NPV helpt bij medisch-ethische vragen rondom levenseinde

De gezondheidszorg is in beweging. Bijna niets is meer hetzelfde als twintig jaar geleden en morgen zal het weer anders zijn. Naast verbeteringen zijn er ook veel zaken die slechter gaan. Met name het loslaten van Gods geboden brengt in de zorgsector veel veranderingen teweeg. Het menselijk leven is niet langer beschermwaardig. Aan ongewenste zwangerschappen mag voortijdig een einde worden gemaakt terwijl voor ongewenst kinderlozen soms grenzen worden overschreden. Wanneer iemand 'oud is en der dagen zat' moet de vraag om euthanasie serieus genomen worden, zo zegt men. Maar ook als iemand jong is en ondraaglijk moet lijden.
Hoe staat een christen te midden van deze vraagstukken? De Bijbel leert dat God de Schepper is van het mensenleven. Hij alleen heeft het recht het weer te nemen. Wij kunnen en moeten het slechts beschermen. Maar al zijn we nog zo recht in de leer, hoe krijgt dit in de hedendaagse gezondheidszorg handen en voeten? Het leven mag niet beëindigd worden, maar wat moeten we wel doen?

Uit de praktijk
De praktijk is vaak weerbarstig en de antwoorden zijn niet altijd klip en klaar te geven. Een paar voorbeelden om dit te verduidelijken:
• Een jonge man krijgt plotseling een hartstilstand. Met grote haast wordt hij naar een ziekenhuis gebracht. Daar blijkt dat de reanimatie die in de ambulance is toegepast is gelukt, maar de hersenbeschadiging is groot. De familie krijgt de vraag voorgelegd: wat te doen wanneer er weer een hartstilstand optreedt? Wel of niet reanimeren? Daar sta je dan. Het menselijk leven is beschermwaardig, maar wat betekent dat precies in deze concrete situatie?
• Een kankerpatiënte is in de laatste fase van haar ziekte. Ze vindt het fijn dat tot nu toe geen ziekenhuisopname nodig was. Onverwacht krijgt zij een hersenbloeding. Wat nu te doen? Halsoverkop naar het ziekenhuis of accepteren dat het einde heel dichtbij is?
• Of een veel te vroeg geboren baby. De kinderartsen zijn verdeeld of ze het kleine kindje nu wel of niet zullen opereren. Hoe zal het door de operatie heenkomen? Zal het lijden niet alleen maar worden verzwaard terwijl de vooruitzichten slecht zijn? Deze vragen brengen de ouders in grote verwarring. Wat moeten zij doen?
• Een bejaarde man heeft gezegd dat zijn leven nu wel lang genoeg is geweest. Hij weigert al het eten en drinken dat hem wordt voorgezet. Ook onder dwang krijgen de verzorgenden het niet voor elkaar hem de benodigde hoeveelheid drinken te geven. Hoe moeten zij dit aanpakken en waar kunnen de kinderen terecht met eventuele vragen?

Vraagbaak
Rondom een ziekbed kan de familie voor onmogelijke vragen komen te staan. In eerste instantie is het natuurlijk de arts die de familie uitleg moet geven: hoe luidt de diagnose en welke mogelijkheden ziet de arts om te behandelen. En wat kunnen de gevolgen zijn van die behandeling. Het zijn soms ingrijpende vragen, op het grensvlak tussen leven en dood. Tegenwoordig wordt van de patiënt en diens familie verwacht dat zij meedenken over de te nemen beslissingen. Maar arts en patiënt/familie zitten lang niet altijd op dezelfde golflengte voor wat betreft levensovertuiging en ethiek. Kortom, in de praktijk ontstond de behoefte aan een 'vraagbaak' met een christelijk uitgangspunt. Een instantie waarbij je met een gerust hart je vragen kwijt kunt als het gaat om medisch-ethische zaken rondom het levenseinde.

NPV-Consultatiepunt
De Nederlandse Patiënten Vereniging heeft een dergelijke 'vraagbaak' opgericht: het NPV-Consultatiepunt, voor medisch-ethische vragen rondom het levenseinde. Dit Consultatiepunt blijkt duidelijk in een behoefte te voorzien. Met name bij familieleden van zogenaamde wilsonbekwame patiënten.
Wilsonbekwame patiënten kunnen zelf hun wil niet of niet voldoende kenbaar maken. Als de patiënt niet zelf kan overleggen met de arts, zal een ander dat moeten doen. Bijvoorbeeld een familielid, vriend of kerkenraadslid. Deze mensen of andere naaststaanden kunnen een beroep doen op het NPV-Consultatiepunt.

Dienstverlening
De medewerkers van het NPV-Consultatiepunt willen meedenken als vragen rondom het levenseinde ontstaan. Bijvoorbeeld vragen over het staken of niet-instellen van een behandeling in de laatste levensfase. Als gesprekken met behandelaars gevoerd moeten worden kunnen de medewerkers ondersteuning bieden. Informatie en advies helpen vaak het gesprek goed in te gaan. Ook kan informatie worden verstrekt over mogelijkheden van palliatieve zorg (zorg die gericht is op de verzachting van het lijden) en terminale zorg.
In eerste instantie is het NPV-Consultatiepunt een telefonische service. Als bemiddeling en advies niet voldoende zijn, wordt er gezocht naar andere mogelijke oplossingen.
Het team bestaat met name uit ervaren verpleegkundigen en maatschappelijk werkenden. Zij ontvangen bovendien een speciale, aanvullende opleiding.
Een groot deel van de medewerkers werkt op vrijwillige basis. Indien nodig kunnen zij een beroep doen op artsen en juristen.

Bereikbaarheid
Het NPV-Consultatiepunt is altijd bereikbaar. Omdat medische vragen rondom het levenseinde soms spoedeisend zijn, is het speciale telefoonnummer 24 uur per dag bereikbaar. De beller wordt automatisch doorgeschakeld naar degene die dienst heeft. De telefonische dienstverlening is gratis. Voor schriftelijke informatie of persoonlijke begeleiding wordt na overleg een onkostenvergoeding afgesproken.

Identiteit
Het Consultatiepunt is één van de diensten van de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV). De NPV is een christelijke organisatie die uitgaat van de beschermwaardigheid van het menselijk leven. De Bijbel wordt gezien als uitgangspunt bij het zoeken naar antwoorden, adviezen en alternatieven. Dit betekent voor de NPV en daarmee voor de medewerkers van het NPV-Consultatiepunt, dat euthanasie en levensbeëindigend handelen geen optie zijn. Anderzijds is het ook niet zo dat altijd maar doorbehandeld moet worden.

In de juiste proporties
Een hoofdregel voor de NPV is: Weegt de zwaarte van de behandeling op tegen het verwachte resultaat van de behandeling. Een voorbeeld kan dit laatste misschien verduidelijken. Een kankerpatiënt is in een vergevorderd stadium van zijn ziekte. De arts vertelt dat een chemokuur in zijn situatie 10% kans heeft om aan te slaan. De kans (medisch gezien) dat de patiënt door de kuur zeer verzwakt zal raken is bijna 100%. Dit betekent dat de patiënt alle nog overgebleven weerstand zal verliezen. Met andere woorden: wanneer een chemokuur gedaan zou worden staat dit niet in de juiste proportie tot het te verwachten resultaat. Hier zal dan gekozen moeten worden deze behandeling niet te laten uitvoeren. Dit staat dan niet op gespannen voet met de beschermwaardigheid van het leven. Integendeel! Maar toch, als het een beslissing is over een dierbare, komen kansen en percentages anders te liggen. De behoefte om advies te vragen kan duidelijk naar voren komen. U bent van harte uitgenodigd met ons contact op te nemen, wanneer u onverhoopt met bedoelde vragen te maken krijgt.

Informatie NPV
Voor medisch-ethische vragen rondom het levenseinde (waar u mee te maken hebt in een concrete situatie) kunt u het NPV-Consultatiepunt bellen: tel. (0318)-547878.
Voor andere vragen of als u geïnteresseerd bent in het overige werk van de NPV kunt u bellen of schrijven met de NPV: Postbus 178, 3900 AD Veenendaal, tel. (0318)-547888, fax. (0318)-547899.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen