Boekbespreking

De vraag naar de zin van het leven is een vraag die zowel christenen als niet-christenen bezighoudt. Met name wanneer mensen geconfronteerd worden met lijden en dood, wordt die vraag vaak ineens urgent. Wie wel eens een begrafenis heeft bijgewoond van iemand die uitgesproken ongelovig was, of wiens nabestaanden dat waren, zal zich veelal de triestheid en uitzichtloosheid ervan herinneren. Wat is er voor troost als er geen hoop is op het eeuwige leven en als er ook verder geen steun gezocht wordt in het geloof? Wat is de zin van het leven als je van mening bent dat het gewoon stukbreekt op de eindigheid van het bestaan?

Dr. Sarot bespreekt dit soort vragen in zijn boek over 'het goede leven onder een goed leven verstaat hij een zinvol leven, een leven dat werkelijk de moeite waard is. Wanneer kunnen we zeggen dat een mens zo'n leven geleid heeft? Sarot stelt een wijsgerig-theologisch onderzoek naar antwoorden die vanuit verschillende levensbeschouwingen gegeven worden op die vraag. Zijn onderzoek is wijsgerig in die zin, dat hij probeert om niet vanuit zijn eigen (christelijke) perspectief te redeneren, maar zo open en objectief mogelijk recht te doen aan de wijze waarop ook in seculiere levensbeschouwingen de zinvraag beantwoord wordt. Zijn onderzoek is theologisch in die zin, dat Sarot ook theologische posities, die in de christelijke traditie zijn en worden ingenomen, serieus en zorgvuldig bestudeert en overweegt. Zelden treft men boeken aan die zo breed en open recht proberen te doen aan zoveel diverse stemmen die over een bepaald onderwerp gehoord worden.

Pas in het laatste hoofdstuk stelt Sarot op een bescheiden maar toch wel overtuigde wijze zijn eigen levensovertuiging aan de orde: het goede leven bestaat in een relatie met God, en in het verlengde daarvan, met andere mensen. 'Zonder God geen leven', zo valt hij een kernachtige uitspraak van H. W. de Knijff bij (186). Dat wil niet zeggen dat de auteur in de rest van het boek alleen maar beschrijvend te werk gaat. Integendeel, telkens toetst hij de door hem besproken visies op de zin van het leven aan de vraag hoe zij zich houden als het er werkelijk op aan komt, dus als zij geconfronteerd worden met lijden, dood en kwaad. Wat heb je aan je geloof of levensovertuiging als je door het kwaad getroffen wordt - dat is de spannende vraag die als een rode draad door dit boek heen loopt. Daarbij blijkt dat levensbeschouwingen, die de zin van het leven in relationele termen verstaan, het een en ander voor hebben op levensbeschouwingen die dat niet doen.

Om precies te zijn bespreekt Sarot drie 'modellen' van het goede leven, nl. het subjectieve (ik bepaal zélf wat ik een zinvol leven vind), het objectieve (de norm voor wat een zinvol leven is ligt buiten mij) en het intersubjectieve (het goede leven is gelegen in een relatie met anderen/de Ander). Uitvoerig beschrijft hij zowel antiek-filosofische achtergronden als hedendaagse vertolkingen van deze drie zingevingsmodellen. Uiteindelijk kiest hij dan voor een variant van het laatste model, waarbinnen hij echter de waarheidsmomenten uit de alternatieven ook een plaats geeft. Het geheel wordt gepresenteerd in een heldere, plezierige schrijftrant die samenhangt met de didactische achtergrond van het boek (colleges aan de theologische faculteit te Utrecht en elders).

Theologische vragen zouden o.m. te stellen zijn bij de keuze-bij-voorbaat om het kwaad als tragiek op te vatten (dit lijkt me niet 'neutraal') en bij de van huis uit typisch rooms-katholieke genadeleer die de auteur vertegenwoordigt (Gods genade meer als aanvulling en hulp dan als bron van radicale vernieuwing). Kwetsbaar maakt Sarot zich verder door zijn methode, waarbij het geloof zoals gezegd pas in het laatste hoofdstuk ingevoerd wordt. Was de lezer niet meer in het geding betrokken wanneer dit van meet af aan was gebeurd? Dit soort vragen nemen niet weg, dat we hier met een boeiende en uiterst leerzame studie te maken hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen