We staan er in verwachting en hoop. We verkondigen de woorden Gods in een heilige verwachting, in een vast, maar even zo vaak aangevochten geloof dat God Zelf daarin werkzaam is door Zijn Heilige Geest.

Naar een bekend woord van Calvijn, staat bij God niets zo hoog aangeschreven als de prediking van het Evangelie. Dat is Zijn rijk, daardoor wil Hij in deze wereld regeren. Want het onderwijs in de leer van het Evangelie is het enige middel waardoor de mensen tot de zaligheid worden geleid. Daarom is voor ons een voortdurende bezinning op de verkondiging van het Woord van groot belang. In dat kader ontmoeten wij elkaar hier deze twee dagen.

Het is een moment van bezinning op het handwerk van de verkondiging.

Tekst

ledere week bezinnen wij ons op het tekstwoord dat we de gemeente willen verkondigen. We buigen ons er over, we bidden, we luisteren net zolang totdat ons de boodschap van de tekst helder wordt. Het goud voor ons flonkert. Maar dan komen we voor de vragen naar de overdracht, de. vragen naar de communicatie. Hoe zal de schaal van mijn woorden een zilveren schaal zijn, om daarmee het goud niet te verdonkeren, maar het des te meer te laten flonkeren. Bedoelde Paulus dat ook niet toen hij schreef dat hij de joden een jood werd. Dat Hij de zwakken een zwakke werd, degenen die onder de wet zijn als onder de wet zijnde, degenen die zonder de wet zijn, werd als zonder de wet, om hen allen voor Christus te winnen. In dat heilige spanningsveld staan we keer op keer.

God spreekt door en in mensenwoorden. Hij komt altijd in nederigheid. Gods Zoon werd mens! Hij kwam zachtmoedig, rijdend op een ezel, geen gedaante noch heerlijkheid. Zo is het in de verkondiging nog. De weg van de Heilige Geest naar het mensenhart is de weg van de dwaasheid, de eenvoud van de verkondiging. En omdat de Heilige Geest deze weg van de communicatie verkiest, de weg van mensenwoorden, daarom ben ik er als dienaar van het Woord ook helemaal bij betrokken. Dat geeft aan de voorbereiding en aan de prediking zelf een heilige spanning. Dat is ook de ruimte van uw en mijn persoonlijke meditatie, de ruimte voor ons persoonlijk gebed. Voorbereiden doe je niet zomaar, zakelijk, technisch. Is doorademend van meditatie, van gebed om wijsheid, inzicht, duidelijkheid om Gods boodschap te vertolken, voor de mens van nu.

We geloven, we belijden dat de prediking van het Woord van God zelf Gods Woord is, maar dat legt op ons juist een heilige verplichting een man van gebod te zijn om het werk van de Heilige Geest.

Overdracht

Het is een vreugde en tegelijk een werkelijke en wekelijkse worsteling het heil uit te dragen. De boodschap over te dragen, Gods woorden zo te vertolken dat ze landen in het levensbereik van onze hoorders. We hunkeren er toch naar dat mensen echt worden gegrepen diep in hun bestaan en als zondaar voor God worden ontdekt. We verlangen mensen met een roep om genade in hun hart, op hun lippen tot God te leiden. Daarom citeert het formulier tot bevestiging van dienaren van het Woord Paulus in de 2e Korinthebrief: 'al deze dingen zijn uit God, Die ons met Zichzelf verzoend heeft door Jezus Christus en ons de bediening van de verzoening gegeven heeft. Want God was in Christus de wereld met Zichzelf verzoenend, hun zonden hun niet toerekenend, en heeft het woord van de verzoening in ons gelegd. Zo zijn wij dan gezanten van Christus' wege, alsof God door ons bade; wij bidden van Christus' wege laat u met God verzoenen'. Maar de Heere voedt ook de schapen van Zijn kudde ook met het Woord van recht en genade, van Christus' volkomen heil. Hij openbaart ons de volheid van Christus' heil voor het leven met Hem, het nieuwe leven. Hij wil ons helemaal voor Hem, met alle vezels van ons bestaan: de heiliging van ons leven. En het is toch ook uw verlangen, broeders, dat mensen op deze wijze uit Christus leven en wandelen met Hem. En zo missionair bewogen anderen tot de Heere verlangen-te leiden.

En omdat we geroepen zijn deze grote daden en heerlijke beloften van God te communiceren is het van groot belang hoe wij dat doen. De inspiratie van de Heilige Geest in de voorbereiding sluit onze transpiratie niet uit, maar in. In de bezinning op het geheim van de dienst van het Woord gaat het op deze wijze niet om een antropologische insteek. Dit is volstrekt theologisch. God is de Eerste, het gaat over Zijn Woord en Hij Zelf zoekt de weg naar ons hart. Hij brengt de duisternis aan het licht! Hij confronteert me met de diepte van mijn verzet. Hij open-baart me mijn zonde en schuld voor Hem.

Bovendien het heil komt uit Hem, is door Hem verworven, wordt door Hem toegeëigend. Hij handelde in de feiten van het heil en handelt in de uitdeling van het heil. In deze laatste, pneumatologische dimensie is de dienaar van het Woord volstrekt betrokken!

God gebruikt het wonder van de taal om Zijn heilgeheim niet geheim te houden maar te open-baren! Dat betekent ondertussen dat de verkondiging van Gods openbaring ook wezenlijk verstaanbaar zal moeten zijn, landen moet in het leven van mensen. Daarom bezinnen we ons op de vragen naar de communicatie, de vragen naar de overdracht, de vragen naar de landing van het Woord in ons mensenleven.

Nood

Meer dan eens gebruikten wij de stelling: 'de nood van de kerk is de nood van de prediking'. Maar die nood is niet alleen buiten onze kring, ook onder ons, bij jongeren en bij ouderen. Is onder ons de diepe existentiële roep om genade uit een gebroken hart, de worsteling om gerechtvaardigd te worden door het geloof, de heilige vreugde in God om de vergeving van de zonden, het nieuwe leven in heiligheid en reinheid voor God, aanwezig in haar wezenlijke, bijbelse waarde. Laat ik u twee titels van boekjes noemen en het probleem is meteen geschetst: 'Gebeurt er nog iets? ' en 'Wat mankeert er tegenwoordig aan de prediking? ' Reden te over om met elkaar ons op de prediking te bezinnen, omdat de nood van de kerk, de nood van de gemeente, de nood van onze tijdgenoten ons als dienaren van het Woord wezenlijk ter harte gaat, als de liefde van Christus ons hart vervult.

Een blijvende bezinning op de inhoud van de verkondiging is daarom geboden. Gereformeerde, bijbelse prediking heeft een aantal duidelijke kenmerken en steeds opnieuw is het voor ons de vraag of ze voldoende doorklinken. Het Woord van God doodt en maakt levend, het veroordeelt en maakt vrij, het werpt neer en richt op, het open-baart en be-dekt, het is vol van Gods wet en vol van Gods Evangelie, kortom het getuigt van de ene, die tegelijk de enige Naam is onder de hemel waardoor wij zalig worden. En ze getuigt van en deelt uit van de volheid die er in Hem is. Zonder enige twijfel gaat het daarom dat de bazuin een helder en zuiver geluid vertolkt. Maar dat betekent niet dat we ons over de vorm, de wijze waarop, de communicatie, de overdracht niet zouden moeten buigen. Wie oude homiletieken bekijkt, ziet dat deze vragen ook daar besproken worden. Ik beperk me alleen tot het onder ons vertrouwde voorbeeld van Hoekstra (Gereformeerde Homiletiek). Wat denkt u van de volgende hoofdstukken: Homiletiek en rhetorica, Homiletiek en psychologie; Taal en stijl; De voordracht.

Nee, we lossen de nood van kerk en prediking niet op door goede en optimale communicatie. Onze hoop en verwachting is op God, ons gebed, onze roep is tot Hem, Die de doden levend maakt. Die Zijn Kerk door de dood naar het leven brengt, door de nacht naar de nieuwe morgen van Zijn genade en ontferming.

Vorm en inhoud

Omdat de almachtige God zulke grote dingen doet door de eenvoud van de verkondiging, bezinnen wij ons op de inhoud én op de vorm. Om vruchtbaar in Zijn dienst te mogen werken. Daarvoor zijn we hier, daar willen we ons op concentreren. Niet om elkaar te ontmoedigen. Niet om tegen elkaar te zeggen hoe 't allemaal niet moet. Dat is gemakkelijk. Dat weten we vaak heel precies als het over een ander gaat. Zo zitten wij als dienaren van het Woord helaas vaak in elkaar. Dan zijn we echter meer dienaar van onszelf dan van het Woord. We zoeken naar toerustingsmomenten, bemoedigingsmomenten, om met nieuwe moed verder te gaan. In de preek van straks, in de referaten, de onderlinge ontmoetingsmomenten met elkaar kan dat liggen. We zouden elkaar dan ook moeten beloven alle SoW-vragen deze dagen te laten rusten. Van hoe wezenlijk belang de kerkelijke vragen ook zijn, vandaag en morgen houden we ons met de eerste opdracht van een dienaar van het Woord bezig: 'Predikt het Evangelie'. Met het oog op de momenten van bemoediging hebben we ook bewust echte ruimte gereserveerd voor dagsluiting en dagopening. Dat zijn ook momenten van gebed, waarin we onze verlegenheid en afhankelijkheid, onze tekorten en zonden in verootmoediging voor de Heere brengen. Momenten waarin we samen bidden om door Gods Geest te worden toegerust. Daarom zullen we ook ieder dagdeel hier, c.q. elk referaat beginnen met het uitspreken van een kort gebed.

Degenen die hun medewerking hebben toegezegd willen wij nu reeds daar hartelijk dank voor zeggen. We waren blij met uw spontane toezegging. We hopen dat uw bijdrage voor ons allen uitermate vruchtbaar zal zijn. Eén bijdrage noem ik even apart, nl. die van prof. dr. De Reuver. We weten van elkaar dat u er tegen opzag. Hoe moet dat precies: een prediking hier en dat voor zo'n kritisch volkje. Wij waarderen uw kwetsbare opstelling uitermate en bidd.en u Gods genade toe.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen