De Heilige Geest voor Pinksteren (3)

Actief aanwezig
Het valt op dat in het Oude Testament God juist in vaak moeilijke en hachelijke tijden van Israël actief present is door Zijn Geest! We kunnen dan vooral denken aan de bijzondere mededeling van de Geest aan mensen, die Hij bekwaamt om het volk te verlossen uit vijandelijke overmacht. We hebben het dan met name over de (grote) Richters!
Reeds in zeer oude gedeelten van het Oude Testament vinden we voorbeelden daarvan. God begiftigt met Zijn Geest op charismatische wijze. Zo horen en zien we verhaald van Othniel. De betekenis van deze naam wordt wel weergegeven met 'leeuw van God ; mijn sterkte is God'. Van de drager van deze naam, een dappere jonge man, wordt verhaald 'en de Geest des HEEREN was over hem', Richt. 3 : 10 Voor de eerste keer wordt hier melding gemaakt van een bovennatuurlijke bekrachtiging. We kunnen de woorden 'de Geest was over hem' niet zien als een geijkte standaardformule want we zullen nog andere uitdrukkingen gebezigd zien.
Een buitengewone kracht van God werd a.h.w over Othniel uitgegoten, zodat hij tot heel bijzondere dingen in staat was.
In de geschiedenis van een andere Richter, Gideon (= 'hij die neerslaat, ombouwer') wordt verteld dat 'de Geest des HEBREN Gideon aantoog' letterlijk; 'bekleedde'. Gods Geest bekleedde Zichzelf met Gideon, nam dus helemaal van hem bezit. Zo toegerust was hij ook klaar voor de immense taak die hem wachtte, (Richt. 6 : 34).
Van Jefta, wiens naam betekent 'hij opent, opening' wordt verhaald, Richt. 11 29, dat 'de Geest des HEEREN op Jefta kwam', zodat ook hij een charismatische bevrijder werd van Israël, terwijl hij anderzijds zwak, overgelovig en onvoorzichtig was.
Ten slotte wijs ik ook nog op Simson, (= 'als de zon, zonachtig, zonnekind') van wie we lezen dat 'de Geest des HEEREN hem bijwijlen begon te drijven', Richt 13 : 25 Hij ontving a.h.w. een bijzondere zalving met/van de Geest. Volgens Richt. 14 : 6 'werd de Geest vaardig over Simson'. Eigenlijk staat er 'de Geest drong in hem binnen', waardoor hij een geweldige kracht kreeg.

Extatische figuren
Naast de charismatici wordt van Gods Geest ook melding gemaakt in verband met extatische figuren, meer dan eens profeten. Ook daarvan een enkel voorbeeld. Zo lezen we in Num. 11 van de zeventig oudsten die Mozes gaan helpen, op wie Gods Geest rustte. Maar met name wordt dit van Eldad en Medad verhaald. Wenharn vergelijkt dit met de gave van de tongentaal in het Nieuwe Testament. In Num 24 : 2 wordt verhaald hoe op Bileam Gods Geest was. Velen onderstellen dat Bileam in een soort extatische trance kwam en visioenen aanschouwde die hij verwoordde.
In 1 Sam. 10 : 10 lezen we dat 'de Geest des HEEREN vaardig over Saul werd en Saul geraakte daardoor in geestvervoering.
Het Hebreeuwse werkwoord betekent 'krachtig werken in'. In 19 : 9 is het 'de boze geest des HEEREN die op hem was'. We worden daarbij terugverwezen naar 16 : 14, waar staat dat 'Gods Geest van Saul week en een boze geest van God er voor in de plaats kwam' Heel opmerkelijk is het dat ook deze boze geest afkomstig van God geacht wordt! Sommige exegeten verwijzen naar Matth. 12 : 43 – 45!
Duidelijk is dat de extase niet hét kenmerk is van ware profetie. Integendeel, vaker komt deze voor bij figuren, die zelf geen persoonlijke binding met de God Israël hebben. De ware profeten waren zelf niet – zo gebrand op extatische ervaringen. Men kan bij hen een bepaalde vrees vinden voor vermenging van wat uit de geest van de mens voortkomt met wat uit de Geest van God is. Een mach kan tenslotte ook nog een leugengeest zijn, zoals blijkt uit 1 Kon. 22 : 21 en waarvoor in de tijd na de ballingschap Zacharia heel ernstig waarschuwde, zie hoofdstuk 13 : 1 vv!

Onderscheid
In de gegeven voorbeelden zien we dat de Geest van God iemand kan aangrijpen, bezielen, zelfs bekleden, zodat hij tot buitengewone dingen in staat is, zonder dat de betreffende persoon gezien kan worden als een kind van God Denk maar aan figuren als Bileam en Saul, wier levens wel heel treurig eindigden. Nieuwtestamentisch zijn met hen personen als Judas en Demas vergelijkbaar. Maar vaak ook ontvangen gelovigen een bijzondere bediening of kracht van Gods Geest, denk aan de genoemde Richteren, waardoor zij tot Zijn eer en tot heil en redding van Israël kunnen optreden. Wij mogen daaruit enige belangrijke gevolgtrekkingen maken:
1. Ook in het Oude Testament blijkt dus dat niet overal waar sprake is van de Heilige Geest hetzelfde wordt bedoeld, of mensen, die de Geest ontvangen daardoor automatisch ook gestempeld zijn als kinderen des Heeren.
2. Bedeling met buitengewone Geestesgaven moet onderscheiden worden van de zaligmakende en tot geloof brengende werking van de Heilige Geest. Ambtelijke bekwaammaking en persoonlijke genade moeten uiteen gehouden worden.
3. Dat onderscheid is er dus ook bij de gelovigen. Gebracht te worden tot het geloof is nog iets anders dan geroepen en bekwaamd te worden tot een taak of ambt. Bij de een ligt het eerste helderder voor eigen waarneming, voor de ander juist het tweede.
4. Duidelijk wordt hierbij ook de vrijmacht van de Heilige Geest. Hij is nooit of te nimmer aan een mens gebonden. Ook van Gods Geest kan worden gezongen 'Hij laat Zich niets ontwringen, Hij wil gebeden zijn'!
In een volgend artikel mogen we ingaan op de zaligmakende werking van de Heilige Geest in en onder de gelovigen van het Oude Verbond.

W. Chr. Hovius, Apeldoorn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen