Globaal bekeken

In het laatste nummer van CHN-Magazine (Christelijke Hospices Nederland) stond het volgende over 'De ontwikkeling in de pijnbestrijding'.

'In 1772 ontdekte de scheikundige Priestly een gas dat, wanneer men deze inademde, vrolijk maakte en enigszins verdovend werkte. Niemand dacht eraan om dit middel te gebruiken voor pijnstilling. Integendeel, het werd gebruikt om er feestjes mee op te luisteren!

De Franse legerchirurg Larrey, die onder Napoleon diende, zag echter wel in dat het gas een pijnstillende werking had. Hij wilde het graag als middel bij zijn operaties gebruiken. Helaas, de Académie de Medicine weigerde. Ether, dat inmiddels ook ontdekt was, mocht eveneens niet gebruikt worden.

In 1799 nam de scheikundige Davy proeven met het gas. Hij stelde vast dat men er inderdaad licht in het hoofd en vrolijk van wordt. Daarom noemde hij het gas lachgas. In Amerika had dit gas veel succes. Allerhande kwakzalvers lieten hun publiek ermee kennismaken.

Pas later ontdekte men dat het lachgas ook slaapverwekkend kan zijn. Het was de Amerikaan Colt, de uitvinder van het pistool, die deze bijwerking ontdekte. In die tijd was hij impresario van een rondreizend circus. Hij liet een aantal indianen het gas inademen, zodat ze de

meest potsierlijke l< rijgsdansen zouden uitvoeren. Dat zou geweldig vermakelijk voor het publiek zijn! Wat een teleurstelling toen al de indianen pardoes in slaap vielen! De hele voorstelling was mislukt!

Een andere kwakzalver, Colton, maakte de vrolijkmakende werking van het lachgas ongedaan. Hij gebruikte het gas vooral als slaapmiddel. Bij een van Coltons voorstellingen, op 10 december 1844, kwam een jongen die het lachgas inademde raar ten val. Hij verwondde zich daarbij, maar de jongen had absoluut geen pijn.

Tandarts Wells, die bij deze voorstelling aanwezig was, trok direct zijn concl^isies. Hij deed enkele experimenten en - inderdaad - lachgas had een verdovende werking! Wells liet daarop z'n kies uittrekken, nadat hij aan Coltons flesje met lachgas geroken had. Onmiddellijk viel zijn hoofd achterover Collega Riggs trok de kies eruit, zonder dat Wells maar iets voelde. Toen Wells bijkwam, sprak hij plechtig: "Een nieuw tijdperk in het trekken van kiezen".'

In het Contactblad van de afdeling van de Gereformeerde Bond in Amsterdam schrijft G. J. Borger het volgende over 'De kerstboom'.

'(...) Ook in onze streken was de kerstboom geen oud of heidens volksgebruik. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw werd de gewoonte om met Kerst een boom te versieren in ons land geïmporteerd. Omstreeks 1900 trof men de kerstboom alleen nog maar in de huizen van de meer gegoede lieden in de verstedelijkte gebieden en bij Duitse immigranten. Naar verluidt zijn het vooral de Duitse dienstboden geweest die ervoor gezorgd hebben dat het gebruik om rond het kerstfeest een met lichtjes versierde sparrenboom in de huiskamer te plaatsen in ons land ingang heeft gevonden. In de eerste decennia van deze eeuw was in veel Nederlandse huishoudens een Duitse dienstbode werkzaam. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de kerstboom in die tijd snel populair is geworden. In de jaren 1930 was de kerstboom in bijna heel ons land een bekende verschijning.

Met heidendom heeft dat allemaal dus niet zoveel te maken, of het zou het moderne heidendom moeten zijn. De modernisering van de samenleving was in Duitsland in de 19e eeuw niet alleen gepaard gegaan met een opbloei van welvaart en wetenschap, maar had ook geleid tot een zeer kritische houding ten opzichte van de godsdienst in het algemeen en religieuze verschijnselen in het bijzonder Naarmate de eeuw voortschreed, werd in de geleerde wereld de weerstand tegen het christendom steeds groter. De dienstmeisjes zullen deze levenshouding niet uit Duitsland hebben meegenomen, maar het was wel de tijd van German ia docet (Duitsland leert)! In de 19e eeuw was de Duitse wetenschap toonaangevend in Europa en daarmee in de wereld.

Waarschijnlijk heeft men in de eerste decennia van deze eeuw in orthodoxe kring twee zaken met elkaar in verband gebracht die niets met elkaar te maken hadden. Enerzijds was er het nieuwe verschijnsel van de uit Duitsland afkomstige kerstboom en anderzijds was er de eveneens uit Duitsland afkomstige twijfel aan de geloofwaardigheid van het Evangelie en de betrouwbaarheid van de Bijbel. Haarscherp heeft men toen aangevoeld dat het op de voorgrond plaatsen van de kerstboom bij velen samenhing met de behoefte om het Kerstkind naar de achtergrond te dringen. Dat men tussen beide verschijnselen een verband heeft gelegd, is dus ongegrond maar wel begrijpelijk.'

Naar aanleiding van het bericht in deze kolommen op 3 december II. aangaande de watersnoodramp in Oekraïne, ontvingen we bijgaand 'mooi verhaal uit Roemenië' van ds. K. F. W. Borsje te Vriezenveen:

'Ds. Brassai Zsombor, predikant in Cuiesd, een dorp nabij Titgu Mures in Roemenië stuurde mij het volgende verhaal, dat ik graag - uiteraard vertaald - aan u doorgeef.

"Misschien heeft u op de tv de zeer grote overstromingen gezien in het zuiden van Oekraïne en het noorden van Roemenië. De bevolking van Centraal-en Oost-Europa is geschokt door de uitermate moeilijke situatie van de getroffen bevolking aldaar Dagelijks passeren vrachtwagens de grens van Oekraïne met hulp voor mensen zonder kleding, voedsel en huizen. Speciaal Hongaarse mensen worden aangezet hun volksgenoten in andere landen te helpen. Afgelopen zondag vroeg een van de diakenen van de gemeente van Harco (een van de gemeenten van deze dominee, KFWB) mij in de kerk van Harco af te kondigen, dat de diakenen van Harco een hulpactie voor Oekraïne gestart waren. Ik was werkelijk onder de indruk en vroeg hem hoe het mogelijk was dat ze een hulpactie wilden starten, daar de bevolking van Harco zelf zeer arm is. Zijn antwoord was: 'Dominee, het is waar, dat wij zeer arm zijn, maar nu zien we dat er mensen zijn, die grotere problemen hebben dan wij! Ik dacht dat als wij zo blij mogen zijn met de ondersteuningen uit Vriezenveen, wij verplicht zijn anderen in groter nood dan wij te helpen, als een teken van dankbaarheid voor de hulp, die wij uit Nederland krijgen'."

Dus is dat kleine dorp een actie gestart om de bevolking van Oekraïne te helpen. Ik denk, dat jullie in Vriezenveen blij mogen zijn, dat jullie hulp ook op een geestelijke manier verstaan wordt!

God zegene u!'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen