Exegese (8, slot)

Titus 3 : 5
'(…), heeft ons zalig gemaakt, niet uit de werken der rechtvaardigheid, die wij gedaan hebben, maar naar Zijn barrnhartigheid, door het bad der wedergeboorte en vernieuwing van de Heilige Geest.'
De christelijke-gereformeerde prof. W. Kremer (1896-1985) besprak in De Wekker, 76e jrg. no. 43, d.d. 18 augustus 1967, De Pastorale Brieven, uitgelegd door dr. Herman Ridderbos, Kok, Kampen 1967.
Prof. Kremer nam, zoals hij dat noemde, enkele steekproeven. Na 1 Timotheüs 3 : 16 en 2 Timotheüs 3 : 16, komt Titus 3 : 5 aan de beurt: '…, heeft ons zalig gemaakt, niet uit de werken der rechtvaardigheid, die wij gedaan hebben, maar naar Zijn barmhartigheid, door het bad der wedergeboorte en vernieuwing van de Helige Geest; … .'

'(…) Titus 3 : 5, het woord dat spreekt over het bad der wedergeboorte en vernieuwing door de Heilige Geest, een woord dat bij de doopkwestie nog wel eens ter sprake gebracht wordt.
Ridderbos houdt zich anders nauwkeurig aan de tekst maar hier, hoewel de tekst niet van de doop spreekt, wil hij het woord 'bad' als directe heen wij zing naar de doop zien. Op geen enkele wijze komt hier blijkbaar bij Ridderbos de andere uitleg in aanmerking, waarbij niet de doop in deze pericoop het zwaarste accent ontvangt maar het gered zijn uit het eerste deel van vrs. 5 gered door het bad der wedergeboorte en de vernieuwing, welke weldaden de H. Geest werkt. Deze weldaden verkondigt en schenkt God de Heere door de H. Geest. En van dit werk Gods is de doop – zo men deze hier beslist in het oog wil vatten – teken en zegel. Het is zelfs mogelijk hier in het geheel niet aan de doop te denken – die niet genoemd wordt – en 'bad' als beeldspraak op te vatten voor wedergeboorte en vernieuwing.
Wie deze mogelijkheden van de tekst voor ogen houdt zal dunkt mij niet gemakkelijk hier schrijven, zoals Ridderbos doet: 'Door de doop wordt die verbinding echter nog op andere wijze gelegd (bedoeld wordt de verbinding, die er reeds was tussen Christus en de nog niet gelovenden) wordt hetgeen in Christus corporatief eenmaal geschiedde aan de gelovigen toegepast en toegeëigend, zodat zij, hetgeen met Christus eenmaal geschied is ook met hen geschied mogen achten.' Wel zegt de schrijver dan: 'de doop brengt deze verbinding niet automatisch of op eigen kracht tot stand', maar hij vervolgt de zin met te stellen: 'maar is zoals hier duidelijk blijkt, het middel waardoor God handelt en de gelovigen in het door Hem in Christus aangebrachte heil doet delen.' Blz. 293.
En in het vervolg wordt dan nog gezegd: 'De doop zal echter steeds als heilsmiddel (dia) moeten worden verstaan.'
Eist de exegese hier zulke beschouwingen? Ik meen van niet. Bouma sprak in zijn commentaar over dezelfde plaats van een 'ongeoorloofde sprong' als men iets dergelijks doet. Wie teveel springt verliest de grond onder de voeten.'

Deze exegese (nl. van prof. Kremer) strookt niet met de vragen 71 van Zondag 26 + 73 van Zondag 27. Hier zet de catechismus dan iets op rekening van de Schrift dat niet door haar gezegd of bedoeld is.
Deze constatering deed reeds de Dolerende ds. J.N. Lindeboom (1851-1928) te Zutphen in Wat zegt de Schrift – Maandblad tot bevordering van het rechte lezen en uitleggen van Gods Woord – (later voortgezet als Gereformeerd Theologisch Tijdschrift), eerste jrg. no. 12, december 1900, blz. 187-192.

Met deze exposé over Titus 3 : 5 besluit ik het weergeven van enkele exegetische proeven. Het zou fijn zijn wanneer deze uiteenzettingen voor deze en gene verrijkend zijn geweest.

K. A. Gort, Putten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen