Globaal bekeken

Een lezer ontdekte een gedicht uit 1855, waarin alle dertig Amsterdamse hervormde dominees van die dagen een plaats hadden. Het gedicht is curieus genoeg om het hier op te nemen. Voor de namen van de predikanten verwijst de lezer naar R. B. Everhuis, 'Ook dat was Amsterdam' (deel 5, pag. 380 t/m 385). Het rijm stond onder de titel 'Dertig dominé's op een hampartijtje':

De eerwaarde Broes, met roem bekend
Kreeg laatst een flinke Ham present,
Die zijn Collega's kwamen proeven
Ze is vet! sprak Dominé Ter Hoeven
Tot Wildschut, die juist naast hem zat
En reeds een stuk verorberd had.
''k Vind ze niet vetter dan een ander!'
Hernam de eerwaarde Colenbrander
En wierp met een gezwinde draai
Een stuk op 't bord van vriend Mackay
Die hunk'rend er naar zat te kijken
En wien dat stuk best scheen te lijken.
Toen nam de eerwaarde Prins het woord
En sprak: 'dat gaat niet zoo 't behoort!
'Op zulk een wijs blijft voor den leste
Slechts 't afgekloven been ten beste;
Elk dient te wachten op zijn beurt'.
'Kom!', riep Van Voorst, 'niet lang gezeurd!
Wij moeten hier elkaar niet veeteren;
Ik zal wel zorgen voor Van Meeteren!'
'Kijk! onze borden zijn reeds vol!'
'Ach!, hoe begeerlijk!', sprak nu Tol
Terwijl hij ook een schijfje pakte,
Dat spoedig door zijn keelgat zakte
Eer Brave nog, die bij hem zat
Een enkel stuk gekregen had.
Die daarom ook, en 't was met reden,
Op zijn Collega's was te onvreden
En brommend sprak tot vriend Bruinier
''t Lijkt een Studenten maaltijd hier!
Een ieder schijnt maar toe te tasten
En ik en de and'ren moeten vasten!'
'Ja, dat's helaas, de geest der eeuw!'
Hernam de eerwaarde Van der Leeuw
Die onderwijl vier groote stukken
Met zijn vork wist in te rukken,
Waarvan Collega Muntendam
De kleinste twee voor zich bekwam.
''k Moet als aandachtige beschouwer,
Verklaren', sprak Van Limburg Brouwer
'Dat op deez' gullen vriendendisch
Een zeker iets vergeten is.
Bemerkt Ge 't niet Collega Stroeve?
Ik geef het hier als raadsel proeve,
Ofschoon 'k m' in lang geen Simson heet!'
''k Wed', sprak vriend Spijker, 'dat ik 't weet
't Is iets wat men in veele preeken
Zoo hier als elders ziet ontbreken;
't Zal ongetwijfeld… mosterd zijn!'
'Kom geef mij eens een beker wijn'
Sprak Meyjes nu, 'Opdat wij klinken
En op de grijzen Gastheer drinken
Mijn keel is waarlijk reeds verdroogd!'
'De Ham is zout', hernam De Voogd,
En daarom zal een glaasje smaken,
Als wij 't maar niet te gortig maken;
Want dan was Holland wis in last
Daar 't aan geen Predikanten past
Om hier te slobb'ren als een varken!'
'Juist, juist!', sprak Dominé Van Marken
'Drink niet meer dan Gij drinken kunt'.
'Geef mij wat mosterd!', riep Brummund,
'Want de ondervinding mogt mij leeren,
Dat dit de Ham best doet verteeren,
En daarbij, 't vette walgt weldra'.
'Zoo gaat het me ook!', riep Scheltema,
'Ik kan geen Ham of kluifjes ruiken,
Als ik geen mosterd mag gebruiken'.
'Ik wel', sprak Swalue met een lach,
Terwijl hij naar vriend Sluyter zag.
'En 't vet in deze dure dagen
Zal wis maar weinig menschen plagen'.
'Dat is gesproken als een boek',
Hernam de eerwaarde Hasebroek
Terwijl hij naar de schotel tastte
En zich op 't magerst stuk vergastte
Juist nam zijn Duitschen buurman Brandt
Hem 't mosterdpotje uit de hand,
Die om zijn wakkerheid te toonen
Gegeten had voor twee personen
En stout beweerde: 'Dat die Ham
Rookersversch uit Westphalen kwam'.
'Welaan! dat ieder nog eens klinke'
Sprak opgeruimd collega Vinke
En trok daar met goed succes
De kurk van een nog volle flesch,
Waaruit Hij ras de bekers vulde.
Daarop bragt Doctor Meyboom hulde,
– Terwijl hij statig opwaarts rees
En Ham en Wijn wijsgerig prees –
'Aan de eed'len Broes, bij de Amstellaren
Reeds bijna acht en veertig jaren
Bemind, beroemd, vereerd, geacht'.
En… nauw'lijks was die toast gebragt
Of ledig waren al de glazen.
't Geen zeker niemand zal verbazen,
Wijl ieder weet, dat aan de disch
Dit bij een toast gebruik'lijk is.
Intusschen was de Ham verdwenen
Slechts hier en daar zat aan de beenen
Een enkel stukje nog van 't vel
Zoodat vriend Steenberg en Van Bell
Aan 't lager eind der disch gezeten
Alleen het hieltje konden eeten,
Waarvan men, 't liep dus eerlijk af
Broer Stricker ook zijn aandeel gaf.
Nog werd er menig glas gedronken
En blij den beker vol geschonken.
Ja 't duurde zelfs tot middernacht
Maar Eendragt bleef gestaag regeeren,
Iets zeldzaams bij geleerde Heeren!
En aan geen Staats- of kerkgeschillen
Werd voor een oogenblik gedacht.
O mochten ze vergeten blijven
Totdat we eens Achttien duizend schrijven.
Hier in ons dierbaar Amsterdam.
En Gij, Eerwaarde dertig mannen
Wilt ze onder U vooral verbannen
En… 'Welbekome U de Ham!'
November 1855.

Dezer dagen verscheen het 'volledig dichtwerk' van Guido Gezelle (uitgave Lannoo, Tielt). Daarin zijn ook opgenomen onder zijn 'Kleengedichtjes' de 'nageldeuntjes'. De bekendste daarvan is:

• Mij spreekt de blomme een tale,
mij is het kruid beleefd,
mij groet het altemale,
dat God geschapen heeft!

Hier volgen nog enkele andere:

• Vreest God, maar vriend,
weest nooit vreesachtig;
zijt kinderlijk,
nooit kinderachtig!

• Men scheert geen ei,
waarom?
't En groeit geen haarken op!

• Denkt aleer gij
doende zijt,
en doende denkt
dan nog.

• Geen zwaarder wegend kruise
als 't kruis, hoe zal 'k het heeten?
van die 't niet zeggen en durft,
of die 't niet zeggen en kan!

• Reeds jaren hert in hert
gevlochten en gebonden,
hoe scheurt het, als de band
op 't onverwachtste breekt!

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen