Waarheid en leven

'Ik herinner mij haar als een zwakke vrouw, die evenwel geen vermoeienis kende, als zij kon spreken over God en Zijn dienst, een moeder in Israel, die tot het laatst toe het middelpunt was en bleef van de bredere kring van hen die het in die dagen niet alleen om de waarheid, maar ook om het leven te doen was'.
Deze woorden van Hoedemaker over zijn moeder hebben op mij meer dan eens een diepe indruk gemaakt. Een vrouw die het middelpunt vormde van een kring die het om de waarheid en om het leven te doen was.
Dat wist zij, evenals de kring om haar heen, bij elkaar te houden. En daarin vertoonde ze het beeld van Christus, die de Waarheid en het Leven in Zich verenigt. Daaraan kenmerkt zich de vroomheid, het leven met God, in de twee-eenheid van waarheid en leven. Wie het één ten koste van het ander prijsgeeft, komt terecht in verstarring of verzandt in verwarring. Wie één van de twee kwijtraakt, verliest uiteindelijk ook het ander.
Er is geen leven met God mogelijk zonder een diepe, existentiële liefde voor de waarheid van God.
En de waarheid verbreiden en verdedigen zonder eruit te leven, zonder te leven door de Heilige Geest, is principeel, dus ten diepste onmogelijk. Dan scheiden we wat God heeft samengevoegd. Dieper nog: 'Zo is God'. Dat is Zijn wezen: waarheid en leven! Het is samengevoegd in de ene Persoon van Zijn Zoon, onze Zaligmaker: Ik ben de Waarheid en Ik ben het Leven. Het is samengevoegd in de Heilige Geest, de Geest van de waarheid, de Geest die Leven is en het leven geeft. En de Heere God voegde het samen in heel Zijn Woord en werk.
Ondertussen geeft de typering die Hoedemaker gaf van de kring rond zijn moeder ons te denken, het is voor ons een spiegel. Voor ons persoonlijk, gemeentelijk en kerkelijk leven, voor ons bestaan en functioneren als Gereformeerde Bond binnen de Nederlandse Hervormde Kerk. Nooit kan het ons gaan om de waarheid als een stelsel van gestolde zekerheden. Dat is Gods waarheid ook niet. Ze grijpt diep, ze is ook breed, ze is krachtig. Waarheid is licht en vuur van de Heilige Geest. Het leven, in de diepste zin van het Woord, is ermee gemoeid, is eraan verbonden. Met een variatie op een woord van Calvijn zijn 'waarheid en leven door een eeuwige band ver­ bonden'. Waarheid is nooit een bezit. Het is steeds weer een wonder van de Heilige Geest als je het mag verstaan en doorleven. In ons staan voor de waarheid van de Schriften, voor de betrouwbaarheid van onze belijdenis, in ons verlangen deze waarheid te verbreiden en te verdedigen, kan het ons ten diepste ook alleen maar gaan om het leven. En in het leven om de eer van God!
Waarheid en leven zijn dus niet los verkrijgbaar. Dat moeten we weer diep doordenken in onze dagen die in kerk en gemeenten, en onder ons, niet opvallen door bloeiend geestelijk leven.

Polarisatie
Eén van de meest diepe crises in onze gemeenten en in ons kerkelijk leven is de al maar toenemende polarisatie. Als een vuur trekt het door gemeenten en kerkenraden, trekt het zijn weg tussen dienaren van het Woord. We worden uit elkaar gedreven, de liefde verkilt. De ene keer gaat het over SoW, de volgende keer over de liturgie, de derde keer over beleidsbeslissingen van de kerkenraad. We worden erdoor verscheurd, verlamd, overmand. Waar komt het vandaan dat deze krachten onder ons op zo'n aangrijpende manier vrij spel schijnen te hebben? In hoeverre buigen we persoonlijk voor Gods waarheid in een levend en oprecht geloof dat ons boven de crisis van de tijd doet uitzien. Waardoor we leven met God in onze tijd waarin leugen en dood op moderne manier vrij spel schijnen te hebben. Wie redt ons uit deze nood, uit deze dood? We zullen samen de vruchteloosheid en zinloosheid van de al maar voortgaande polarisatie onder ogen moeten zien. Polarisatie drijft de punten van verschil op, vergroot de kloof, heeft geen bereidheid meer de voeten te wassen van de ander. Aan de ene kant wordt de waarheid benadrukt. Aan de andere kant het leven. Maar het gaat niet meer hand in hand. En dan vertoont de waarheid niet meer de trekken van de waarheid van de Schrift en het leven niet meer de trekken van het leven uit God. We moeten ons uitermate eerlijk en ernstig afvragen of dat vandaag onder ons niet aan de hand is. Bedroeven wij op deze manier niet de Heilige Geest? Leggen wij geen blokkades voor de voortgang van het Evangelie in deze dagen onder jongeren en ouderen? Maakt onze onenigheid ons niet ongeloofwaardig voor de kerk en voor de wereld? Voor een kerk in nood, die dreigt op te gaan en onder te gaan in organisatie en het zicht op God en Zijn profetisch Woord steeds meer dreigt kwijt te raken en daarom niet meer spreekt, of uitermate zwak is in haar spreken. Maar zijn we zo ook niet ongeloofwaardig voor de wereld? Onze wereld, onze tijdgenoten die in grote geestelijke nood verkeren. Onze samenleving verkeert in nood. Jongeren en ouderen zijn losgeslagen, vinden geen houvast en zekerheid meer. Mensen zijn God kwijt en met Hem alle houvast in het leven. Een wereld die vol is van geweld, van nood en dood. Een wereld die in brand staat: bloed en vuur en rookdampen.

Waarheid
En in zo'n kerk en in zo'n wereld hebben we onze plaats. We geloven: onze plaats van God gegeven. Diverse geluiden zeggen dat de dagen van de Gereformeerde Bond zijn geteld. We gaan door zwaar weer. En toch weten we van en staan we voor onze roeping, bescheidenheid en beslistheid. Bescheidenheid: omdat er bij ons veel ontbreekt en veel verkeerd is, waarover wij verzoening nodig hebben in het bloed van Christus. Beslistheid: omdat de Heere God Zijn waarheid niet inwisselt voor de kracht van dwaling en leugen.
Daarom willen we in de gemeenten en samen met de gemeenten staan voor de waarheid van God. Aan haar en aan het werk van de Geest van Pinksteren danken we ons leven! En God zal Zijn waarheid nimmer krenken. Hij is een Man van Zijn Woord.
We ervaren aan alle kanten: Gods waarheid ligt onder schot. Ze wordt bedreigd en aangetast. U denkt met mij aan de hele discussie rond de grondslag van de nieuw te vormen kerk, we denken aan de discussie over de verzoening, aan de discussie over de naturen van Christus. Daar staat het hart van het Evangelie onder grote spanning, daar wordt het aangevochten en aangevreten. Het is de Christus van het: zie hier is de Christus en zie daar is Hij. Het is niet de Christus die gekomen is om te zoeken en zaüg te maken wat verloren is. Het is niet Christus, de Zaligmaker voor gebrokenen van hart en voor mensen die verslagen zijn van geest, die in deze tijd totaal zijn uitgeput en uitgeteld. Maar het is de Christus voor de mondige mens, die z'n tekorten aanvult en z'n falen corrigeert, en z'n religieuze behoeften vervult. Het is de uitholling van het Evangelie en van de kerk, dat gaat altijd samen op. Zodra de kerk de verkondiging van het Evangelie, de bediening van de sacramenten, de tucht, niet bewaart, dan is Christus er niet meer met Zijn stralende tegenwoordigheid.
Wanneer en waar staat Gods waarheid eigenlijk niet ter discussie? Altijd weer wordt ze bedreigd door de leugen. Ze leidt een aangevochten bestaan alle eeuwen door. Steeds heeft de kerk het geding om de waarheid moeten voeren. Ze deed dat met gebrek en tekort, maar toch. Ze kon en kan geen akkoord sluiten met onwaarachtigheid. En ze heeft er in haar belijdenissen getuigenis van afgelegd. Het zijn de tekenen, de grenspalen van haar strijd. Die we ook vandaag erkennen. Waar we elkaar én de kerk aan houden. Ook onder ons dreigt het gebinte van de leer te verworden, het vertoont haarscheuren of diepere kloven zelfs. Het is ons een roeping: 'Bewaar in een levend geloof het pand u toebetrouwd'. Leven met God is geen oeverloze stroom van ervaring, het is: 'Ik zal in Uw waarheid wandelen'.

Leven
Hoe staan we daarin? Hoe gaan we daarmee om? Dat is voor u en voor mij een hele wezenlijke vraag, aan de doordenking daarvan mogen we ons niet onttrekken. En de vraag is ook: hoe komt het dat het ons zo slecht lukt om de liefde voor de waarheid van God uit te dragen en te verdedigen? Natuurlijk wijzen we dan op onze post-moderne tijd waarin alle waarheid discutabel schijnt te zijn. Waar de leus van Pilatus geldt: 'wat is waarheid?' Waar van de waarheid steeds wordt gezegd dat ze multi-interpretabel is. Maar, u en ik kunnen toch met deze statements geen genoegen nemen als de waarheid van God werkelijk ons hart geraakt heeft en ons leven geworden is. De vraag is, roepen we zelf geen blokkades op? Verliezen we niet uit het oog dat het ons moet en mag gaan om de religie van de belijdenis, het leven uit de waarheid van God! Dat is meer en dieper dan formalisme. Dat is doorgloeid worden van het leven dat uit God is. Dat is zelf door de waarheid van God onderste boven geworpen worden. Wat hebben we aan te bieden? Niets anders dan onze zonden en ons hartstochtelijk gebrek aan geloof en gehoorzaanmheid en toewijding aan God. En toch schenkt Gods Geest wie ondersteboven ging en om God echt verlegen is: redding. Dan heb ik Gods waarheid vurig lief uit de bodem van mijn hart. Straalt dit van ons af? Worden alle verhoudingen van daaruit doorzien en doorlicht? Dat zou winst zijn. Als de staf liefelijkheid en samenbinding ontbreekt, is dat ook niet leven uit de waarheid van God.
Hoe zullen we in onze crisis-tijd de mogelijkheden onder ogen zien die God ons geeft? Hoe zullen we de deuren zien die God ons opent? Ook deze laatste dagen zijn dagen die vallen in het jaar, in de tijd van onze Heere. We zullen die mogelijkheden en deuren niet zien als we persoonlijk niet doorgloeid worden van het leven met de Heere. Daar worden we fijnzinnig en leren we de waarheid betrachten in liefde. Dat is leven met God in overgave en in gebed. Want in ons is geen kracht. Onze ogen zijn op U. Dat is de plaats van de Kerk, ' dat is de plaats voor u en voor mij: Coram Deo! In de tegenwoordigheid van God!'
Noch een steile orthodoxie waarin het hart ontbreekt van de levende omgang met God, noch een dynamisch belijden dat het gereformeerd belijden wil bijstellen naar gelang de wensen en eisen die een nieuwe tijd stelt, zullen onz'e gemeenten bewaren en geestelijk leven wekken. Onze ogen zijn op U.
Bij onze zorg voor de waarheid, de orthodoxie hoort ook de ortho-praxie, het ware leven. Dat is het brede spectrum van het leven in kerk, gemeente, gezin, school, het leven met elkaar, de omgang met elkaar binnen een vereniging als de onze, dat komt daar binnen het blikveld. Hoe werkt dat onder ons? Blokkerend of wervend? Uitnodigend of afstotend. Leven trekt aan. Verstarring stoot af. De vraag naar de gehoorzaamheid van het geloof aan de Heere onder ons is een uitermate existentiële vraag. Buigen we voor de hele waarheid van God. Sola, maar ook tota Scriptura, de hele Schrift! Daar ligt nogal wat huiswerk voor ons! Met een variatie op een woord van Calvijn is geloven de hele waarheid van God standvastig omhelzen! Daar is heel uw en mijn hart, uw en mijn leven totaal bij betrokken. Waar de liefde verkoelt, wordt de strijd voor de waarheid ongeestelijk. Daar worden mensen beschadigd en gewond. De nood van veel orthodoxie is het falen van de liefde, het ontbreken van het leven.
Alleen in de eenheid van waarheid en leven, de eenheid in Christus, wordt Zijn lichaam onder ons, en in de kerk en in de kerken in ons vaderland en daarbuiten gebouwd. Is het een te hoge gooi om dat samen te houden? Van ons uit wel! Onze ogen zijn op U, o Heere God! Het was Pinksteren. We bidden om, hunkeren naar een krachtige doorbraak van de Heilige Geest. Diep kunnen we overstuur zijn van de huidige crisis in kerk en samenleving, in gemeente en in het hart. Dat vergoelijken en niet eerlijk onder ogen zien is onvruchtbaar. De geest van de cultuur, de geest van de tijd, gaat ons niet voorbij. We dienen veel en veel meer te bidden. Voor de kerk, de gemeenten, de dienaren van het Woord, de professoren en docenten, de studenten, voor de doorbraak van Woord en Geest, waarheid en leven onder ons en in de kerk in haar geheel. Om Christus' wil hebben we haar lief! We zoeken voor haar het beste: waarheid en leven.

Tenslotte:
Meer dan de gevaren zijn Gods beloften. De genade roemt tegen het oordeel. Gods waarheid overwon en overwint al verliezen wij slag na slag. Wij hebben God te gehoorzamen en dat is nooit anders dan de weg van het kruis.
In dat teken mogen en zullen we overwinnen.
Hebt goede moed – uw Koning leeft.

G. D. Kamphuis, Amstelveen-Buitenveldert

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen