Hoofbestuur Gereformeerde Bond schrijft hervormde synode

Aan de Generale Synode van de
Nederlandse Hervormde Kerk
Postbus 405
2260 AK LEIDSCHENDAM

Huizen, juni 1999

Zeer geachte synode,

'Eendrachtig bijeen', dat was het kenmerkende van het apostelconvent, zeg de eerste synode van de oud-christelijke kerk, zoals die beschreven wordt in Handelingen 15. Gezegd kon worden 'het heeft de Heilige Geest en ons goed gedacht'.
Kenmerkend voor het convent was ook, dat men de gemeenten geen lasten op wilde leggen, die te zwaar zijn om te dragen (vers 10, vers 28).
Hieraan willen wij herinneren nu wij in deze dagen na Pinksteren ons opnieuw tot u richten met betrekking tot het proces van vereniging van de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch Lutherse Kerk.
Om te beginnen realiseren wij ons met pijn, dat de hoge woorden eenparig bijeen in de geschiedenis van de christelijke kerk vaak niet zijn waargemaakt of waar gebleken. De grote verdeeldheid van de kerk als lichaam van Christus is er het schrijnende toonbeeld van.
De Nederlandse Hervormde Kerk is zelf ook intern onderworpen aan de gebrokenheid van de kerk van Christus, zodat het ook haar niet is gegeven geweest om eenparig te leren, te spreken en te handelen. Dit komt met name in deze jaren tot uitdrukking, nu onze kerk zich in een proces van vereniging bevindt met andere kerken. Wij beseffen zeer wel, dat het de opdracht van Christus is om, overeenkomstig de Schrift, de eenheid van Zijn lichaam te bewaren of, waar het gebroken is, te herstellen. Wanneer echter blijkt, dat pogingen tot heling de verdeeldheid en de verscheurdheid alleen nog maar doen toenemen, moet worden gevraagd of we samen op de rechte weg zijn.
Onze Nederlandse Hervormde Kerk is diep verdeeld 'Samen op weg'. Van eenparigheid is geen sprake. In de beleving van velen binnen de kerk is er zelfs sprake van een nieuw juk, dat wordt opgelegd; lasten, die te zwaar zijn om te dragen.

U hebt als synode op de maartvergadering van 1998 een hoopgevende poging gedaan om een uitweg te bieden uit de diepe impasse, waarin de Hervormde Kerk in het verenigingsproces is gekomen. Hieruit blijkt, dat u als synode zorg hebt voor het geheel van de kerk. Helaas is gebleken, dat de uitvoering van uw besluit niet tot meer eenparigheid of eendracht heeft bijgedragen. De gebrokenheid van de kerk, niet is het minst ook in hervormd gereformeerde kring is eerder nog duidelijker aan het licht getreden.
Wat de hervormd gereformeerde kring betreft wijzen wij u op de buitengewone ledenvergadering van de Gereformeerde Bond, die op 19 december werd gehouden en waaruit is voortgevloeid een 'Pastorale Brief', die het hoofdbestuur in april laatstleden heeft gestuurd aan hervormd gereformeerde gemeenten en waarvan u een afschrift ontving.
In het kader van de besluitvorming op de maartsynode 1989 is u het éne na het andere voorstel aangereikt, waarin structuren zijn bedacht, om samen, hoewel verdeeld, tot één kerkelijke weg te komen. De voorstellen zijn vooral gekenmerkt door organisatie van structuren, zoals het hele kerkelijke verenigingsproces in hoofdzaak organisatorisch van aard is.
Ook het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft u voorstellen aangereikt. Wij staan, gegeven de besluitvorming op de maartsynode van 1998 en de daarin aangegeven marges, onverminderd achter de voorstellen, die wij indienden. Daarin is het centrale element de vrijheid van de classis om hervormd te blijven. Intussen beseffen wij, dat ook deze voorstellen ten dele zijn en mede zijn bepaald door de impasse, waarin de kerk zich bevindt. Ons dunkt, dat gegeven de verschillen, die in de afzonderlijke voorstellen tot uitdrukking komen, een eenparige weg in het Samen op Weg-proces op dit moment niet mogelijk is. Het lukt ons als kerken niet – en dat stemt ons ook als hervormd gereformeerden tot verootmoediging – om de hoge woorden uit Handelingen 15 op de lippen te nemen, namelijk dat het de Heilige Geest en ons goed heeft gedacht om de weg te gaan, die we nu samen gaan.

Daarom dringen we er bij u op aan te komen tot een hèrbezinning, waarin eerlijk de vraag onder ogen wordt gezien of op deze wijze de weg naar vereniging moet worden vervolgd. Wij beseffen, dat reeds ingrijpende maatregelen zijn genomen. We denken met name aan de vorming van de éne arbeidsorganisatie, die dit jaar haar beslag krijgt. We willen er geen onduidelijkheid over laten bestaan, dat we de vorming van deze éne arbeidsorganisatie, zonder dat er sprake is van één ambtelijke structuur daarboven, heilloos achten voor de kerk. Is hier nog een weg terug? Nauwelijks. Wij willen er dan echter wel bij u op aandringen zó in ieder geval de weg niet verder te gaan.
Gegeven de impasse, die is ontstaan met betrekking de naamgeving van de verenigde kerk, is recent besloten tot het voeren van de naam SoW-kerken. Wij zijn van overtuiging, dat op dit moment deze naam de situatie heel goed typeert. Wij roepen u op voorlopig niet verder te gaan dan de nu vigerende samenwerking.

Als wij pleiten voor hèrbezinning, zal deze naar ons oordeel ingevuld dienen te worden op de volgende punten

1. Hèrbezinning dient zich (opnieuw) te richten op de grondslag van de kerk. Het moge u gegeven worden het grondslagartikel zodanig te heroverwegen, dat daarin de gereformeerde kerk in haar historische gestalte herkenbaar blijft, met, wat ons betreft, onderscheiding van de Lutherse eigenheid.

2. Hèrbezinning dient schuldbelijdenis in zich te hebben vanwege het beeld, dat de kerk naar binnen en dus ook naar buiten vertoont.

3. Herbezinning dient zich ook te richten op de vraag hoe het samengaan van de kerken in de gemeenten wordt gewaardeerd. Wij doen dan ook een dringend beroep op u om gemeenten en classes uitdrukkelijk opnieuw bij de bezinning te betrekken. Uit publikaties van de laatste tijd is gebleken, dat het draagvlak voor Samen op Weg in de Nederlandse Hervormde Kerk niet sterker maar zwakker wordt. Wij roepen u derhalve dringend op het draagvlak ernstig te nemen.

4. Nog steeds is er in de kerk diep onbehagen over het feit, dat enkele jaren geleden de federatiegedachte geen kans van bezinning heeft gekregen, ondanks het feit, dat vele classicale vergaderingen daarop hebben aangedrongen. Derhalve is helaas ook volstrekt onduidelijk gebleven, wat een federatie- optie mag betekenen. Nu de kerken aan de vooravond lijken te staan van een besluit, dat fusie van de kerken moet betekenen, zou zo'n besluit op dit moment eenzelfde miskenning van gemeenten en classicale vergaderingen kunnen betekenen.

'Bij mist niet uitvaren' is een bekend gezegde uit de scheepvaart. Het schip van de kerk van Christus is na Pinksteren over de wereldzee gegaan. In de loop van de geschiedenis zijn er vele scheepjes op binnenwateren terecht gekomen. Zo is het toch ook in feite met de kerk, waartoe we in dit land behoren. Wij bidden, dat een nieuw vastlopen van het schip voorkomen wordt. Moge bovendien het vaarwater open blijven voor hereniging met alle kerken van gereformeerde signatuur, die uit Afscheiding (1834) en Doleantie (1886) zijn voortgekomen. Willen wij Afscheiding en Doleantie werkelijk ongedaan maken, dan dient ook recht te worden gedaan aan andere kerken, die wegens geschiedenis en belijdenis daarvoor ook in aanmerking komen. Mede door onze hervormde schuld zijn immers afgescheiden kerken ontstaan?! Laat uw beleid daarom in wijsheid en in voorzichtigheid zijn, in het besef, dat het een ingrijpend besluit is om te komen tot kerkelijke vereniging, terwijl er geen sprake is van geestelijke eenheid. Wij bidden en hopen, dat niet aan vele gemeenten lasten worden opgelegd, die te zwaar zijn om te dragen.

Intussen verblijven wij met broederlijke groet,

voor het hoofdbestuur
van de Gereformeerde Bond in de
Nederlandse Hervormde Kerk

ds. G.D. Kamphuis, voorzitter

dr. ir. J. van der Graaf, algemeen secretaris

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen