Globaal bekeken

Bij uitgeverij Den Hertog te Houten verscheen een prachtig boekje van C. H. Spurgeon 'Mijn bekering', in vertaling van P. J. de Gier. Hier volgt wat Spurgeon schrijft over 'wetticisme en zelfonderzoek':

'In mijn eigen geestelijk leven heb ik ontdekt dat hoe meer regels ik mijzelf opleg, hoe meer zonden ik bega. De gewoonte om 's morgens en 's avonds te bidden is voor het leven van de gelovige onmisbaar, maar het voorschrijven van de lengte van het gebed en het gedwongen bidden voor zoveel personen en onderwerpen, kan een slavernij worden, waardoor het gebed eerder verstikt dan bevorderd wordt. Zeggen dat ik mij op een bepaald moment moet vernederen en op een ander moment moet verblijden, is vrijwel net zo'n aanstellerij als wat een prediker in de kantlijn van zijn preek schreef: "Hier huilen" en "Hier glimlachen". Waarom? Als de man uit zijn hart preekte, zou hij op de juiste plaats ongetwijfeld huilen en op het juiste moment glimlachen. En als er sprake is van een gezond geestelijk leven zal dat op het juiste moment gebed, zielsvernedering en blijdschap des harten voortbrengen, zonder dat er regels of geloften zijn. Het soort godsdienst dat geregeld wordt door de almanak en op mechanische wijze emoties voortbrengt, huilen op Goede Vrijdag en twee dagen erna blij zijn, waarbij de emoties bepaald worden door de datum, zijn te kunstmatig om navolging te vinden.
Zelfonderzoek is een zeer grote zegen, maar ik heb zelfonderzoek gezien dat op een zeer ongelovige, wettische en eigengerechtigde manier werd uitgevoerd; in feite heb ook ik mij daaraan schuldig gemaakt. Er was een tijd waarin ik tot mijn eigen troost veel meer waarde hechtte aan kenmerken, tekenen en genadeblijken dan ik nu doe, want ik ben tot de ontdekking gekomen dat ik geen partij ben voor de duivel als ik mij met deze dingen ga bezighouden. Ik zie mij genoodzaakt om iedere dag opnieuw uit te roepen:

Ik, de grootste der zondaren,
maar Jezus stierf voor mij.

Als ik Gods belofte kan geloven, aangezien het Zijn belofte is en Hij mijn God is, en ik mijn Heiland kan vertrouwen omdat Hij mijn God is en daarom bij machte is om mij te behouden, gaat alles wel met mij. Maar ik kom tot de ontdekking dat, zodra ik mij allerlei dingen ga afvragen, waardoor mijn oog van Christus wordt afgetrokken, de waarde van mijn leven door iedere porie van mijn lichaam lijkt weg te sijpelen. ledere praktijk die van het geloof afvoert, maar in het bijzonder dat soort zelfonderzoek dat ons van de voet van het kruis afvoert, leidt in een verkeerde richting.'

Hier volgt een woord van Luther uit een 'Dagboek bij de Bijbel', samengesteld en vertaald door N. A. Eikelenboom (uitgave Den Hertog, Houten).

Naar Zijn wil heeft Hij ons gebaard door het Woord der waarheid, opdat wij zouden zijn als eerstelingen Zijner schepselen.
Jakobus 1 : 18

'De hele mens moet in het Evangelie kruipen, daar nieuw worden en zijn oude huid afstropen, net als een slang. Als haar huid oud wordt, zoekt zij een klein gat in een rots; daar kruipt zij door, stroopt haar huid zelf af en laat die buiten voor het gat.
Zo moet de mens ook het Evangelie, het Woord van God binnengaan en zich met een klam gemoed houden aan Zijn toezegging dat Hij geen bedrog zal plegen. Dan stroopt de mens zijn oude huid af, hij laat zijn licht, zijn opvatting, zijn wil, zijn liefde, zijn lust, zijn spreken en zijn doen achter en wordt zo een heel andere, nieuwe mens, die alle dingen anders ziet dan vroeger, die anders oordeelt, anders denkt, anders wil, anders spreekt, anders liefheeft, anders begeert anders bezig is en andere wegen gaat dan weleer.'

Hier volgt een passage uit het pas verschenen boek 'De heilige Prometheus' over 'techniek, creativiteit en geloof' (uitgave Meinema, Zoetermeer) van de hand van Ton Meijknecht, studentenpastor te Delft. Het gaat over 'Stille kennis'.

'Deze stille kennis die wacht op ontwaken, al weet niemand wanneer dat zal gebeuren, speelt een grote rol in het beroep en in de opleiding van een ingenieur Ad Vlot, docent lucht- en ruimtevaart, leidde mij eens rond door zijn afdeling op de faculteit. Ik zag een grote hal met allerlei proefopstellingen. Vol vuur vertelde hij wat ze daar aan het onderzoeken waren en waar dat allemaal voor kon dienen. Hij hield zich onder meer bezig met lijmen. Hij liet zien dat de onderdelen van vliegtuigen aan elkaar lijmden. Hij liet ook zien dat ze diezelfde techniek gebruikten bij de restauratie van het Panorama Mesdag. Dit reusachtige schilderij moest op een nieuwe ondergrond worden bevestigd. Dat gebeurde door verlijming op grond van methodes die in zijn laboratorium waren ontwikkeld. Ook stond daar een klein vliegtuig dat door een paar studenten was gebouwd en nu bijna vliegvaardig was. Hij was er trots op daarbij te horen, maar toch was dat het nog niet helemaal. Aan het einde van de rondleiding leidde hij mij binnen in de koffiekamer en zei: en hier is waar het allemaal gebeurt. Er was daar niets te zien, geen beeldschermen of projectoren. Er stonden daar alleen een paar oude tafels en stoelen en een licht vervuild koffiezetapparaat Hier en daar zaten wat studenten in ontspannen houding met elkaar te praten met een bekertje koffie in de hand. Het laboratorium en de collegezaal zijn de plekken voor de parate kennis; de koffiekamer is de kweekplaats voor de stille kennis.
Waarover praten studenten in de koffiekamer? Zelfs als je letterlijk zou opschrijven wat ze zeiden, zou je de stille kennis nog niet betrappen. Ze praten over waar iedereen over praat op z'n plek: over de krant, de avond tevoren en over vriendinnen en vrienden, over de studie en de uitslagen die ze net gehaald hebben, alledaagse wetenswaardigheden, meer niet. Deze ongrijpbare, onzichtbare geest heeft mij altijd geboeid in de drieëntwintig jaar dat ik in Delft studentenpastor ben.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen