Pasen en de zending

De opstanding van Christus vormt het grote keerpunt in de wereldgeschiedenis. Pasen betekent, om met de dichter Martin Nijhoff te spreken 'een voorgoed begonnen begin'. Het koningschap van Christus, in het opschrift op, het kruis in drie talen geproclameerd, ontvangt in de opwekking van Jezus uit de doden van Gods kant de bevestiging. Zo lezen we dat in de paaspreek van Petrus op de pinksterdag; 'Dus moet ook het ganse huis van Israël zeker weten dat God Hem tot Heere en Christus gemaakt heeft, deze Jezus, die gij gekruisigd hebt' (Hand. 2 : 36). Israëls leiders hadden Hem ter dood veroordeeld als een godslasteraar en Hem gehoond om Zijn pretentie de Messias te zijn. Maar op de paasmorgen bevestigt God, dat Zijn Zoon de Christus is, de messiaanse profeet, priester en koning.

Opdracht in viervoud
Dat moet niet alleen Israël weten, dat moet onder alle volken verkondigd worden. Want de Messias van Israël is de Heiland der wereld. Dat de verkondiging de grenzen van Israël overschrijdt, blijkt uit de beschrijving van het paasfeit in de vier evangeliën. Alle vier de evangelisten beëindigen het bericht van Pasen met de opdracht tot zending (Matth. 28 : 19; Mark. 16 : 15v; Luk. 24 : 46v; Joh. 20 : 21). In deze 'opdracht in viervoud' gaat het om de ene opdracht die in verschillen­ de bewoordingen wordt weergegeven. Zending is een zaak met vele aspecten, maar al deze aspecten liggen verankerd in het ene gebeuren: de opstanding van de Gekruisigde. Van Hem is het Koninkrijk. Hij regeert door Zijn Woord en door Zijn Geest. Hij brengt uit alle windstreken Zijn gemeente samen en richt Zijn troon op op deze aarde. Zeker, Hij heerst te midden van Zijn vijanden, maar Zijn opstanding betekent dat de overwinning vaststaat. De machten mogen nog zo te keer gaan, ze zijn in principe ontmachtigd (Kol. 2 : 15). Daarom is zending ook geen onbegonnen mensenwerk, maar werk Gods. En wij mensen mogen in deze dienst van getuigen en dienen inzamelen wat van Christus is.

Bevrijdingsnieuws
We kunnen de verkondiging van het opstandingsgebeuren onder de volken op verschillende wijze weergeven. Ik kan in het bestek van een beknopt artikel maar enkele facetten aanroeren. Een van de kernwoorden in het christelijk geloof is verlossing, bevrijding. Het getuigenis van de gekruisigde en opgestane Heere is een boodschap van verlossing en bevrijding. Berkhof heeft in zijn boek Christus de zin der geschiedenis er op gewezen dat de zending in de vrijheid stelt.
Nu is vrijheid een meerzinnig woord. De bijbelse vrijheid gaat verder en heeft een diepere inhoud dan wat wij doorgaans met vrijheid bedoelen. Vrijheid in de samenleving wordt vaak vereenzelvigd niet emancipatie. Vrijheid kan ook eenzaam maken en tot nieuwe verslaving leiden. Als Christus verkondigd wordt als Verlosser en Bevrijder betekent dat, dat Hij verloren mensen bevrijdt uit het diensthuis van de zonde en het kwaad, uit de slavernij van de duivel en de demonie, uit de greep van totalitaire machten, uit de gebondenheid aan het eigen ik, uit angsten en benauwdheden, uit het regiem van de strenge, bittere dood.

Bevrijd tot nieuw leven
De bekende zendingstheoloog J. Verkuyl laat in zijn boek De boodschap der bevrijding zien, hoe breed en diep het spectrum van de bijbelse vrijheid is. Zo wijst hij erop, dat met name in Azië en Afrika er geen boodschap is die meer aandacht krijgt dan de prediking, dat Jezus de overwinnaar is over de demonische machten. In onze samenleving is het geloof in demonische machten onder invloed van het vooruitgangsgeloof van de Verlichting naar de achtergrond gedrongen. Maar het zou wel eens kunnen zijn, dat zij via de achterdeur op een andere wijze beslag op onze samenleving proberen te leggen.
Onze eeuw is immers de eeuw waarin de demonie van haat en geweld, dood en verderf zich op een wijze geopenbaard heeft, die onze voorstellingen te boven gaat. Ik behoef alleen maar te herinneren aan Auschwitz, de Goelag Archipel, de volkerenmoord in Cambodja en Rwanda.
En de welvaartssamenleving van onze eeuw kent weer andere verslavingen: de verslaving aan de macht van de consumptie, de economie, het geld, de los-van-God-beweging. Daarom hebben de volken van Europa niet minder dan ten tijde van de apostelen de boodschap van de bevrijding door de opgestane Heiland nodig, zal er waarlijk toekomst zijn.
Vrijheid als geschenk van de opgestane Heiland is immers niet alleen bevrijding van zonde en kwaad, maar vooral vrijheid tot de dienst van de liefde. De zendingsprediking van Christus' opstanding schept dan ook een nieuwe levensorde. We zien dat in de doorwerking van een nieuw leven uit Christus' opstanding, een leven van geloof, hoop en liefde (Rom. 6; Kol. 3).
Maar we zien dat ook in de grote verbanden van de samenleving. Waar Christus beslag legt op ons leven, krijgen mensen en volken een ander zicht op de scheppingsgaven, op de natuur, de seksualiteit, de arbeid, de staat. Zij worden van hun goddelijke stralenkrans ontdaan en onder Gods zeggenschap geplaatst.
In de derde plaats betekent de boodschap van de verlossing door de opgestane Christus perspectief voor de toekomst. Want we mogen uitzien naar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, waarop de gerechtigheid woont en alles Hem zal eren.

Op de Areopagus
Intussen mogen we niet vergeten dat het de Gekruisigde is die is opgestaan. Pasen wordt ook weersproken. Het paasgeloof is geen vanzelfsprekend gegeven. Het is vrucht van de Heilige Geest die mensen wint voor Christus, zoals het Nieuwe Testament en ook de zendingsgeschiedenis ons laten zien. De paasprediking drijft een wig door Israuel en de volken. Zij roept allen en ieder tot een beslissing, voor of tegen Hem, en dat betekent vrijheid of verslaving, redding of ondergang.
Ik wijs als voorbeeld op het verhaal van Handelingen 17 over Paulus' prediking in Athene, de stad die in de antieke wereld hét symbool was van de glorie van de Griekse cultuur. Hoewel zij in Paulus' dagen haar politieke betekenis verloren had, vormde zij nog altijd een centrum van godsdienst en wijsgerig denken, en oefende zij op velen aantrekkingskracht uit.
De apostel heeft dat met zijn eigen ogen gezien toen hij door Athene liep. En hij heeft het religieuze zoeken en tasten van zijn tijdgenoten gezien met de ogen van een apostel van Jezus Christus, verontwaardigd over zoveel afgoderij en tegelijk in een diepe missionaire bewogenheid en barmhartigheid. Want achter al dat religieus gedoen bespeurt hij de onbevredigdheid, de onopgeloste vragen. Een duidelijke illustratie van de onvrede en onmacht vormt het altaar voor een onbekende God. Ondanks de vele goden, godinnen, goede en kwade machten die het heidense Pantheon bevolkten, werd het hart niet bevredigd en kwam men niet tot rust.
Het altaar voor de onbekende God bewijst de leegte, de hopeloosheid en de hulpeloosheid van het heidendom. Tekenend wordt van de Atheners gezegd dat zij nergens anders tijd voor hadden, dan om iets nieuws te zeggen ofte horen (17 : 21).
Atheners stonden spreekwoordelijk be­kend om hun jacht naar het nieuwe en het nieuwtje. Dat is ook tekenend voor de Areopagus van ons postmoderne cultuur: steeds nieuwe prikkels, nieuwe uitdagingen, nieuwe informatie, nieuw vertier en plezier. En omdat het allemaal zo snel veroudert, komt aan dit jagen naar het laatste nieuws geen einde.
Prof. Lindijer noemt deze levenshouding 'postmodernisme op de vlakte' en hij vergelijkt de mens van vandaag met een vagebond, een zwerver zonder bestemming. De socioloog Zijderveld spreekt over de 'homo zappens', de mens die van het ene nieuwtje naar het andere zapt en nooit bevredigd wordt.

Het grote Nieuws
Tot deze mens komt het apostolisch getuigenis van de gekruisigde en opgestane Christus. In de ontmoeting met Hem wordt ons bestaan doorlicht tot op God. En zo kan Paulus heel die schitterende en toch zo lege wereld van Athene kenschetsen als 'de tijden der onwetendheid' (Hand. 17 : 30).
Maar aan die tijden maakt God een einde. Er is iets Nieuws geschied. Een nieuwe toekomst breekt aan. Een nieuwe dag, de oordeelsdag, de dag waarop God komt om alles recht te zetten. Op die dag zal de wereld worden gericht door een Man, wiens machtiging blijkt uit zijn opstanding uit de dood, Jezus Christus.
En met het oog op die dag, met het oog op de opstanding van Christus achter hen en de oordeelsdag voor hen worden de Atheners opgeroepen tot beslissing, tot omkeer. Want alleen waar mensen zich vanuit hun verloren bestaan keren tot Christus, is er leven en toekomst.
Zo wordt de Opgestane verkondigd onder de volken. Het bericht van Lukas in Handelingen 17 laat zien dat die beslissing verschillend uitvalt. Er zijn er die de beslissing op de lange – of korte – baan van het uitstel schuiven. Er zijn er die spottend en agressief neen zeiden. Er zijn er, Gode zij dank ook, die tot geloof komen. En waar dat gebeurt, waar we onszelf verliezen aan de levende Heere, daar wordt een mens van dwang gered en in de vrijheid van de kinderen Gods gesteld.

A. Noordegraaf

Tekst afbeelding:
De Kruisafname, (Johannes 19 : 40-41)
Rogier van der Weyden (ca. 1400-1464).
Uit: John Rogerson, Atlas van de Bijbel, uitg. Elsevier, Amsterdam/Brussel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen