Waar de kerk mee staat of valt

In de geloofsbelijdenis van Athanasius wordt van de kerk aan alle plaatsen en van alle tijden beleden: 'Daarom zo iemand zalig wil worden, die moet aldus van de Drievuldigheid geloven' (28)... 'Zo is dan het rechte geloof dat wij geloven en belijden dat onze Heere Jezus Christus, Gods Zoon, God en mens is' (30)... 'Dit is het algemeen geloof, hetwelk, indien iemand het niet getrouw en vast gelooft, die zal niet kunnen zalig worden' (44).

Het zijn woorden die er niet om liegen. De kerk staat op dit fundament. Laat de kerk dit fundament los, dan valt de kerk. Ze valt uiteen en daarin omver. En zo valt ze in de handenl van de wereld. De kerk wordt verzwolgen door de wereld. En de wereld wordt er grauwer en triester door, want de kerk, ! die echt fleur en kleur en geur aan de wereld geeft, is niet meer. Waar het unieke van de God van Israël als de Drie-enige God wordt prijsgegeven, daar is het unieke van de kerk verdwenen, doch wordt teïgelijk de wereld aan haar vreselijk lot overgelaten.

Vanuit de Reformatie van Luther en Calvijn wordt nogal eens gesteld dat de kerk staat of valt met de leer van de rechtvaardiging van de goddeloze. Anderen verbinden dit met de leer van de opstanding van Christus op de paasmorgen, waar Hij het driekoppige monster van de dood heeft overwonnen. En het is allemaal ook volkomen terecht. Hiermee staat of valt de kerk inderdaad..

En toch moeten we nog dieper spitten. Want achter de leer van de rechtvaardiging van de goddeloze en de opstanding van Christus, staat de leer van de Drie-eenheid van God, zoals verwoord in de oude kerk. Daarom is de Reformatie van de zestiende eeuw, onder met name Luther en Calvijn, ook een uitermate katholiek gebeuren geweest namelijk een teruggrijpen op het belijden van de kerk der eeuwen. Het sloot immers haarfijn aan bij en volgde volstrekt consequent uit de leer van de Drieeenheid van God zoals beleden op grond van de Heilige Schrift.

De leer van de Drie-eenheid van God wil in haar toespitsing namelijk datgene verwoorden wat de kerk doet verschillen van alle andere godsdiensten waar ook ter wereld. Alle andere godsdiensten kennen een verlossingsleer waarin de mens zichzelf moet verlossen, hetzij voor honderd procent, hetzij voor een gedeelte. De kerk echter staat op de eenzame hoogte waarin ze elke vorm van zelfverlossing afwijst en huizenhoog vasthoudt aan de bijbelse leer dat alleen God ons verlossen kan.

Daarom belijdt de kerk de verlossing van zonde en verlorenheid door God de Vader in Zijn verkiezende liefde, door God de Zoon in Zijn verlossende arbeid als het vleesgeworden Woord en door God de Heilige Geest in Zijn herscheppend werk via het woord van de Bijbel.

En hiermee belijdt de kerk onze totale verlorenheid door de zonde. De kerk belijdt aldus dat de zonde ons zozeer lam heeft geslagen dat wij op geen enkele manier onszelf kunnen verlossen door enige prestatie van goede werken of rituele handeling.

De leer van de Drie-eenheid van God sluit dan ook naadloos aan bij de leer van onze totale verdorvenheid door de zonde. Beide verhouden zich tot elkaar als hol en bol. God Zelf moet er voor honderd procent aan te pas komen. We zitten zozeer vastgezogen in het moeras van zonde en verlorenheid dat we ons op geen enkele wijze via onze eigen haren uit dat moeras kunnen omhoogtrekken en verlossen.

Om verlost te worden hebben we God Zelf driemaal nodig. We hebben Hem nodig als God de Vader Die in Zijn verkiezende liefde het initiatief neemt.
We hebben Hem nodig als God de Zoon Die als het vleesgeworden Woord in onze plaats onze zonde verzoende, onze schuld betaalde, onze vloek en straf (weg)droeg en daarmee Gods gerechtigheid geheel rechtovereind hield.
En we hebben Hem nodig als God de Heilige Geest Die in Zijn herscheppende werk ons oren geeft om naar de stem van de goede Herder te horen, ogen om op Hem te zien, voeten om naar Hem toe te gaan, (geloofs)handen om Hem aan te grijpen, en een hart om Hem in liefde te omsluiten.

Daarom is er in de oude kerk een strijd op 'leven en dood' gestreden ten aanzien van de leer der Drie-eenheid Gods. Met name mogen hier Athanasius en Augustinus met grote dankbaarheid genoemd worden als door God Zelf aan de kerk gegeven om de goede strijd te strijden en de overwinning te behalen. Men besefte dat het ging om zaken waarmee de kerk als lichaam van Christus werkelijk staat of valt. De zuivere leer der zaligheid stond op het spel.

Al hebben ook andere dingen meegespeeld. Allereerst ging het toch wel om het schriftgetuigenis zelf. Om dat zuiver te vertolken. Immers, zowel het Oude als het Nieuwe Testament leren beide dat God Drie-enig is. Het Oude Testament doet het wat terughoudender dan het Nieuwe Testament. Doch in beide openbaart God Zichzelf als Drie-enig.

En dat heeft de kerk willen naspreken. En daarmee heeft de kerk willen belijden dat God volgens Zijn eigen openbaring van eeuwigheid Drie is en tegelijk Eén.

Dat onze menselijke logica hierop stuk breekt, tekent des te meer de grootheid van God die door ons kleine mensen niet adequaat is te verwoorden. Ook de leer van de Drie-eenheid is meer een verlegen stamelen dan een cijferachtig verwoorden. Ondertussen is het voor de 'logica' van het geloof het meest heerlijke wat er bestaat. Want dat God Drie-enig is dat garandeert onze redding uit de verlorenheid der zonde. Het garandeert dat God uit Zichzelf kan treden als God de Zoon om af te dalen tot onze loskoping en als God de Heilige Geest om uitgestort te worden tot onze levendmaking.

Waar de leer van de Drie-eenheid wordt verkwanseld, daar zijn 'alle godsdiensten gelijk'. Jezus is enkel een goed mens en een voortreffelijk profeet. Het onkruid van het syncretisme (= vermenging van godsdiensten) met b.v. het joodse geloof en de islam kan welig groeien.

Bovendien zal het heidendom de pan gaan uitrijzen. Juist de leer van de Drie-eenheid van God stelt het God-zijn van God veilig en bewaart voor terugval in het heidendom en in samenhang daarmee voor versies van de ware humaniteit.

Wat we meer dan ooit nodig hebben in de kerk vandaag is de krachtige bediening van de Heilige Geest Die mensen aangrijpt en maakt tot instrumenten van God. Want 'de natuurlijke mens verstaat niet de dingen die van de Geest van God zijn'. Noodzaak is dat meer dan ooit van ons gaat gelden 'dat wij hebben ontvangen de Geest Die uit God is, opdat wij zouden weten de dingen die ons van God geschonken zijn'. Immers, 'niemand weet hetgeen van God is dan de Geest van God' (1 Kor. 2:11, 12 en 14).

Aan de ene kant geloven we vast en zeker dat de kerk nooit te gronde zal gaan. God Zelf zal haar in stand houden. Aan de andere kant kunnen wij mensen kerkverwoestend bezig zijn, wanneer we de fundamenten kapotmaken. Daarom is het zaak om uit alle kracht te staan voor de leer der Drie-eenheid Gods en alle ketterij onvervaard te weerstaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen