Herschepping of nieuwe schepping? (1)

Aanleiding
Bij de redactie kwam een heel sympathiek schrijven binnen van een oudere lezer, de heer S. uit L. met een vraag, die onze vriend al langer bezig houdt. De redactie vroeg mij daarop te reageren, wat ik bij deze graag doe zonder overigens te kunnen beloven daarmee alles te hebben afgehandeld. Want de vraag is niet nieuw maar ook niet gemakkelijk te beantwoorden! Ik maak er wel enige opmerkingen over ter doordenking in een paar artikelen om de vraagsteller recht te doen.

De eigenlijke vraag
In een artikel in ons blad las hij een uitspraak betreffende 'de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.' Zijn vraag is wat in dit verband het woord 'nieuwe' heeft te betekenen. Komt er echt straks een volstrekt nieuwe hemel en een geheel nieuwe aarde? Strijdt dat niet met wat we zingen in Psalm 89 : 1 'zo min de hemel ooit uit zijne stand zal wijken…'. Weliswaar is dat een berijmd vers en niet de onberijmde Psalm in de Schrift, maar toch… En God is van eeuwigheid en tot eeuwigheid en dan toch ook Zijn woonplaats? En Zijn troon blijft toch eeuwig bestaan? Onze vraagsteller vermoedt dat bij meerderen deze vraag zal leven. En daar kan hij best eens gelijk in hebben. Vandaar de bredere aandacht er nu ook voor.

De uitdrukking in OT en NT
Vooral twee Schriftplaatsen komen in aanmerking om nader te worden bezien. Allereerst slaan we op een tekst in het Oude Testament, en wel Jesaja 65 : 17, het begin 'Want zie, Ik schep nieuwe hemelen en een nieuwe aarde…' Merkwaardig is dat we meervoud en enkelvoud lezen: nieuwe hemelen en een nieuwe aarde.
God kondigt met deze woorden verrassend een blijde toekomst aan. Hij zal persoonlijk ingrijpen met Zijn wondermacht. Vaak wordt van of tegen ons mensen gezegd 'ervan te maken wat ervan te maken is' maar God handelt anders! Alles wordt zo vernieuwd dat geen enkele of verdrietige of pijnlijke herinnering aan het oude meer overblijft.
De hemel is dan ook niet meer dicht en de aarde staat ervoor open! En de zekerheid van het geloof mag ervan weten en ervan getuigen. En daar is dan vervolgens ook de tekst uit 2 Petrus 3 : 13 ' Maar wij verwachten naar Zijn belofte nieuwe hemelen en een nieuwe aarde…' Ook hier weer meervoud en enkelvoud. We bezien nu eerst beide teksten afzonderlijk naar het woordgebruik.

Jesaja 65 : 17
Hoewel vaak het begin gelezen wordt als een reden van wat er komen gaat – en dus 'want zie…' –, mogen we ook vertalen met 'waarlijk, zie…' wanneer vers 17a niet als reden van de uitspraak in vers 16 gezien wordt, maar als inleiding tot een verrassend nieuw Godswoord.
Het meervoud 'hemelen' komt van een Hebreeuws woord dat gebaseerd is op een stam met twee letters (sj en m) die verschijnt in een aantal woorden die een relatie hebben tot de begrippen 'hoogte' en 'glans', maar ook met die van 'ontzag, eerbied' en 'ademtocht, lucht'. Het woord 'hemelen' verwijst naar de hemel, het uitspansel of naar Gods woonplaats.
Wanneer het woord 'hemelen' in combinatie verschijnt met het woord voor 'aarde', dat ook met 'land' kan worden vertaald, geeft het een beschrijving van totaliteit, het universum of heelal, dat Gods Koninkrijk insluit. Er is dus een nieuwe kosmos op komst!
God Zelf zal daarvoor zorgen, en dat zal zo ongehoord zijn, dat het woord 'bara' = 'scheppen' gebezigd wordt door Hem. Er wordt dus door Hem iets tot stand gebracht dat tevoren totaal onmogelijk leek!

2 Petrus 3 : 13
Klinkt in Jesaja 65 : 17 de stem van God Zelf, in deze nieuwtestamentische tekst klinkt die van Gods volk, als een echo op de eerste. God kon spreken van 'scheppen', de gemeente van Christus spreekt van 'verwachten.' Nu staat in het Grieks het woord 'verwachten' ('prosdokoomen') helemaal aan het eind van de zin. Naar het Grieks moeten we lezen: en/maar nieuwe hemelen en een nieuwe aarde naar Zijn belofte verwachten wij.' 't Gaat dus niet zozeer erom DAT wij verwachten maar WAT wij verwachten. En dan valt op dat die verwachting letterlijk woorden uit Jesaja 65 : 17 bevat, tot de woorden hemelen en aarde toe! Bovendien is ook nog een mooie stijlfiguur door de apostel benut, die van het chiasme, om alle nadruk op het nieuwe van wat verwacht wordt te leggen: nieuwe hemelen en de aarde nieuw'. Eerste en laatste woord zijn met elkaar verbonden en de twee middelste woorden ook.

Hoe nieuw is nieuw?
Daar de vraagsteller het probleem op tafel legde of 'nieuw' verstaan moet worden in de zin van 'hernieuwd', moeten we nu het woord 'nieuw' nader bezien. In Jesaja 65 : 17 wordt voor 'nieuw' het woord 'chaadaasj' gebruikt. Dat woord wordt bijvoorbeeld gebruikt bij substantiva als: een mantel, een waterkruik, een huis of een koning (de nieuwe Farao, die Jozef niet gekend heeft), een echtgenote. Het woord beslaat een nogal breed terrein, zoals we zien. Want dit woord kan dus wijzen op iets, dat 'spiksplinternieuw' is maar ook op iets dat nieuw, in de zin van: nog niet gebruikt, is, of dat in tegenstelling staat tot het oude, welbekende. Daarbij blijft voorlopig nog open of bij 'nieuwe hemelen en een nieuwe aarde' gedacht moet worden aan iets geheel nieuws, door God geschapen, dan wel aan iets dat vernieuwd wordt. In 2 Petrus 3 wordt het woord 'kainos' gebezigd door de apostel Petrus. 'Dit woord hoort in het Nieuwe Testament typisch bij de toekomstige voltooiing, de totale herschepping'.
Er is wel opgemerkt, dat Petrus het woord 'kainos' bezigt en niet 'neos' dat ook nieuw betekent, maar dan in de zin van 'pas ontstaan, zonder dat het er nog was.' Petrus zou dus bedoelen 'dat deze nieuwe schepping uit de oude voortkomt. De oude aarde laat de nieuwe geboren worden. Zoals de zondvloed destijds de aarde niet vernietigde maar wel schoonspoelde en nieuw maakte, zo zullen de uiteindelijke nieuwe hemelen en de nieuwe aarde er zijn, gezuiverd door en vrij van het vuur of de wereldbrand.'
Datzelfde woord 'kainos' voor nieuw, staat ook in Openbaring 21 : 1 'En ik zag een nieuwe hemel (enkelvoud hier!) en een nieuwe aarde…' Vanuit de tekst uit de Petrusbrief, kan men zeggen, schijnt op zijn minst het gelijk te zijn aan onze vragensteller.
Volgende keer laten we enige anderen aan het woord.

W. Chr. Hovius, Apeldoorn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen